Xây dựng chuẩn nghèo đa chiều TP.HCM giai đoạn 2027 - 2030: Sát thực tiễn, không để ai bị bỏ lại phía sau

Chủ trì Hội nghị có bà Trương Thị Bích Hạnh - Ủy viên Ban thường vụ Thành ủy, Phó chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM, ông Phạm Minh Tuấn - Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM, ông Nguyễn Văn Đa - Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM.

Không để người dân tái nghèo 

Phát biểu tại hội nghị, ông Phạm Minh Tuấn - Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM cho biết công tác giảm nghèo luôn được Đảng và Nhà nước xác định là công tác quan trọng, xuyên suốt và lâu dài. 

Việc ban hành chuẩn nghèo đa chiều không chỉ là cơ sở pháp lý để xác định đúng đối tượng mà còn là thước đo để TP.HCM triển khai đồng bộ, hiểu quả các chính sách hướng tới mục tiêu cao cả, không để ai bị bỏ lại phía sau. 

Giai đoạn 2021-2025, công tác giảm nghèo trên địa bàn của các địa phương cũ TP.HCM, Bình Dương, Vũng Tàu đã đạt được những kết quả đáng khích lệ. 

Nhằm phản ánh đúng với điều kiện phát triển, mức chi phí sinh hoạt và yêu cầu không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân thành phố, UBND thành phố ban hành quyết định quy định chuẩn nghèo đa chiều TP.HCM giai đoạn 2027-2030 là điều tất yếu. 

Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan thực hiện.

Tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Bích Ngọc - Chủ tịch Hội Bảo trợ Người khuyết tật và Trẻ mồ côi TP. HCM chia sẻ đây là một trong những bước tiến để giúp cho các đối tượng người nghèo, người khuyết tật giảm bớt khó khăn. 

Về tiêu chí thu nhập, bà Ngọc nói cần khảo sát về sinh hoạt tối thiểu của một người trong một tháng dựa trên các số liệu đã có, từ đó điều chỉnh mức thu nhập sát với chi phí sinh hoạt tại TP.HCM, mức thu nhập hiện tại vẫn còn đang hơi thấp. 

Đồng thời, bảo đảm khoảng cách hợp lý giữa nghèo và cận nghèo để tránh tình trạng hộ vừa thoát nghèo lại rơi vào hộ cận nghèo. 

Về tiêu chí mức độ thiếu hụt và những dịch vụ cơ bản, cần nghiên cứu lại các nội dung đưa ra như việc làm, nhà ở, giáo dục để hoàn thiện hơn. 

Về đối tượng áp dụng và phương pháp thực hiện, dự thảo phải bao phủ được nhóm lao động nhập cư, tạm trú, ứng dụng dữ liệu số trong cư chế rà soát để tránh tái nghèo. 

PGS TS Phan Thanh Bình - nguyên Giám đốc ĐHQG TP.HCM, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội, cho rằng cần làm rõ hơn các quy chuẩn được thể hiện trong dự thảo để đảm bảo người dân ai cũng được tiếp cận với sự phát triển của thành phố.

Cụ thể: cần đảo bảo mức sống tối thiểu cho người dân thành phố, giúp người dân tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản, nâng cao chất lượng cuộc sống, hạn chế vấn đề tái nghèo. Để có thể thực hiện 4 điều này, TP.HCM cần cân đối 2 vấn đề: độ chênh lệch mức sống tối thiểu và năng lực tài chính của thành phố.

Cần cơ chế phù hợp cho người dân có thu nhập biến động theo mùa 

Tại điểm cầu xã Long Hải, ông Lê Công Hải - phó Chủ tịch UBND xã cho biết địa bàn xã này người dân chủ yếu sống bằng nghề cá, thu nhập biến động theo mùa. 

Do đó, để đánh giá chuẩn nghèo đa chiều, phản ánh đúng được đời sống người dân, dự thảo cần phải thể hiện toàn diện hơn. Về phân nhóm địa bàn và tiêu chí thu nhập, ông Hải nhận định dự thảo cần làm rõ hơn cơ sở, tiêu chí dữ liệu nhìn chung để xếp phường xã vào các nhóm, đồng thời bổ sung cơ chế đánh giá các kỳ trong giai đoạn 2027-2030.

Về phương pháp xác định thu nhập, đề nghị cần có hướng dẫn riêng đối với các hộ có thu nhập không ổn định để đánh giá đúng. Về chỉ số việc làm và người phục vụ, đối với người dân biển, có những trường hợp làm công ăn lương, không có hợp đồng lao động, vậy nên chưa thống nhất với các tiêu chí đưa ra.

Với các nhóm dễ tổn thương, đề nghị thành phố có cơ chế phù hợp hơn với nhóm đối tượng này...

Phát biểu kết luận, bà Trương Thị Bích Hạnh - cho rằng các đóng góp của các đại biểu rất sâu sắc về mặt lý luận, sâu sát với thực tiễn, giúp hoàn thiện dự thảo. 

Trong đó, thông qua các văn bản và các ý kiến phát biểu tại hội nghị, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM đã tổng hợp thành 5 vấn đề chính.

Thứ nhất, đa số đại biểu đều đồng ý dự thảo đảm bảo cơ sở pháp lý, đúng thẩm quyền nhưng cần rà soát kĩ lưỡng để bổ sung các đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý nếu có.

Thứ hai, đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung điều khoản chuyển tiếp về áp dụng chuẩn nghèo và các chính sách trong năm 2026 đối với hai khu vực Bà Rịa Vũng Tàu và Bình Dương cũ.

Thứ ba, về cơ sở thiết lập, các đại biểu thống nhất nâng mức chuẩn thu nhập để tiệm cận với chi phí sinh hoạt cao của TP.HCM. Tuy nhiên, cần có lộ trình phù hợp để xác định chuẩn về nghèo tại TP.HCM. Đồng thời, xác định rõ tiêu chí phân nhóm giữa nông thôn và thành thị; cần lưu ý đến trường hợp di dân giữa các khu vực để hưởng chính sách; không loại bỏ chỉ số bảo hiểm xã hội và đề xuất bổ sung các chỉ số đo lường về kỹ năng số... 

Thứ tư, về khoảng trống chính sách, với những hộ nghèo không có khả năng lao động, không thể thoát nghèo, đề nghị cơ quan soạn thảo kiểm tra kỹ để không bỏ sót ai. Từ đó, mặt trận có một hệ thống bảo trợ xã hội đặc thù cho những người này. 

Thứ 5, công tác triển khai được quan tâm nhiều, và phải được triển khai một cách nhanh và công bằng; không để đánh giá hộ nghèo bằng cảm tính và các chỉ số cần đối chiếu với dữ liệu quốc gia.