EU siết chuẩn, bao bì thành 'ải' mới cho hàng Việt vào châu Âu

Đây cũng là nội dung được nhiều chuyên gia và doanh nghiệp chia sẻ tại hội thảo "Thúc đẩy tăng trưởng doanh nghiệp dài hạn thông qua phát triển bền vững và xây dựng niềm tin người tiêu dùng" do Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương) và Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ) tổ chức ngày 6-8.

Bao bì là 'hộ chiếu' cho hàng hóa

TS Nguyễn Thi - giảng viên Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội - cho biết Quy định về Bao bì và Rác thải Bao bì (PPWR), thuộc khuôn khổ Quy định Thiết kế sinh thái cho sản phẩm bền vững (ESPR), sẽ tác động trực tiếp đến nhiều ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như dệt may, điện tử, thép và đặc biệt ngành bao bì.

Theo lộ trình, đến năm 2030, bao bì phải đạt tối thiểu 70% khả năng tái chế, nếu không sẽ không đủ điều kiện lưu hành tại thị trường EU. Tỉ lệ này sẽ tăng lên 95% vào năm 2040 nhằm giảm tối đa việc chôn lấp và đốt rác.

Ở góc độ thương mại bền vững, chuyên gia Phạm Thị Chung cho rằng bao bì giờ đây không còn là yếu tố đóng gói phụ trợ mà đã trở thành "tấm hộ chiếu" kỹ thuật đối với hàng xuất khẩu.

"Sản phẩm không chỉ được kiểm tra về chất lượng mà còn bị đánh giá dấu chân carbon và tính bền vững của bao bì", bà nói.

Theo bà Chung, để đáp ứng yêu cầu của các thị trường lớn như EU, Mỹ, Nhật Bản hay Hàn Quốc, doanh nghiệp phải thích ứng với hàng loạt tiêu chuẩn mới như thiết kế để tái chế, tăng hàm lượng vật liệu tái chế, thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR), cắt giảm bao bì dùng một lần và truy xuất nguồn gốc thông qua Hộ chiếu sản phẩm số (DPP).

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Thi nhận định đây gần như là một "cuộc chơi về bao bì", trong đó EU là bên đưa ra luật chơi. 

Theo ông, doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn đầu cần đươc châu Âu hỗ trợ thêm về hướng dẫn kỹ thuật, nâng cao năng lực và chuyển giao công nghệ... để nâng cao năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn này.

Doanh nghiệp Việt Nam cần thêm sự đồng hành

Tại hội thảo, nhiều doanh nghiệp cho biết sẵn sàng đầu tư để đáp ứng các yêu cầu mới nhưng đang thiếu đầu mối hướng dẫn và hệ thống kiểm định đối với các tiêu chuẩn về bao bì.

Ông Nguyễn Ngọc Sang - Chủ tịch Hiệp hội Bao bì Việt Nam - cho biết phần lớn doanh nghiệp trong ngành là doanh nghiệp nhỏ và vừa nên khả năng đầu tư còn hạn chế. Việc xây dựng chính sách vì thế cần tính đến điều kiện thực tế và có lộ trình phù hợp, nhất là khi Việt Nam vẫn thiếu các trung tâm nghiên cứu chuyên sâu về bao bì.

"Nền kinh tế Việt Nam phụ thuộc lớn vào xuất khẩu và không có sản phẩm nào xuất khẩu mà không cần bao bì. Tuy nhiên, hiện chúng ta vẫn chưa có những chính sách hỗ trợ tương xứng cho ngành", ông Sang nói.