Hà Nội10 ngày sau khi bố mắc quai bị, bé Mai 7 tuổi, sốt 39 độ C, sưng đau hai bên tuyến mang tai, bác sĩ chẩn đoán lây từ bố.
Kết quả xét nghiệm Mumps IgM tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội phát hiện kháng thể đặc hiệu của virus quai bị, xác định bé mắc bệnh. Gia đình 4 người gồm bà ngoại, bố mẹ và bé gái. Khoảng 10 ngày trước khi bé phát bệnh, bố được chẩn đoán mắc quai bị nhưng không xác định được nguồn lây. Trong thời gian đó, bé thường xuyên tiếp xúc gần, ăn uống chung với bố. Bé chưa tiêm vaccine sởi - quai bị - rubella (MMR). Hiện, mẹ và bà ngoại chưa xuất hiện triệu chứng.
ThS.BS Thân Thị Thùy Linh, Khoa Nhi, giải thích quai bị là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Mumps gây ra, lây chủ yếu qua các giọt bắn đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc tiếp xúc trực tiếp với nước bọt, dịch tiết mũi họng. Virus lây lan nhanh trong môi trường sinh hoạt chung, đặc biệt giữa các thành viên trong gia đình. Người chưa từng mắc bệnh hoặc chưa tiêm vaccine có nguy cơ nhiễm cao khi tiếp xúc gần với người bệnh.
Quai bị chủ yếu xảy ra ở trẻ em, song người lớn chưa có miễn dịch vẫn có thể mắc bệnh và trở thành nguồn lây cho trẻ. Theo bác sĩ Linh, không phải tất cả người tiếp xúc với bệnh nhân quai bị đều mắc bệnh. Những người từng mắc quai bị hoặc đã tiêm vaccine đầy đủ thường có miễn dịch bảo vệ. Nguy cơ lây nhiễm cũng phụ thuộc vào mức độ tiếp xúc gần với người bệnh.
Bé được điều trị nội khoa kết hợp chăm sóc hỗ trợ bằng thuốc hạ sốt, giảm đau, kháng viêm, đồng thời nghỉ ngơi, ăn uống đủ chất. Bác sĩ theo dõi sát những dấu hiệu cảnh báo biến chứng như viêm màng não, viêm tụy và tổn thương các cơ quan khác.
Bác sĩ Linh khám lại cho bé gái trước khi xuất viện. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Sau ba ngày điều trị, trẻ hết sốt, giảm sưng đau vùng mang tai, ăn uống tốt hơn, sức khỏe ổn định, không ghi nhận biến chứng, được xuất viện.
Trẻ nhỏ mắc quai bị thường diễn biến nhẹ hơn so với người lớn, đa số hồi phục sau 1-2 tuần nếu được chăm sóc đúng cách. Thời gian ủ bệnh thường 12-25 ngày, trung bình khoảng 16-18 ngày. Sau giai đoạn này, người mắc thường sốt, đau đầu, mệt mỏi, sau đó xuất hiện sưng đau một hoặc hai bên tuyến mang tai, đau tăng khi nhai hoặc nuốt.
Trẻ tiếp xúc gần với người mắc bệnh cần được theo dõi sức khỏe trong khoảng 25 ngày. Nếu xuất hiện sốt, sưng đau vùng mang tai hoặc các triệu chứng nghi ngờ, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám sớm.
Trẻ cần được tiêm đầy đủ vaccine phòng sởi - quai bị - rubella theo lịch. Nếu gia đình có người trưởng thành mắc quai bị, các thành viên khác không nên ngủ chung, không dùng chung đồ dùng cá nhân. Người bệnh hạn chế tiếp xúc gần với trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người chưa có miễn dịch. Người bệnh cần đeo khẩu trang khi tiếp xúc, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, rửa tay thường xuyên. Nhà ở nên được vệ sinh, mở cửa thông thoáng để giảm nguy cơ lây nhiễm.
Thúy Hạnh
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh trẻ em tại đây để được bác sĩ giải đáp
