Tôi luôn phân vân không biết sau khi đi vệ sinh nên dùng vòi xịt hay lau giấy vệ sinh vì sợ vệ sinh không đúng cách dễ gây viêm nhiễm hoặc kích ứng vùng kín, đâu là lựa chọn tốt hơn? (Thanh, TP HCM)
Trả lời:
Về hiệu quả làm sạch, nước nhìn chung vượt trội hơn giấy khô. Theo nguyên lý cơ bản vệ sinh cơ thể, nước có khả năng hòa tan và cuốn trôi các chất bẩn, vi sinh vật bám dính trên bề mặt da, trong khi giấy khô chỉ có tác dụng cơ học là thấm hút và lau chùi, dễ để lại cặn bẩn và vi khuẩn.
Nhiều nghiên cứu vi sinh so sánh lượng vi khuẩn còn sót lại sau khi vệ sinh bằng hai phương thức, cho thấy "rửa bằng nước làm giảm đáng kể mật độ vi khuẩn trên da so với chỉ lau giấy". Tương tự quy trình rửa tay của nhân viên y tế luôn ưu tiên nước và xà phòng thay vì chỉ lau khô, việc sử dụng nước cho vùng hậu môn đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh cao hơn.
Với người mắc bệnh trĩ, nứt kẽ hậu môn hoặc viêm nhiễm vùng quanh hậu môn, giấy vệ sinh khô có thể làm tăng nguy cơ tổn thương do ma sát. Một nghiên cứu năm 2022 ghi nhận khoảng 70% người có bệnh lý vùng hậu môn bị chảy máu sau khi lau bằng giấy, kèm cảm giác đau rát.
Các chuyên gia tại Đại học Stanford và Đại học California (Mỹ) khuyến cáo việc ngâm rửa hoặc xịt nước sau đại tiện là biện pháp hỗ trợ giảm kích ứng, hạn chế tổn thương da và niêm mạc, đặc biệt hữu ích cho người bị viêm ruột mạn tính (Crohn, viêm loét đại tràng) hoặc đại tiện nhiều lần trong ngày, khi mà sự cọ xát liên tục của giấy có thể làm trầm trọng thêm tình trạng viêm da vùng hậu môn.
Hiện chưa có bằng chứng y khoa cho thấy giấy vệ sinh gây hại nếu sử dụng đúng cách, như lau nhẹ từ trước ra sau và tránh chà xát nhiều lần. Tuy nhiên, với người thường xuyên ngứa rát, kích ứng hoặc có tiền sử bệnh trĩ, nhiều bác sĩ ưu tiên khuyến nghị dùng vòi xịt, với một số nguyên tắc:
Hướng xịt: Luôn từ trước ra sau.
Nhiệt độ nước: Dùng nước mát hoặc ấm vừa phải (37-40°C), tránh nước quá nóng gây bỏng hoặc tổn thương niêm mạc.
Lau khô sau khi xịt: Dùng khăn mềm sạch hoặc giấy thấm nhẹ để tránh tổn thương da.
Vệ sinh thiết bị: Đầu vòi xịt cần được cọ rửa và sát khuẩn định kỳ bằng dung dịch chuyên dụng.
Nếu không có vòi xịt, vẫn có thể dùng giấy vệ sinh nhưng nên lau nhẹ nhàng theo chiều trước ra sau, hạn chế lau đi lau lại để tránh trầy xước da.
Giấy vệ sinh và vòi xịt được trang bị ở nhà vệ sinh. Ảnh: Lê Phương
Tóm lại, cả giấy vệ sinh và vòi xịt đều an toàn nếu sử dụng đúng cách. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe và thói quen mỗi người. Nếu đã điều chỉnh cách vệ sinh nhưng vẫn xuất hiện ngứa, rát hoặc viêm nhiễm tái diễn, nên khám chuyên khoa Tiêu hóa hoặc Phụ khoa để xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.
TS.BS Võ Hồng Minh Công
Phó giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định
