Báo Thanh Niên có cuộc trò chuyện với ông Nguyễn Thắng Lợi, Cục trưởng Cục Quản lý THADS, Bộ Tư pháp, về những thành quả đạt được và câu chuyện hậu trường trong tinh gọn bộ máy, sắp xếp cán bộ và chuyển đổi số.
Ông Nguyễn Thắng Lợi, Cục trưởng Cục Quản lý THADS, Bộ Tư pháp
ẢNH: T.N
Hiện thực hóa bản án, khơi thông nguồn lực tài chính
PV: Thưa ông, vài năm trở lại đây được đánh giá là giai đoạn "vô tiền khoáng hậu" của ngành THADS khi liên tục "phá kỷ lục" cả số việc lẫn số tiền đã thi hành xong. Ông có thể chia sẻ cụ thể hơn về những con số ấn tượng này?
- Cục trưởng Nguyễn Thắng Lợi: Giai đoạn 2024 - 2025, THADS gặp nhiều khó khăn, thách thức khi số việc và số tiền thụ lý mới tiếp tục tăng cao. Trong bối cảnh đó, bám sát sự lãnh đạo của Đảng, Quốc hội, với sự chỉ đạo quyết liệt, sát sao của Chính phủ và nỗ lực của toàn hệ thống, THADS đạt nhiều kết quả rất tích cực.
Công tác THADS liên tiếp xác lập những dấu mốc mới với trên 1,2 triệu việc được thi hành xong, thu hồi gần 270.000 tỉ đồng cho Nhà nước, tổ chức và người dân. Đặc biệt, năm 2025 ghi nhận mức thu hồi tiền thi hành án cao nhất từ trước đến nay, vượt mốc 150.000 tỉ đồng.
Không chỉ là những con số, kết quả THADS có ý nghĩa quyết định trong việc hiện thực hóa các bản án, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên đương sự, góp phần giữ vững kỷ cương phép nước và củng cố niềm tin của nhân dân vào hệ thống pháp luật.
* Dư luận rất quan tâm đến kết quả thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế. Ngành THADS đã đạt được những bước tiến gì trong lĩnh vực này, thưa ông?
- Riêng các vụ án kinh tế, tham nhũng, trong 2 năm 2024 - 2025, hệ thống THADS đã thu hồi gần 50.000 tỉ đồng, đạt tỷ lệ thu hồi thuộc nhóm cao nhất từ trước đến nay.
Kết quả trên mang lại ý nghĩa to lớn, đóng vai trò then chốt trong công cuộc phòng, chống tham nhũng của Đảng và Nhà nước; bảo đảm công bằng và nghiêm minh của pháp luật; giảm thiểu tối đa tình trạng thất thoát tài sản công.
Nguồn tiền thu hồi còn góp phần khơi thông nguồn lực tài chính để phục vụ tái đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an sinh đất nước; nhất là trong bối cảnh đất nước đang cần huy động tối đa các nguồn lực hợp pháp cho tăng trưởng bền vững.
Việc thu hồi triệt để tài sản tham nhũng cũng chứng minh sự quyết liệt của các cơ quan chức năng, đồng thời thúc đẩy nền tư pháp nhân văn, khuyến khích các đối tượng lầm lỗi tự nguyện khắc phục hậu quả.
Trung tâm giám sát, điều hành thông minh giúp công tác quản lý, theo dõi THADS đạt hiệu quả cao
ẢNH: T.N
Tinh gọn bộ máy và đòi hỏi "tự làm mới"
* Cùng với công cuộc sắp xếp tổ chức bộ máy trên phạm vi cả nước, THADS đã tổ chức lại mô hình, từ tổng cục thành cục và tại địa phương chỉ còn một cấp. Số lượng cán bộ ít đi trong khi khối lượng công việc ngày càng tăng, hệ thống THADS đối diện với những áp lực gì?
- Việc chuyển đổi sang mô hình cơ quan THADS một cấp gắn với chính quyền địa phương 2 cấp là một bước cải cách đột phá nhưng cũng đặt ra những yêu cầu rất cao, thậm chí chưa từng có tiền lệ.
Áp lực lớn nhất chính là bài toán "nhân lực giảm, việc tăng". Khối lượng công việc ngày càng lớn với tính chất phức tạp, đặc biệt là các đại án kinh tế, tham nhũng hay tín dụng, ngân hàng có giá trị thi hành án khổng lồ. Điều này đòi hỏi mỗi chấp hành viên không chỉ có trình độ chuyên môn cao, bản lĩnh vững vàng mà còn phải gánh vác khối lượng công việc gấp nhiều lần trước đây, dẫn đến tình trạng quá tải cục bộ, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng tiến độ công việc.
Bên cạnh đó, thay đổi mô hình đồng nghĩa với việc phải đổi mới toàn diện từ cách thức quản lý đến tổ chức thực hiện. Trong giai đoạn chuyển giao, những khoảng trống pháp lý hay vướng mắc phát sinh là điều khó tránh khỏi, buộc toàn hệ thống phải vừa làm, vừa học, vừa thích ứng để dòng chảy công việc không bị gián đoạn.
Khó khăn còn hiện hữu ngay tại cấp cơ sở. Nhiều nhiệm vụ được chuyển giao cho cấp xã, song các đơn vị này đang trong quá trình kiện toàn, nguồn lực có hạn nên đôi khi việc phối hợp xác minh điều kiện thi hành án hay tổ chức cưỡng chế chưa kịp đáp ứng thực tế. Thêm vào đó, điều kiện làm việc, trụ sở của nhiều phòng THADS khu vực còn hạn chế, trong khi yêu cầu hiện đại hóa và chuyển đổi số lại vô cùng cấp bách, đòi hỏi nguồn đầu tư lớn và một lộ trình thực hiện bài bản.
* Vậy, ngành THADS đã giải quyết những bài toán trên thế nào, để đạt được hàng loạt cột mốc chưa từng có như cục trưởng đã nêu?
Để vượt qua thử thách, chúng tôi lựa chọn cách tiếp cận toàn diện, tập trung vào một số mũi nhọn chính.
Đầu tiên là hoàn thiện thể chế, pháp luật. Thể chế phải đi trước một bước để dẫn dắt quá trình thực hiện. Ngành đã chủ động rà soát, sửa đổi các quy định nhằm phù hợp với mô hình mới. Minh chứng là việc xây dựng luật THADS năm 2025 cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn nhằm gỡ bỏ những "điểm nghẽn" trong xử lý tài sản hay phối hợp liên ngành.
Đòn bẩy tiếp theo là ứng dụng công nghệ thông tin. Nền tảng số THADS được triển khai trên cả nước với các phân hệ nghiệp vụ, từng bước chuyển toàn bộ quy trình tổ chức thi hành án sang môi trường điện tử. Việc này giúp rút ngắn thời gian xử lý, giảm khối lượng công việc thủ công; nâng cao tính công khai, minh bạch.
Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cũng rất quan trọng. Trong bối cảnh biên chế giảm, ngành đã nỗ lực cải thiện về "chất" bằng cách kiện toàn đội ngũ lãnh đạo, tuyển dụng thêm chấp hành viên giỏi qua thi tuyển và đào tạo sát với vị trí việc làm. Đồng thời, chuẩn hóa quy trình nội bộ theo nguyên tắc "rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm"; phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát chặt chẽ.
Cán bộ THADS TP.Hà Nội hướng dẫn nhà đầu tư trong vụ Tân Hoàng Minh làm thủ tục yêu cầu thi hành án
ẢNH: T.N
Chuyển đổi số là nhiệm vụ "sống còn"
* Từ câu chuyện một nút nhấn chuyển hơn 8.800 tỉ đồng vụ Vạn Thịnh Phát, có thể thấy chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà trở thành yêu cầu bắt buộc của ngành THADS hiện nay, thưa ông?
- Đúng vậy. Chuyển đổi số chính là nhiệm vụ "sống còn" của THADS. Với bối cảnh "người ít đi mà việc tăng thêm", nếu không chuyển đổi số thì rất khó đáp ứng yêu cầu quản lý hiện đại và kỳ vọng của người dân, doanh nghiệp.
Thời gian qua, chúng tôi đã ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin vào quản lý điều hành nghiệp vụ. Toàn bộ quy trình từ khâu thụ lý vụ việc, ra quyết định thi hành án, thông báo cho đương sự, cho đến theo dõi tiến độ giải quyết… đều được thực hiện, giám sát trên môi trường điện tử.
Mọi tiến độ giải quyết án, tiền, tài sản thu hồi trên cả nước đều hiển thị theo thời gian thực (real-time). Nhờ đó, lãnh đạo bộ, cục hoặc THADS các địa phương không còn phải chờ báo cáo theo định kỳ mà có thể quản trị bằng dữ liệu, nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành.
* Việc đưa nền tảng số THADS vận hành trên toàn quốc từ đầu năm 2026 là minh chứng rõ nét cho nỗ lực chuyển đổi số của ngành. Đến nay, nền tảng mang lại kết quả gì cho công tác quản lý cũng như lợi ích của người dân, doanh nghiệp?
- Sau hơn 5 tháng vận hành, nền tảng số THADS đã quản lý gần 1 triệu hồ sơ thi hành án và hàng chục nghìn đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.
Đối với người dân, nền tảng này tạo ra môi trường số toàn trình trong THADS, giúp họ có thể thực hiện thủ tục trực tuyến, giảm thời gian và chi phí đi lại, dễ dàng theo dõi tiến độ giải quyết hồ sơ và nhận thông tin kịp thời.
Đối với công tác quản lý, nền tảng giúp chuẩn hóa quy trình xử lý công việc trên môi trường số, giảm dần sự phụ thuộc vào giấy tờ; bảo đảm tính công khai, minh bạch và khả năng kiểm soát chặt chẽ; rút ngắn thời gian xử lý, tiết kiệm chi phí tổ chức thi hành án. Điển hình như tích hợp thông báo qua VNeID; gửi quyết định, văn bản liên thông với hệ thống quản lý…
Nền tảng này còn tăng cường khả năng phối hợp giữa các khâu nghiệp vụ, giữa các đơn vị trong cùng địa bàn tỉnh hoặc giữa các tỉnh với nhau; hạn chế tình trạng chậm cập nhật thông tin hoặc sai lệch dữ liệu do phương thức xử lý thủ công trước đây.
* Xin cảm ơn ông!
