Dù không kết nối Internet, điện thoại thông minh đang ngày càng trở nên phổ biến ở Triều Tiên, cho thấy những tiến bộ công nghệ của nước này.
Hồi tháng 7/2023, Đài truyền hình Trung ương Triều Tiên (KCTV) phát phóng sự về sóng bức xạ từ điện thoại thông minh, trong đó thể hiện hai mẫu smartphone mới của nước này là Samthaesong 7 và Samthaesong 8, với thiết kế cụm camera lớn ở phía sau.
Những mẫu điện thoại này có vẻ ngoài hiện đại hơn rất nhiều so với điện thoại Arirang nội địa được Triền Tiên ra mắt năm 2013. Lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un khi đó tuyên bố đây hoàn toàn là những sản phẩm được sản xuất bằng công nghệ nội địa, mang thương hiệu Triều Tiên nhằm "cổ vũ niềm tự hào quốc gia".
Martyn Williams, chuyên gia người Mỹ về công nghệ Triều Tiên, gần đây tiếp cận được hai mẫu điện thoại thông minh mới nhất của Bình Nhưỡng, mở ra góc nhìn mới mẻ về đời sống thường nhật tại một trong những quốc gia khép kín nhất thế giới.
Điện thoại di động thuộc thương hiệu Jindallae của Triều Tiên được trưng bày tại Hội chợ Thương mại Quốc tế Mùa Xuân Bình Nhưỡng hồi tháng 5. Ảnh: AFP
Điện thoại thông minh từng được coi là món đồ xa xỉ tại thủ đô Bình Nhưỡng, với giá bán lẻ khoảng 750 USD cho các dòng máy cao cấp. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, chúng dường như đang dần trở nên phổ biến đến mức truyền hình nhà nước Triều Tiên từng phát sóng cả những chương trình hướng dẫn mẹo cho người bị mỏi mắt do sử dụng điện thoại quá nhiều.
Hiện có hơn 6,35 triệu thuê bao điện thoại trên tổng số khoảng 26 triệu dân của Triều Tiên, theo các nhà nghiên cứu. Chưa rõ có bao nhiêu trong số đó là điện thoại thông minh.
Mạng 4G hiện phủ sóng phần lớn đất nước, kéo theo đà bùng nổ của hàng trăm ứng dụng được nhà nước cấp phép cùng ít nhất 24 thương hiệu điện thoại di động trong nước, Williams cho biết.
Ông nhận định việc các ứng dụng do Triều Tiên tự xây dựng ngày càng xuất hiện nhiều cho thấy năng lực kỹ thuật phần mềm của quốc gia này đang ngày càng phát triển.
Ngân hàng điện tử
Người Triều Tiên lâu nay vẫn chủ yếu sử dụng tiền mặt, nhưng với những người sở hữu điện thoại thông minh, các ứng dụng ví điện tử đang thay đổi thói quen đó. Chính phủ Triều Tiên cho phép và khuyến khích người dân sử dụng những ứng dụng như vậy trên điện thoại thông minh.
Thanh toán bằng mã QR qua điện thoại thông minh ngày càng phổ biến tại Bình Nhưỡng, thậm chí được cả người bán hàng trên đường phố sử dụng, theo những người từng đến thủ đô Triều Tiên những năm gần đây.
Người dân cũng có thể dùng ví điện tử để trả tiền xe công cộng, đặt taxi, gọi đồ ăn và đặt vé xem phim, Steven Zhang từ công ty du lịch Young Pioneer Tours, đơn vị chuyên tổ chức các chuyến đi tới Triều Tiên, cho hay.
Họ cũng có thể gọi xe công nghệ, tương tự dịch vụ Uber hay Lyft ở các nước khác, với giá tăng cao vào giờ cao điểm và đêm muộn. Một chuyến đi 45 phút có giá khoảng 8 USD lúc cao điểm hoặc 5 USD vào giờ bình thường, theo Rowan Beard, đồng sáng lập Young Pioneer Tours.
Khán giả sử dụng điện thoại di động tại một sự kiện ở Bình Nhưỡng hồi tháng 10/2025. Ảnh: NK Tech Lab
Các ứng dụng này không sử dụng Internet, mà dựa trên mạng nội bộ khép kín Kwangmyong (Quang Minh), cùng các mạng viễn thông di động 3G/4G nội địa như Koryolink, Kangsong. Điện thoại thông minh kết nối với các mạng di động nội bộ này để truyền dữ liệu giao dịch về máy chủ của các ngân hàng nhà nước.
Dịch vụ ngân hàng trực tuyến đang giúp nhà nước quản lý tốt hơn việc lưu thông tiền tệ, tỷ giá hối đoái, giá cả và thuế, điều mà chính quyền Triều Tiên đã phấn đấu để đạt được từ những năm 1990, theo Peter Ward, chuyên gia nghiên cứu về kinh tế Triều Tiên tại Viện Sejong ở Seoul, Hàn Quốc.
"Các giao dịch tiền mặt quy mô lớn rất khó giám sát, trừ khi người dân bắt đầu dùng dịch vụ ngân hàng trực tuyến", Ward nói.
Chính phủ Triều Tiên từ lâu cũng tìm cách giám sát chặt chẽ hơn nguồn cung lương thực, đồng thời tăng cường xử lý nạn trộm cắp và tham nhũng trong khâu phân phối. Nỗ lực này đang được tiếp sức nhờ dịch vụ thanh toán điện tử, Ward cho hay.
Giải trí
Dù không có kết nối Internet, người Triều Tiên có thể giải trí bằng Manbang, ứng dụng xem video 24/7 cung cấp các chương trình truyền hình, phim ảnh theo yêu cầu cùng những nội dung từ truyền thông nhà nước.
Khi mở ứng dụng Manbang, người dùng có thể xem lại các bản tin, phim tài liệu, thông tin thời tiết trên truyền thông nhà nước. Một số phim hoạt hình của Mỹ như Aladdin, Pinocchio, Moana, Frozen... cũng được phát để phục vụ người học tiếng Anh.
Danh sách các phim hoạt hình nước ngoài trong ứng dụng Manbang. Ảnh: WP
Đây dường như là cách chính quyền Triều Tiên mang đến cho người dân những lựa chọn giải trí được phê duyệt, trong bối cảnh nhà nước siết chặt kiểm soát phim ảnh, ấn phẩm văn hóa nước ngoài nhập lậu, Williams, nghiên cứu viên cao cấp tại Chương trình Triều Tiên thuộc Trung tâm Stimson ở Washington, nhận xét.
Chính phủ Triều Tiên đặc biệt nghiêm khắc với phim truyền hình và điện ảnh Hàn Quốc, quốc gia về lý thuyết đang trong tình trạng chiến tranh với nước này. Hành vi phát tán phim ảnh Hàn Quốc qua điện thoại thông minh có thể chịu những mức án nặng.
Ứng dụng sức khỏe và thể hình cho phụ nữ
Thay vì những video "Get Ready With Me" (lên đồ cùng tôi) nổi tiếng trên TikTok như ở nhiều nơi khác, Triều Tiên có một ứng dụng riêng cung cấp đủ loại mẹo vặt, từ theo dõi chu kỳ kinh nguyệt, hướng dẫn trang điểm đến cách giữ vòng eo thon gọn cho phụ nữ.
Ứng dụng mang tên "Tuổi thanh xuân phụ nữ" mở đầu bằng thông điệp của cố lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-Il: "Tất cả chúng ta phải quan tâm đến việc chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ".
Triều Tiên có cả thuốc sản xuất trong nước lẫn thuốc nhập khẩu, dù hạ tầng y tế nước này còn nhiều hạn chế và người dân thường tự mách nhau các liệu pháp điều trị chưa được kiểm chứng. Giờ đây, với điện thoại thông minh, người dân có thể mua thuốc và nhận hàng tận nơi qua một ứng dụng di động.
Điều này giúp theo dõi các giao dịch mua thuốc bằng hình thức điện tử, qua đó hỗ trợ chính phủ giám sát chặt chẽ hơn nguồn cung dược phẩm, Williams cho hay.
Mặt khác, Triều Tiên còn có một ứng dụng "Từ điển Y khoa" giúp người dùng tra cứu các thuật ngữ y học mà họ chưa biết trong lúc đặt mua thuốc.
Người phụ nữ dùng điện thoại thông minh để chụp ảnh ở Bình Nhưỡng hồi năm 2025. Ảnh: AFP
Các tiến bộ về công nghệ diễn ra trong bối cảnh cuộc sống ở Triều Tiên ngày càng trở nên nhộn nhịp và sầm uất hơn. Thủ đô Bình Nhưỡng giờ đây mọc lên nhiều chung cư mới, còn đường phố thì đông đúc ôtô hơn bao giờ hết, gây nên cảnh tắc đường ở một số thời điểm, theo lời Beard, người đã ghé thăm Triều Tiên hồi năm ngoái.
Theo Williams, điều này có được là nhờ ông Kim ngày càng tự tin vào khả năng điều hành đất nước, khi ông đưa vào những tiện ích mới giúp cuộc sống của người dân Triều Tiên dần trở nên thuận lợi hơn.
Chính quyền ông Kim "tự tin có thể quản lý cách người dân sử dụng công nghệ", Williams nói. "Các hoạt động nhộn nhịp như vậy trên không gian số chỉ có thể diễn ra khi được chính phủ bật đèn xanh".
Vũ Hoàng (Theo WP, CNN, AFP, Reuters)
