Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo virus Ebola lây lan ở các trung tâm đô thị tại Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) khiến dịch bùng phát nhanh hơn nỗ lực ngăn chặn.
Một quan chức cấp cao của WHO công bố thông tin này tại họp báo hôm 23/6, đồng thời chỉ ra nguyên nhân dịch gia tăng đột biến là tốc độ lây lan nhanh chóng sang các khu vực đô thị, theo Reuters.
Đợt bùng phát chủng virus Bundibugyo tại DRC đến nay đã khiến hơn 1.000 người mắc bệnh Ebola và 267 ca tử vong. Các chuyên gia cho rằng dịch bệnh được phát hiện muộn, virus thực tế đã âm thầm lưu hành trong nhiều tháng trước khi chính thức được công bố vào ngày 15/5.
Hiện chưa tìm ra vaccine phòng ngừa hay phương pháp điều trị đặc hiệu cho biến thể Ebola Bundibugyo. Chủng virus này lây từ dơi ăn quả sang người, sau đó phát tán mạnh trong cộng đồng khi người dân tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể qua da trầy xước hoặc chạm vào thi thể trong các nghi lễ mai táng. Thời gian ủ bệnh từ 2 đến 21 ngày, thường khởi phát đột ngột với triệu chứng sốt, uể oải, đau cơ trước khi nhanh chóng tiến triển thành nôn mửa, tiêu chảy, suy gan và suy thận.
Tại họp báo ở Geneva, Thụy Sĩ, ông Abdirahman Mahamud từ WHO giải thích một phần nguyên nhân khiến đợt dịch có quy mô lớn như vậy là do một số ca ban đầu được ghi nhận tại các trung tâm đô thị như Bunia và thị trấn khai thác mỏ Mongbwalu. Trong khi đó, phần lớn các đợt bùng phát trước đây thường được phát hiện đầu tiên ở vùng nông thôn và nhanh chóng bị dập tắt.
"Điều quan trọng là chúng ta phải mở rộng quy mô ứng phó, bởi đợt bùng phát này đang di chuyển nhanh hơn chúng ta", Reuters dẫn lời ông Mahamud nói sau khi trở về từ chuyến thị sát tại Bunia vào tuần trước.
Tuy nhiên, ông cũng lưu ý một số tín hiệu khả quan, khi số giường bệnh điều trị Ebola đã tăng nhanh lên hơn 500 trong hai tuần qua. Tình trạng người dân địa phương bất hợp tác, bài xích, thậm chí tấn công các nhân viên y tế tuyến đầu chống dịch đã bắt đầu giảm.
"Ngày càng có nhiều cộng đồng nhận thức được sự nguy hiểm của dịch Ebola, chủ động yêu cầu được cung cấp các thiết bị và vật tư y tế để tự bảo vệ mình", ông Mahamud cho biết thêm.
Các nhân viên y tế trong trang phục bảo hộ khử khuẩn thiết bị tại một trung tâm điều trị Ebola ở Bunia, phía đông Cộng hòa Dân chủ Congo, hôm 16/6. Ảnh: Reuters/Gradel Muyisa Mumbere
Mối lo ngại hiện đổ dồn về các trại tị nạn đông đúc khi số nạn nhân tiếp tục tăng cao. Các ca Ebola hiện được báo cáo tại ít nhất 3 trại tị nạn tập trung đông người ở phía đông Congo. Trước đây, hai đợt bùng phát Ebola lớn nhất lịch sử gồm đợt dịch tại Tây Phi (Guinea, Sierra Leone và Liberia) giai đoạn 2014-2016 khiến 11.000 người tử vong và một đợt dịch ít nghiêm trọng hơn tại Congo vào năm 2018.
Cũng tại buổi họp báo, ông Abdoulaye Wone thuộc Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) cho biết ít nhất 25 ca bệnh đã được xác nhận tại các trại, trong đó có 14 trường hợp tử vong. "Trong điều kiện bình thường trước khi dịch bùng phát, các trại này đã rơi vào tình trạng quá tải và nhiều người vẫn rời trại ban ngày để đi làm hoặc tìm kiếm thức ăn", ông cho hay.
Ông Justin Zanamuzi, Giám đốc tổ chức viện trợ Công giáo Caritas đang hỗ trợ tại trại Kigonze, cho biết đã có thêm 4 trẻ em tử vong tại đây kể từ ngày 22/6, hiện chưa có kết quả xét nghiệm chính thức. Theo số liệu từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, đến nay có hơn 20 đợt bùng phát dịch Ebola từng được ghi nhận tại khu vực châu Phi cận Sahara.
Tại Việt Nam, Bộ Y tế đánh giá nguy cơ Ebola xâm nhập ở mức thấp do virus chỉ lây qua tiếp xúc trực tiếp, phát cảnh báo và chủ động chuẩn bị sẵn sàng các phương án ứng phó.
Bình Minh (Theo Reuters)
