Sốt, ho, đau nhức người, khó thở và giảm oxy trong máu là những triệu chứng thường gặp của viêm phổi, cần được khám sớm.
Viêm phổi là tình trạng nhiễm trùng cấp tính xảy ra ở nhu mô phổi, có thể do vi khuẩn hoặc virus gây ra, một số trường hợp đặc biệt có thể liên quan đến nhiễm nấm. Bệnh thường ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng trao đổi oxy của phổi.
ThS.BS.CKI Nguyễn Thanh Thùy, khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết trường hợp nhiễm trùng phổi xuất hiện khi người bệnh đang sinh hoạt, làm việc trong cộng đồng hoặc khởi phát trong giai đoạn đầu nhập viện còn gọi là viêm phổi cộng đồng, khác với viêm phổi mắc phải trong bệnh viện. Tác nhân gây bệnh thường lây truyền qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc với các giọt bắn chứa vi khuẩn, virus. Tuy nhiên, không phải ai tiếp xúc với mầm bệnh cũng mắc viêm phổi, nguy cơ còn phụ thuộc vào tuổi tác, sức đề kháng.
Người bệnh viêm phổi có thể sốt cao kéo dài, ho nhiều, ho đờm vàng hoặc xanh, đau ngực khi thở, thở nhanh hoặc cảm giác hụt hơi rõ rệt. Người bị viêm phổi cộng đồng thường kèm biểu hiện như suy kiệt hoặc giảm oxy máu. Ở người cao tuổi, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), tim mạch..., triệu chứng đôi khi không điển hình. Một số trường hợp chỉ xuất hiện tình trạng mệt mỏi, giảm vận động, lú lẫn hoặc ăn uống kém. Tuy nhiên, bệnh có thể tiến triển rất nhanh đến suy hô hấp hoặc nhiễm trùng huyết.
Người bệnh khó thở, thở nhanh, đau tức ngực hoặc sốt không cải thiện sau vài ngày cần khám. Bác sĩ sẽ khám phổi, đo độ bão hòa oxy máu (SpO2) và chụp X-quang ngực, xét nghiệm máu để xác định mức độ nặng của bệnh.
Bác sĩ Thùy đang khám phổi của người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Nhiều người có triệu chứng bệnh thường tự ý mua thuốc uống. Bác sĩ Thùy khuyến cáo người bệnh không nên tự ý dùng kháng sinh khi chưa có chỉ định vì kháng sinh không có tác dụng đối với các trường hợp nhiễm virus. Việc sử dụng không đúng chỉ định làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh, tăng tác dụng phụ do thuốc gây ra. Một số trường hợp che lấp những bệnh lý nhiễm trùng nặng.
Viêm phổi được phát hiện sớm thường có thể điều trị hiệu quả. Trường hợp phát hiện muộn, bệnh gây nhiều biến chứng nguy hiểm như tràn dịch màng phổi, suy hô hấp hoặc nhiễm trùng lan rộng.
Phòng bệnh đóng vai trò quan trọng, đặc biệt ở người cao tuổi, người hút thuốc lá hoặc mắc bệnh phổi mạn tính. Tiêm vaccine cúm, vaccine phế cầu, vaccine RSV, giữ vệ sinh đường hô hấp, đeo khẩu trang khi có dịch bệnh và điều trị sớm nhiễm trùng hô hấp trên giúp giảm nguy cơ tiến triển thành viêm phổi. Ngưng hút thuốc lá, kiểm soát tốt các bệnh mạn tính như COPD, đái tháo đường, suy tim cũng góp phần làm giảm nguy cơ mắc bệnh.
Nếu xuất hiện triệu chứng sốt, ho kéo dài hoặc khó thở, nhất là khi triệu chứng ngày càng nặng, người bệnh cần đi khám ngay.
Nhật Thành
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh hô hấp tại đây để bác sĩ giải đáp
