"Máy bay ngày tận thế" Tu-214PU của Nga - Ảnh: DEFENSE SECURITY ASIA
Hôm 13-7, Nga điều máy bay "đài chỉ huy trên không" Tu-214PU đến Iran. Động thái này diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến giữa Washington và Tehran có dấu hiệu leo thang nhanh chóng.
Nhiệm vụ của 'máy bay ngày tận thế'
Chiếc Tu-214PU, thường được ví là "máy bay ngày tận thế", là biến thể cải tạo từ máy bay chở khách Tupolev Tu-214, được phát triển riêng cho phi đội chiến lược và Tổng thống Nga. Máy bay trang bị các thiết bị chỉ huy và liên lạc tiên tiến, cho phép các quan chức cấp cao điều hành công việc khi đang bay.
Ký hiệu "PU" là thuật ngữ tiếng Nga chỉ trạm kiểm soát hoặc chỉ huy trên không. Máy bay có tốc độ khoảng 850km/h và tầm bay xấp xỉ 6.500km. Một biến thể quân sự tiên tiến hơn là Tu-214PU-SBUS được trang bị khả năng liên lạc tăng cường.
Lệnh ngừng bắn do Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố vào tháng 6 đã đổ vỡ sau các vụ tấn công nhằm vào tàu thuyền ở eo biển Hormuz.
Hôm 13-7, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tấn công các bồn chứa nhiên liệu và hệ thống phòng không Patriot tại Căn cứ không quân Ali Al-Salem, cùng một trạm radar tại Căn cứ không quân Ahmed Al-Jaber ở Kuwait.
IRGC gọi đây là giai đoạn ba của chiến dịch "ăn miếng trả miếng".
Những đòn trả đũa của Cộng hòa Hồi giáo diễn ra sau khi Mỹ tiến hành các đợt không kích vào sâu trong lãnh thổ Iran sáng sớm 13-7 (giờ địa phương). Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố chiến dịch này nhằm làm suy giảm khả năng đe dọa tàu thuyền dân sự và thương mại của Iran tại Hormuz.
'Sứ giả' của các chuyến thăm cấp cao
Giới phân tích nhận định động thái triển khai chiếc máy bay trên là bằng chứng cho mối quan hệ chiến lược chặt chẽ giữa Nga và Iran. Cho thấy hợp tác quân sự giữa hai nước vẫn tiếp tục.
"Máy bay ngày tận thế" thường xuyên xuất hiện cùng phái đoàn các quan chức cấp cao của Nga.
Chính chiếc máy bay này đã hạ cánh xuống thủ đô Tashkent của Uzbekistan vào ngày 16-6, cùng ngày Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin gặp gỡ các nhà lãnh đạo Uzbekistan.
Vào giữa tháng 2, chỉ vài ngày trước khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công chung vào Iran, chiếc Tu-214PU đã đến Tehran và ở lại trong hai ngày, đến ngày 18-2. Chiếc máy bay dường như đã hỗ trợ chuyến thăm của Bộ trưởng Năng lượng Nga Sergey Tsivilyov. Vài ngày sau, Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov cũng đã đến thăm Tehran.
Tương tự, chiếc máy bay này cũng đã có mặt ở Islamabad (Pakistan) vào tháng 11 năm ngoái, trùng với một chuyến thăm khác của ông Tsivilyov.
Giới phân tích nhận định có thể chiếc máy bay được điều đến Iran để chuẩn bị cho chuyến thăm của Ngoại trưởng Nga Lavrov. Bộ Ngoại giao Iran đã xác nhận chuyến thăm này trong cuộc họp báo hôm 13-7.
