Xavi: 'Yamal biết cậu ấy khác biệt như Messi'

Đôi khi chúng ta quên mất cậu ấy mới chỉ 19 tuổi và có lẽ đang kỳ vọng quá nhiều. Nhưng Yamal đã quá toàn diện, làm được quá nhiều thứ trên sân, đến mức tầm ảnh hưởng cứ thế lớn dần theo thời gian. Các đồng đội tìm đến cậu ấy nhiều hơn. Khi trận đấu bế tắc ở những thời điểm khác nhau, bóng lại được hướng đến vị trí của Yamal

Yamal cứ như thể là một thủ lĩnh trên sân, người biết cách làm nên khác biệt ở tuổi 19. Phẩm chất ấy, chúng ta mới chỉ thấy ở Lionel Messi, Diego

Mỗi khi nghe đến cái tên Lamine Yamal, tôi đều mỉm cười. Tôi đã theo dõi cậu ấy trưởng thành từ khi Yamal mới 15 tuổi, gần như vẫn chỉ là một đứa trẻ, và chính chúng tôi đã trao cho cậu ấy trận ra mắt đội một Barca. Thật vui khi được chứng kiến Yamal thành công như hiện tại.

Đôi khi mọi người quên rằng Yamal mới 18 tuổi và đặt lên vai cậu ấy quá nhiều kỳ vọng. Nhưng Yamal đủ khả năng đáp ứng kỳ vọng đó. Cậu ấy sở hữu bộ kỹ năng toàn diện, có thể tạo khác biệt theo nhiều cách trên sân, vì thế, có tầm ảnh hưởng ngày càng lớn. Các đồng đội cũng ngày càng tìm đến Lamine nhiều hơn. Mỗi khi đội bóng rơi vào bế tắc ở bất kỳ thời điểm nào của trận đấu, trái bóng đều được chuyền cho cậu ấy.

Ở tuổi 18, Lamine đã là một thủ lĩnh trên sân, một cầu thủ có thể định đoạt cục diện trận đấu. Trong bóng đá hiện đại, điều đó chỉ từng xuất hiện ở những cái tên như Lionel Messi, Diego Maradona, Pele và có lẽ cả Ronaldo Nazario. Mới 18 tuổi, Yamal đã có ba chức vô địch La Liga, một danh hiệu Euro và giờ đây, chuẩn bị cùng Tây Ban Nha đá chung kết World Cup.

Yamal hoàn toàn có thể trở thành biểu tượng của một kỷ nguyên, miễn là cậu ấy giữ được khát vọng, thái độ và quyết tâm đi đúng hướng. Chúng ta đang được chứng kiến một ngôi sao đẳng cấp thế giới, người có thể trở thành cầu thủ xuất sắc nhất trong thế hệ của mình. Hiện tại, nếu không muốn nói là số một, cậu ấy chắc chắn đã nằm trong top 5 cái tên kiệt xuất nhất thế hệ. Nhưng với tôi, Yamal là một thực thể khác biệt. 15 đến 20 năm tới sẽ thuộc về Yamal, nếu cậu ấy muốn. Chỉ cần nuôi khát khao, cả thế giới sẽ dưới chân cậu ấy.

Tôi đã được nghe kể về Yamal quanh vùng Barcelona trước khi tận mắt xem cậu ấy chơi bóng. Mọi người cứ bàn tán xôn xao về cậu nhóc này, trải nghiệm của tôi giống hệt những gì từng có với Messi năm xưa. Thuở ấy, người ta rỉ tai tôi rằng có một cậu nhóc người Argentina đá hay lắm, nổi ghê hồn này kia. Và với Yamal, mọi chuyện cũng y hệt.

Lần đầu tiên tôi xem Yamal là qua một video trận đấu của đội trẻ do CLB ghi hình lại. Cậu ấy khi đó mới 15 tuổi nhưng đã chơi một trận đỉnh cao: lập cú đúp kiến tạo và tự mình ghi bàn. Cậu ấy làm tốt mọi thứ trên sân. Tôi liền nghĩ bụng: "Chết thật, hàng công của mình làm gì có ai được như thế này". Cậu nhóc này hoàn toàn khác biệt so với những đứa trẻ cùng trang lứa, vượt trội hơn hẳn. Trình độ chênh lệch lớn đến mức ngỡ ngàng, cậu ấy gần như muốn làm gì trên sân cũng được.

Lamine Yamal năm 15 tuổi khi được Xavi đưa lên đội một tập luyện, chụp ảnh trước cổng trung tâm đào tạo La Masia của Barca vào tháng 4/2023. Ảnh: FC Barcelona

Tôi liền tìm đến Giám đốc Bóng đá Mateu Alemany và Giám đốc Thể thao Jordi Cruyff của Barca bấy giờ để nói chuyện: "Các sếp này, đội một của tôi đang thiếu người. Tôi muốn đưa cậu nhóc này lên thử sức". Họ bảo tôi từ từ đã, vì cậu ấy chưa ký hợp đồng nhà nghề. Hợp đồng cũ vừa hết hạn, lúc đó Yamal đang được đại diện bởi Ivan de la Pena trước khi chuyển sang Jorge Mendes. Họ căn dặn tôi: "Đừng cho nó ra sân vội, chưa có hợp đồng đâu". Tôi liền hỏi lại: "Nhưng tôi gọi lên tập cùng được chứ?". Tôi muốn cậu ấy tập với đội một ngay lập tức

Cậu nhóc 15 tuổi ấy bước vào buổi tập và lập tức toát ra một cái gì đó rất khác, cái chất đặc biệt. Yamal đi bóng cực ngoằn ngoèo, đưa ra những quyết định chuẩn xác và hiếm khi mắc sai lầm. Đó cũng là điều làm tôi ngạc nhiên nhất trong các bài tập đá ma "rondo", các bài tập vị trí chiến thuật và các trận đối kháng với đội một. Cậu ấy không hề chuyền hỏng hay mất bóng. Gần như chưa bao giờ chúng tôi phải nhắc nhở kiểu: "Yamal, chú ý nhé, có hai – ba tình huống vừa rồi nhóc có thể xử lý tốt hơn đấy". Ở tuổi 15, cậu ấy làm đúng hầu như mọi thứ. Chúng tôi chỉ biết thốt lên: "Trời đất quỷ thần, thằng bé này khác người thật".

Chúng tôi chăm nom và đối đãi Yamal rất tốt, trao cho cậu ấy một bản hợp đồng béo bở, làm việc kỹ càng với người đại diện. Và từ bệ phóng đó, tôi đã có thể cho Yamal ra mắt, vì tôi biết chắc cậu ấy đã sẵn sàng. Như thể tôi nhìn thấy trước tương lai vậy. Cậu nhóc này chẳng ngán bất cứ thứ gì.

Là một HLV, khi bạn đặt tay lên lưng nhiều cầu thủ, bạn có thể cảm nhận được nhịp tim của họ. Cái cảm giác "thình thịch" hồi hộp ấy. Nhưng khi tôi đặt tay lên lưng Yamal, cảm giác như tim cậu ấy còn chẳng buồn đập. Tôi nghĩ bụng: "Chà, nhóc này được đấy, bình tĩnh ghê ta!".

Thời điểm Xavi trao cơ hội ra mắt đội một Barca cho Lamine Yamal, tung anh vào sân ở phút 83 trong trận thắng Real Betis 4-0 ở sân Camp Nou, Barcelona, Tây Ban Nha ngày 29/4/2023. Ảnh: AS

Thế là chúng tôi quyết định tung cậu ấy vào sân trong một ngày mà Barca đang thắng thế, một trận đấu tương đối dễ dàng. Chúng dẫn trước Real Betis 4-0 trên sân nhà và đối thủ chỉ còn chơi với 10 người. Tôi tự nhủ: "Thời cơ đến rồi". Tôi bảo anh trai mình (trợ lý Oscar Hernandez) gọi Yamal đi khởi động. Trên ghế dự bị, ai nấy đều ngơ ngác: "Thật à? Yamal á?". Tôi dứt khoát: "Đúng vậy, bảo cậu ấy khởi động đi. Tôi sẽ cho cậu ấy vào sân. Chẳng có gì phải đắn đo cả".

Việc bị đặt lên bàn cân với Messi là không thể tránh khỏi, bởi Yamal chơi đúng vị trí đó. Cậu ấy thuận chân trái, đá dạt cánh phải, vị trí mà Messi từng tung hoành trong màu áo Barca. Yamal cũng có những pha xi nhan cắt vào trong, tự mở ra cơ hội dứt điểm và cũng thừa khả năng tung ra đường chuyền quyết định. Có quá nhiều nét gợi nhớ về Messi. Nhưng tôi không nghĩ việc so sánh cậu ấy với cầu thủ vĩ đại nhất mọi thời là điều tốt, nó vô tình tạo ra áp lực đè nặng lên một đứa trẻ.

Dù vậy, tôi nghĩ Yamal cũng chẳng bận tâm. Đó là lý do tại sao tôi nói cậu ấy có cá tính cực mạnh, bởi Yamal không quan tâm đến những điều tiếng xung quanh. Cậu ấy chỉ muốn quả bóng và muốn chơi bóng. Yamal đắm chìm trong bóng đá, vui đùa và hạnh phúc khi có quả bóng trong chân.

Không nghi ngờ gì nữa, Messi chính là hệ quy chiếu cho Yamal. Tuyệt vời làm sao khi Messi cũng từng nói rằng cậu ấy nhìn thấy chính mình ở Yamal. Gần đây tôi có xem một bài phỏng vấn, người ta hỏi Messi: "Anh thấy ai sẽ là người kế vị mình?", và Messi gần như đã gọi tên Yamal như một người thừa kế ngai vị. Tưởng tượng mà xem, Yamal sẽ được tiếp thêm tự tin thế nào khi nghe những lời đó.

Lứa thế hệ 2007 trưởng thành từ lò La Masia của Barca. Những cầu thủ được làm nổi bật: Marc Bernal (trái, hàng trên), Pau Cubarsi và Lamine Yamal (dưới). Ảnh: FC Barcelona

Nhưng nếu so sánh rạch ròi, họ là hai cầu thủ rất khác nhau. Yamal thiên về rê dắt bóng. Còn Messi ngày trước giống như nhân vật hoạt hình là chú nhím xanh Sonic, một khi đã có bóng thì liền lao thẳng trực diện hướng đến khung thành để ghi bàn. Nhưng tôi muốn so sánh họ ở phạm trù cá tính, cả hai đều biết mình là người giỏi nhất, và chi tiết này hết sức quan trọng

Yamal "biết" bản thân khác biệt. Cứ xem cậu ấy thi đấu hoặc tiếp xúc gần là hiểu. Giống như việc Messi biết mình ở một đẳng cấp khác vậy. Messi có khả năng tự định đoạt trận đấu, và Yamal bây giờ cũng vậy. Yamal trưởng thành ở La Masia cùng Pau Cubarsi, Marc Bernal, Alejandro Balde và Gavi. Tất cả họ đều thừa nhận Yamal khác biệt. Với một tập thể, niềm tin đó đóng vai trò quan trọng.

Yamal lại rất thích thử thách, kiểu cầu thủ mà chướng ngại càng cao thì càng đá bốc. Trong các buổi tập, chúng tôi thường thách cậu ấy sút phạt hàng rào hoặc đá penalty. Và cậu ấy thích lắm, như thể tận hưởng những giao kèo như vậy. Áp lực có thể làm người khác chùn bước, nhưng với Yamal thì không. Trước trận bán kết Euro 2024 gặp Pháp, tiền vệ Adrien Rabiot từng tuyên bố Yamal sẽ phải "chứng minh nhiều hơn" nếu muốn vào chung kết. Để rồi sau đó, cậu ấy bước ra sân và vẽ nên một đường cong mỹ miều vào lưới Pháp. Bản lĩnh của Yamal là vậy. Thách thức càng lớn, cậu ấy càng rực sáng.

Không cần nói quá nhiều về áp lực với Yamal làm gì. Cậu ấy đối diện áp lực tự nhiên đến lạ kỳ so với độ tuổi của mình. Thông thường với những trường hợp như thế, người ta sẽ nghĩ: "Chúng ta cần bảo vệ cậu bé này, chúng ta phải làm điểm tựa cho cậu ấy". Nhưng với Yamal thì ngược lại, tốt nhất là cứ để cậu ấy tự do tự tại, đừng trở nên quá giáo điều. Cậu ấy tự mình rút ra bài học để tự xoay sở. 18 và giờ là 19 tuổi, đá chính ở World Cup, nhưng trọng trách to lớn không làm cậu ấy chùn chân. Yamal là kiểu người mà dù có phải chịu áp lực của một ngôi sao Barca, khoác lên mình chiếc áo số 10 và mang niềm hy vọng của đội tuyển Tây Ban Nha, cậu ấy vẫn cứ chơi bóng hồn nhiên.

Xavi khi còn dẫn dắt Barca, trong trận Barca – Espanyol ở sân Camp Nou, Barcelona, Tây Ban Nha ngày 20/11/2021. Ảnh: Reuters

Nếu các đồng đội không chuyền bóng, cậu ấy sẽ bực mình ngay. Yamal muốn nhận nhiều trọng trách hơn, và đấy chính là tư duy cầu tiến. Yamal tốt tính, có cá tính mạnh, một trái tim nhân hậu và là thủ lĩnh của các đồng đội. Cậu ấy còn là cây hài trong phòng thay đồ, luôn mang lại bầu không khí vui vẻ cho cả đội. Một chàng trai dễ mến. Cậu ấy sắc sảo, tinh quái y như cách chơi bóng trên sân, một con người thông minh và được trời phú tài năng ở mọi khía cạnh.

Tôi từng hay trêu cậu ấy về khoản sút phạt hàng rào. Chúng tôi thường ở lại sau buổi tập để luyện đá phạt và đôi khi tôi lại bông đùa lúc cậu ấy đá hỏng 3, 4 quả liên tiếp. Tôi bảo: "Tránh ra xem thầy làm mẫu này". Tôi bước lên sút tung lưới rồi quay sang bảo: "Quả này ai sút không vào thì đi tắm nhé". Thế là cậu nhóc bước lên đóng liền ba quả vào lưới. Cậu ấy quay sang nhìn tôi với ánh mắt tinh nghịch kiểu: "Thầy thấy gì chưa?". Yamal rất thích đùa kiểu vậy. Và mỗi khi bị tôi khích tướng, cậu ấy lại cho ra những kết quả xuất sắc hơn nữa.

Ở góc độ cá nhân, tôi rất quý Yamal. Mọi người cứ hay nói với tôi: "Ồ, anh là người đã cho cậu ấy ra mắt đấy!" này kia, nhưng điều tôi nhớ nhất vẫn là con người cậu ấy. Yamal rất lễ phép, khiêm tốn và luôn đạt điểm 10 tuyệt đối về hạnh kiểm khi làm việc với chúng tôi. Cậu ấy là kiểu người chiến thắng, chỉ muốn thắng, luôn tập luyện với hết khả năng và cực kỳ nghiêm túc. Thái độ thì khỏi bàn, chưa bao giờ than vãn lấy một lời. Tôi thật sự có những kỷ niệm rất đẹp với Yamal trong quãng thời gian còn dẫn dắt cậu ấy.

Chúng tôi vẫn giữ liên lạc qua tin nhắn và vừa gặp nhau hồi tháng 4 vừa rồi. Chúng tôi tình cờ chạm mặt ở Lễ trao giải Laureus khi cậu ấy đến nhận giải. Tôi luôn chúc mừng cậu ấy, dù là khi vô địch La Liga, hay khi Yamal ẵm các giải thưởng cá nhân như Cậu Bé Vàng của France Football.

Ngày ra mắt chúng tôi năm 15 tuổi, Yamal chỉ cao 1,73 mét. Còn bây giờ, cậu ấy đã 1,85 mét. Ngày trước, thể hình của cậu ấy chưa phát triển toàn diện, nhưng bây giờ thì đã chuẩn dáng đàn ông trưởng thành. Bây giờ, Yamal có thể loại bỏ hậu vệ đối phương bằng tốc độ thuần túy. Trong khi trước đây, cậu ấy chỉ có thể qua người bằng kỹ thuật, những động tác giả, ngoặt vào trong rồi tìm góc sút bằng chân trái. Nhưng giờ, cậu ấy có thể dốc bóng thẳng xuống đáy biên, đó là sự kết hợp của cả sức mạnh lẫn tốc độ. Thời còn ở với chúng tôi thì không thể, đơn giản vì Yamal lúc đó mới 15 tuổi.

Yamal (trái) đi bóng trong trận Barca thắng Real 4-0 ở vòng 11 La Liga trên sân Bernabeu. Ảnh: Reuters.

Nói chung, về khía cạnh thể chất, Yamal có tất cả. Cậu ấy tốc độ, đầy đủ phẩm chất, có khả năng đi bóng, kỹ thuật, tài năng, nhãn quan cho những đường chuyền cuối và cũng biết cách ghi bàn. Cậu ấy còn thiếu gì nữa đâu? Có gì phải cải thiện nữa đâu? Chắc là rất ít. Tôi nghĩ mình chưa bao giờ thấy cậu ấy có một trận đấu dở. Tôi từng thấy cậu ấy đá tròn vai, rất hay hoặc xuất thần, nhưng để bảo Yamal đá tệ thì tôi chưa từng thấy. Cậu ấy là một kẻ cầu toàn đúng nghĩa, luôn muốn bản thân ngày một tốt hơn.

Yamal không phải là mẫu cầu thủ điển hình mà bóng đá Tây Ban Nha thường sản sinh. Dĩ nhiên chúng tôi từng có những cầu thủ kỹ thuật tương tự, nhưng để vươn tầm siêu sao thì chưa. Yamal hoàn toàn có thể lọt vào nhóm những cầu thủ tạo đột biến ghê gớm nhất lịch sử bóng đá Tây Ban Nha. Nghĩa là cứ hễ bóng đến chân, cậu ấy có thể vẽ nên một điều gì đó đặc biệt. Tây Ban Nha trước nay mạnh về lối chơi tập thể, đập nhả phối hợp. Nhưng một cá nhân kiệt xuất có thể đơn phương độc mã xuất hiện và định đoạt trận đấu trong thế trận bế tắc thì chúng ta chưa từng. Argentina, Brazil hay các đội tuyển khác thì có, nhưng Tây Ban Nha thì không.

Yamal độc bản, theo cách của cậu ấy. Tôi không nghĩ có cầu thủ người Tây Ban Nha nào giống cậu ấy trong thế hệ của tôi. Chúng tôi từng có những tiền đạo săn bàn xuất sắc như Fernando Torres, David Villa; những tiền vệ hào hoa có thể đá dâng cao như David Silva, Andres Iniesta... nhưng không một ai có thể một mình chấp 3, 4 hậu vệ để tự mở ra cơ hội như cách Yamal đang làm. Thế hệ chúng tôi hầu hết đều đá vì tập thể, vận hành như một khối thống nhất. Rất khó để tìm ra những cầu thủ có thể tạo nên sự khác biệt cá nhân lớn đến vậy, ít nhất là thời của tôi.

Tây Ban Nha lúc nào cũng có lối chơi rõ ràng, chơi một thứ bóng đá đẹp. Có lẽ chúng tôi là đội chơi tốt nhất ở World Cup 2026 này xét trên phương diện tập thể, gần như lúc nào cũng áp đặt thế trận. Chúng tôi kiểm soát bóng tới 60, 70, thậm chí 80%. Trong góc nhìn của tôi, đó mới là bóng đá đẹp: áp đặt và làm chủ cuộc chơi. Nhưng nếu chẳng may không thể áp đặt thế trận trong một ngày mà đối thủ chơi sòng phẳng, giằng co từng chút một, Tây Ban Nha vẫn còn đó một quân bài tẩy mang tên Yamal, một mảnh ghép được nâng tầm. Chúng tôi từng có đặc quyền đó ở Barca với Messi, và giờ đây Tây Ban Nha đang có nó với Yamal.

Vậy thì tôi sẽ đưa ra lời khuyên gì cho Yamal? Hãy cứ phô diễn hết tài năng và cá tính của mình. Những cầu thủ như Yamal sinh ra là để dành cho những trận cầu lớn. Cậu ấy đã chờ đợi sân chơi này từ rất lâu rồi. Cậu ấy từng mơ về việc lọt vào tứ kết, rồi bán kết và chung kết. Yamal giống Messi ở chỗ cậu ấy biết mình giỏi đến nhường nào và biết mình có thể làm nên sự khác biệt ra sao. Cậu ấy đang tự nhủ với bản thân: "Thời cơ đến rồi. Đội bóng đang cần mình lên tiếng ngày hôm nay". Đó là bản lĩnh. Cậu ấy đang nghĩ: "Khoảnh khắc là đây, sân khấu lớn là đây, đây là World Cup".

Yamal chắc chắn nằm đang trong top 5 cầu thủ xuất sắc nhất thế giới hiện tại. Và nếu nâng cao cúp vàng World Cup, cậu ấy rồi sẽ được nhìn nhận là người giỏi nhất. Tôi hoàn toàn tin chắc vào điều đó.

Hoàng Thông dịch