Chủ sử dụng sẽ bị phạt 10-20 triệu đồng nếu không cho lao động nữ nghỉ 30 phút mỗi ngày trong kỳ kinh, 60 phút với người nuôi con dưới 12 tháng, theo Nghị định 283/202.
Bộ luật Lao động quy định người sử dụng lao động không được sử dụng lao động nữ làm việc ban đêm, làm thêm giờ, đi công tác xa khi người đó đang mang thai hoặc nuôi con nhỏ. Lao động nữ trong kỳ kinh được nghỉ 30 phút mỗi ngày và 60 phút với người nuôi con dưới 12 tháng. Thời gian nghỉ được hưởng đủ lương.
Chế tài xử phạt các hành vi vi phạm liên quan đến quyền lợi lao động nữ được quy định trong Nghị định 283/2026, có hiệu lực từ 10/9. Mức phạt 10-20 triệu đồng áp dụng với 11 hành vi, gồm: sử dụng lao động nữ đang mang thai từ tháng thứ 7 làm thêm giờ, làm việc ban đêm hoặc đi công tác xa; buộc lao động nữ mang thai từ tháng thứ 6 làm việc tại vùng cao, sâu xa, biên giới, hải đảo; không chuyển việc hoặc giảm giờ làm với lao động nữ làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm ảnh hưởng xấu tới chức năng sinh sản, nuôi con khi mang thai.
Mức phạt 10-20 triệu đồng cũng áp dụng với hành vi không cho lao động nữ nghỉ 30 phút mỗi ngày trong kỳ kinh nguyệt; 60 phút trong giờ làm việc mỗi ngày với người nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận khác.
Chủ sử dụng không đảm bảo việc làm cũ sau khi lao động hết kỳ thai sản cũng sẽ bị phạt tiền. Bộ luật Lao động quy định lao động nữ khi trở lại làm việc không bị cắt giảm tiền lương, lợi ích so với trước khi nghỉ. Trường hợp việc làm cũ không còn thì chủ sử dụng phải bố trí việc làm khác cho họ với mức lương không thấp hơn so với trước khi nghỉ thai sản.
Mức phạt trên cũng áp dụng với hành vi không ưu tiên giao kết hợp đồng mới khi hợp đồng cũ hết hạn trong thời gian lao động nữ mang thai hoặc nuôi con dưới 12 tháng.
Giờ vào ca của công nhân dệt may tại TP HCM - lĩnh vực sử dụng nhiều lao động nữ. Ảnh: Như Quỳnh
Người sử dụng lao động cũng không được xử lý kỷ luật với lao động nữ đang mang thai hoặc nghỉ thai sản, người đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi; sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng khi lao động nữ kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Quy định trên loại trừ với trường hợp người sử dụng lao động là cá nhân chết, bị tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc đã chết...
Các hành vi không lắp đặt phòng vắt, trữ sữa mẹ tại nơi làm việc khi có từ 1.000 lao động nữ trở lên; không cung cấp đầy đủ thông tin về tính chất nguy hiểm, nguy cơ, yêu cầu công việc để lao động lựa chọn, không đảm bảo điều kiện an toàn vệ sinh lao động khi sử dụng họ vào công việc thuộc danh mục ảnh hưởng xấu tới chức năng sinh sản và nuôi con, đều bị xử phạt 10-20 triệu đồng.
Ngoài đóng tiền phạt, người sử dụng lao động phải khắc phục hậu quả bằng cách trả tiền lương cho lao động nữ tương ứng thời gian họ không được nghỉ trong kỳ kinh nguyệt, người nuôi con dưới 12 tháng tuổi; phải nhận lao động trở lại làm việc khi sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng khi họ kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
Mức phạt 5-10 triệu đồng áp dụng với chủ sử dụng lao động không tham khảo ý kiến lao động nữ hoặc đại diện của họ khi quyết định những vấn đề liên quan đến quyền và lợi ích tại nơi làm việc; không đảm bảo thực hiện bình đẳng giới và các biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới thuộc một trong các trường hợp sau mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, bao gồm tuyển dụng; bố trí; sắp xếp việc làm; đào tạo; thời giờ làm việc; thời giờ nghỉ ngơi; tiền lương và các chế độ khác.
Mức phạt vi phạm với lao động chưa thành niên, cao tuổi, khuyết tật
Bộ luật Lao động quy định lao động chưa thành niên là người chưa đủ 18 tuổi; người từ đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi không được làm công việc hoặc làm ở nơi bị cấm; người từ đủ 13 tuổi đến chưa đủ 15 tuổi làm công việc nhẹ thuộc danh mục; người chưa đủ 13 tuổi làm công việc phù hợp.
Người sử dụng lao động vị thành niên bị phạt 1-2 triệu đồng nếu sử dụng nhóm chưa thành niên mà không lập sổ theo dõi riêng hoặc có lập sổ nhưng không ghi đủ thông tin, không xuất trình khi cơ quan thẩm quyền yêu cầu.
Mức phạt 20-25 triệu với người sử dụng lao động chưa thành niên mà chưa có sự đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ; dùng người chưa đủ 15 tuổi làm việc mà không giao kết hợp đồng bằng văn bản với người đó hoặc đại diện hợp pháp; bố trí giờ làm việc ảnh hưởng học tập; không có giấy khám sức khỏe; không khám sức khỏe định kỳ ít nhất 6 tháng một lần; làm quá số giờ quy định; sử dụng người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi làm thêm giờ, làm việc ban đêm.
Khung phạt cao nhất 50-75 triệu đồng áp dụng với hành vi sử dụng người từ 13 đến dưới 15 tuổi làm việc ngoài danh mục cho phép.
Vi phạm liên quan đến mỗi người khuyết tật, mức phạt 5-10 triệu đồng áp dụng với hành vi người sử dụng không tham khảo ý kiến của lao động khi quyết định vấn đề liên quan đến quyền, lợi ích; sử dụng lao động khuyết tật nhẹ mà suy giảm khả năng lao động từ 51% trở lên hoặc khuyết tật nặng, đặc biệt nặng làm thêm giờ, làm việc ban đêm, trừ trường hợp họ đồng ý.
Mức phạt 10-15 triệu đồng với hành vi sử dụng người lao động cao tuổi làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, ảnh hưởng xấu tới sức khỏe người lao động cao tuổi, trừ trường hợp bảo đảm các điều kiện làm việc an toàn.
Hồng Chiêu
