Thẩm phán Tòa án cấp cao hạt King Roger Rogoff đứng trong phòng xử án ngày 10-10-2016 tại Seattle - Ảnh: AP
Theo Hãng tin AP, ngày 15-7, Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ sa thải công tố viên liên bang hàng đầu tại Seattle. Đáng chú ý, quyết định được đưa ra chưa đầy một giờ sau khi người này được các thẩm phán liên bang trong khu vực nhất trí bổ nhiệm.
Quyết định sa thải chớp nhoáng
Ông Roger Rogoff, cựu thẩm phán và công tố viên kỳ cựu từng làm việc ở cả cấp bang và liên bang, đã tuyên thệ nhậm chức công tố viên liên bang tại tòa án ở Seattle. Ông được toàn bộ 17 thẩm phán đương nhiệm và cao cấp của khu vực Tây Washington bỏ phiếu nhất trí lựa chọn.
Tuy nhiên, chỉ vài phút sau khi đến Văn phòng Công tố liên bang nhận nhiệm vụ, ông nhận được email từ chính quyền ông Trump thông báo bị cách chức. Ông cho biết đang tham khảo ý kiến luật sư để cân nhắc khởi kiện.
Ông Rogoff cũng nói vẫn nhận vị trí này dù biết trước khả năng sẽ bị sa thải ngay lập tức. Với ông, việc được các thẩm phán trong khu vực - những người ông đã làm việc cùng nhiều thập kỷ - tín nhiệm là một vinh dự lớn trong sự nghiệp.
Trong khi đó, quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche bảo vệ quyết định sa thải, cho rằng các thẩm phán có quyền bổ nhiệm công tố viên tạm thời, nhưng tổng thống cũng có quyền miễn nhiệm.
Ông cáo buộc các thẩm phán không tham vấn chính quyền trong quá trình lựa chọn ứng viên.
Theo luật Mỹ, tổng thống đề cử công tố viên liên bang và cần Thượng viện phê chuẩn.
Khi công tố viên tạm quyền hết nhiệm kỳ mà người được đề cử chính thức chưa được thông qua, các thẩm phán liên bang tại khu vực đó có quyền chỉ định người thay thế.
Tuy nhiên, chính quyền ông Trump được cho là đã nhiều lần tìm cách duy trì các công tố viên chưa được Thượng viện phê chuẩn bằng cách thay đổi chức danh thay vì bổ nhiệm mới.
Dấy lên tranh cãi "đưa người quen"
Thượng nghị sĩ Dân chủ Patty Murray của bang Washington chỉ trích quyết định của Nhà Trắng, khẳng định việc bổ nhiệm ông Rogoff là hợp pháp. Bà cũng cáo buộc chính quyền ông Trump muốn đưa người thân tín vào các vị trí công tố.
Vụ việc tại Seattle bắt nguồn từ ông Charles Neil Floyd, người được ông Trump bổ nhiệm làm công tố viên tạm quyền từ tháng 10-2025 nhưng chưa từng được trình Thượng viện phê chuẩn.
Khi nhiệm kỳ 120 ngày kết thúc vào tháng 2, chính quyền chuyển ông Floyd sang vị trí phó công tố viên thứ nhất và để trống chức công tố viên trưởng.
Đến tháng 5, một hội đồng thẩm phán tòa phúc thẩm liên bang bày tỏ nghi ngờ về tính hợp pháp của cách làm này. Sau đó các thẩm phán tại Seattle mở quy trình tuyển chọn và bổ nhiệm ông Rogoff làm công tố viên liên bang.
Theo AP, đây không phải trường hợp đầu tiên dưới nhiệm kỳ ông Trump. Trước đó, một số công tố viên liên bang tại New Jersey, Virginia và miền bắc bang New York cũng đã rời chức do tranh cãi giữa tòa án và chính quyền liên bang về tính hợp pháp trong việc bổ nhiệm.
