Thủ tướng giao Bộ Tài chính nghiên cứu giảm thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Nhằm thúc đẩy sản xuất, kinh doanh trong bối cảnh nền kinh tế chịu áp lực duy trì tăng trưởng hai con số, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ diễn ra ngày 3-8, Thủ tướng giao Bộ Tài chính nghiên cứu giảm thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, sớm trình Quốc hội sửa Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp để có thể áp dụng ngay trong năm nay.
Đồng thời, Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu bổ sung cá nhân, hộ kinh doanh vào phạm vi điều chỉnh của dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, qua đó tạo cơ chế khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp, nhất là mô hình doanh nghiệp một chủ.
Nới tiêu chí để nhiều doanh nghiệp được hưởng ưu đãi
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Văn Phụng - chuyên gia cao cấp về thuế, nguyên Phó vụ trưởng Vụ Chính sách thuế (nay là Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí - Bộ Tài chính) - cho rằng hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa không nên chỉ dừng ở việc giảm thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp. Điều cần làm trước hết là rà soát, điều chỉnh lại tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa.
"Tiêu chí vốn/doanh thu không quá 3 tỉ đồng đã được áp dụng gần chục năm nay, trong khi quy mô nền kinh tế và GDP đã thay đổi đáng kể. Cần nâng ngưỡng này để nhiều doanh nghiệp đủ điều kiện tiếp cận các chính sách hỗ trợ, trong đó có ưu đãi về thuế", ông Phụng đề xuất.
Theo ông Phụng, chính sách thuế cũng cần bảo đảm công bằng giữa các nhóm doanh nghiệp, tính đến đặc thù từng ngành nghề thay vì áp dụng một tiêu chí chung.
Việc xác định quy mô doanh nghiệp cần tính đến đặc thù từng ngành, từng lĩnh vực thay vì áp dụng một tiêu chí chung.
Tương tự như các nước, hiện cơ quan quản lý đã có cơ sở dữ liệu về doanh nghiệp theo phân ngành kinh tế theo Quyết định số 36/2025 của Thủ tướng Chính phủ, cùng các chỉ số về doanh thu, lợi nhuận, tỉ suất giá trị gia tăng/lợi nhuận biên theo ngành để làm căn cứ xây dựng chính sách.
"Muốn tạo không gian phát triển cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thì chính sách hỗ trợ về thuế phải được thiết kế một cách tổng thể, chứ không chỉ dừng ở việc giảm thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp", ông Phụng nhấn mạnh.
Ưu đãi thuế phải khuyến khích doanh nghiệp lớn lên
Ông Mạc Quốc Anh - Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội - cho rằng nếu sửa chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp, cần thiết kế theo hướng tạo động lực để đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa mở rộng quy mô thay vì chỉ giảm thuế đồng loạt.
Theo ông, có thể nghiên cứu giảm thuế theo ba bậc. Bậc đầu tiên 12% đối với doanh nghiệp có doanh thu không quá 3 tỉ đồng/năm. 15% với doanh thu từ trên 3 tỉ đến 50 tỉ đồng. Bậc cuối cùng là 17% đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa còn lại.
"Mức giảm từ 2 - 3 điểm phần trăm vừa đủ tạo thêm nguồn lực cho doanh nghiệp tái đầu tư, vừa hạn chế tác động đến nguồn thu ngân sách" - ông Mạc Quốc Anh nhận định.
Ông cũng đề nghị mở rộng phạm vi ưu đãi cho cả doanh nghiệp vừa đủ điều kiện theo quy định, thay vì chỉ căn cứ vào ngưỡng doanh thu 50 tỉ đồng. Đây là nhóm doanh nghiệp có khả năng đầu tư công nghệ, mở rộng sản xuất, tham gia chuỗi cung ứng và tạo thêm nhiều việc làm.
Theo ông Mạc Quốc Anh, chính sách nên được áp dụng ngay từ kỳ tính thuế năm 2026 và thực hiện trong ít nhất hai năm để doanh nghiệp có thời gian xây dựng kế hoạch đầu tư. Đồng thời cơ chế chuyển tiếp cần hợp lý để doanh nghiệp vừa vượt ngưỡng doanh thu không phải chịu ngay mức thuế cao hơn, tránh tâm lý ngại mở rộng quy mô.
