Hải quân Mỹ tốn khoảng 1,4 tỷ USD cho quá trình tháo dỡ USS Enterprise, tàu sân bay hạt nhân bị loại biên từ 14 năm trước.
Công ty NorthStar hồi đầu tháng trúng gói thầu trị giá 418,5 triệu USD để tháo dỡ USS Enterprise, tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân đầu tiên trên thế giới. Chiến hạm sẽ được lai dắt từ xưởng đóng tàu Newport News đến cảng Mobile ở bang Alabama để thực hiện công đoạn cuối cùng.
Hợp đồng trên nối tiếp khoản chi 902 triệu USD cho quy trình vô hiệu hóa tàu sân bay USS Enterprise sau khi loại biên và 111 triệu USD tiền bến bãi. Tổng số tiền hải quân Mỹ đã chi để rã xác chiến hạm này tới nay vào khoảng 1,4 tỷ USD.
Tàu sân bay USS Enterprise trong ảnh chụp tháng 12/2025. Ảnh: USNI
Quá trình tháo dỡ nhiên liệu còn lại trong lò phản ứng, lưu kho và xử lý an toàn cho tàu Enterprise diễn ra trong suốt 14 năm kể từ khi chiến hạm kết thúc nhiệm vụ cuối cùng và về cảng.
Trang tin USNI News của Viện Hải quân Mỹ hôm 28/7 nhận định chi phí tháo dỡ USS Enterprise cho thấy khoản tiền mà hải quân Mỹ có thể phải bỏ ra khi cho tàu sân bay USS Nimitz ngừng hoạt động vào năm 2027, mở đầu quá trình loại biên toàn bộ chiến hạm thuộc lớp cùng tên.
Bryan Clark, chuyên gia tại Viện nghiên cứu Hudson có trụ sở tại thủ đô Washington, cho biết rút nhiên liệu từ 8 lò phản ứng trên USS Enterprise là rào cản lớn nhất trong toàn bộ dự án tháo dỡ con tàu.
"Với tàu ngầm hạt nhân, người ta sẽ dỡ toàn bộ khoang chứa lò phản ứng và đưa cả khối đến khu xử lý. Đây là hoạt động khó nhưng có quy trình rõ ràng. Tuy nhiên, khoang chứa lò phản ứng trên tàu Enterprise quá lớn và phải tháo cả phần thân tàu", ông nói.
Tàu sân bay USS Enterprise được lai dắt tại căn cứ hải quân Norfolk, bang Virginia, Mỹ tháng 6/2013. Ảnh: US Navy
Dù các lò phản ứng đã được rút nhiên liệu, chúng vẫn phải được xử lý đúng quy định tại cơ sở chuyên biệt của Bộ Năng lượng Mỹ ở Hanford, bang Washington, địa điểm cất trữ các thiết bị nguyên tử đã qua sử dụng của hải quân Mỹ.
Theo quy trình, lượng phóng xạ thấp còn dư trong khoang chứa gắn liền với thân tàu cũng phải được xử lý. Đối với lò phản ứng trên USS Enterprise, hoạt động này dự kiến kéo dài đến năm 2030.
USS Enterprise là chiếc duy nhất trong lớp tàu cùng tên, chế tạo năm 1958-1961 và phục vụ trong hải quân Mỹ giai đoạn 1961-2012. Với chiều dài 342 m, USS Enterprise là tàu hải quân dài nhất từng được chế tạo trong lịch sử. Để so sánh, siêu tàu sân bay lớp Nimitz và Gerald R. Ford có chiều dài lần lượt là 333 và 337 m.
USS Enterprise có lượng giãn nước hơn 93.000 tấn, tốc độ tối đa hơn 62 km/h, có thể chở theo 90 máy bay các loại. Tàu được trang bị 3 cụm ống phóng tên lửa phòng không RIM-7 Sea Sparrow với cơ số đạn 24 quả, hai tổ hợp phòng không RIM-116 với 22 quả đạn và 3 tổ hợp phòng thủ tầm cực gần Phalanx.
Nguyễn Tiến (Theo AFP, AP, USNI News)
