HDBank 'lớn lên' cùng những bước chuyển của TP HCM

Ra đời trong giai đoạn TP HCM bắt đầu đổi mới, HDBank từng bước chuyển từ ngân hàng chuyên ngành thành định chế tài chính đa năng, đồng hành cùng quá trình phát triển của đầu tàu kinh tế cả nước.

Sau 40 năm đổi mới, TP HCM luôn là địa phương đi đầu trong các mô hình phát triển kinh tế của Việt Nam. Theo Tổng cục Thống kê, thành phố hiện đóng góp khoảng 22-23% GDP và gần 27% tổng thu ngân sách nhà nước hằng năm, đồng thời là một trong những địa phương thu hút vốn đầu tư nước ngoài lớn nhất cả nước. Quy mô nền kinh tế ngày càng mở rộng cũng kéo theo yêu cầu phát triển của hệ thống tài chính nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho doanh nghiệp và người dân.

Tuyến Metro Bến Thành - Suối Tiên. Ảnh: HDBank

Ra đời cùng đổi mới

Cuối thập niên 1980 là dấu mốc đầu tiên của quá trình đó. Khi công cuộc đổi mới mở đường cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển, hoạt động sản xuất, thương mại và đầu tư bắt đầu sôi động hơn, nhu cầu về nguồn vốn không còn chỉ dựa vào hệ thống ngân hàng quốc doanh. Nhiều ngân hàng thương mại cổ phần lần lượt được thành lập, góp phần hình thành lớp định chế tài chính đầu tiên của nền kinh tế thị trường.

HDBank ra đời năm 1989 với tiền thân là Ngân hàng TMCP Phát triển Nhà TP HCM. Trong bối cảnh thành phố mở rộng không gian đô thị và phát triển thị trường nhà ở, ngân hàng tập trung đáp ứng nhu cầu vốn cho lĩnh vực nhà ở, xây dựng và hoạt động sản xuất kinh doanh. Đây cũng là giai đoạn TP HCM từng bước chuyển từ mô hình kinh tế kế hoạch hóa sang kinh tế thị trường, nơi dòng vốn trở thành một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng.

Trụ sở ngân hàng những năm đầu thành lập. Ảnh: HDBank

Không chỉ các ngân hàng trong nước, nhiều định chế tài chính quốc tế cũng lựa chọn TP HCM là nơi hiện diện đầu tiên tại Việt Nam. Từ đầu thập niên 1990, ANZ, HSBC, Citibank và Shinhan Bank lần lượt mở hoạt động, mang theo các chuẩn mực quản trị, thanh toán và dịch vụ ngân hàng hiện đại, góp phần thúc đẩy quá trình hội nhập của thị trường tài chính.

Song song với đó, TP HCM trở thành địa phương tiên phong thu hút đầu tư nước ngoài. Khu chế xuất Tân Thuận được thành lập năm 1991 - khu chế xuất đầu tiên của Việt Nam - mở đầu cho quá trình phát triển các khu chế xuất, khu công nghiệp và làn sóng FDI vào thành phố. Khi quy mô doanh nghiệp ngày càng lớn và hoạt động đầu tư trở nên sôi động hơn, nhu cầu của nền kinh tế cũng vượt ra ngoài tín dụng ngân hàng truyền thống.

Đối với HDBank, đây không chỉ là giai đoạn khởi đầu mà còn đặt nền móng cho quá trình chuyển đổi trong những năm tiếp theo. Từ một ngân hàng chuyên phục vụ phát triển nhà ở, HDBank từng bước mở rộng phạm vi hoạt động theo sự phát triển của TP HCM, chuẩn bị cho giai đoạn hệ thống tài chính bước sang một nấc phát triển mới cùng sự ra đời của thị trường vốn và các định chế đầu tư chuyên nghiệp.

Lớn lên cùng thành phố

Bước sang những năm 2000, TP HCM chuyển từ một trung tâm sản xuất - thương mại sang nền kinh tế có độ mở cao hơn, với khu vực kinh tế tư nhân, doanh nghiệp FDI và thị trường tiêu dùng phát triển mạnh. Khi quy mô doanh nghiệp ngày càng lớn, nhu cầu huy động vốn cũng thay đổi. Nếu ở giai đoạn đầu Đổi mới, tín dụng ngân hàng là kênh dẫn vốn chủ yếu, thì doanh nghiệp bắt đầu cần thêm những nguồn vốn trung và dài hạn để mở rộng đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Sự ra đời của Trung tâm Giao dịch Chứng khoán TP HCM năm 2000, tiền thân của Sở Giao dịch Chứng khoán TP HCM (HoSE), đánh dấu bước phát triển mới của thị trường tài chính Việt Nam. Từ hai doanh nghiệp niêm yết trong phiên giao dịch đầu tiên, HoSE hiện là sàn giao dịch chứng khoán lớn nhất cả nước, quy tụ hàng trăm doanh nghiệp niêm yết với giá trị vốn hóa chiếm phần lớn thị trường cổ phiếu Việt Nam. Cùng với thị trường chứng khoán, các công ty quản lý quỹ, doanh nghiệp bảo hiểm và tổ chức tài chính tiêu dùng cũng tập trung hoạt động tại TP HCM, từng bước hoàn thiện hệ sinh thái tài chính của thành phố.

Sự phát triển của nền kinh tế cũng đặt ra yêu cầu mới đối với các ngân hàng. Vai trò của ngân hàng không còn dừng ở huy động vốn và cho vay mà mở rộng sang ngân hàng bán lẻ, tài trợ doanh nghiệp, tài chính tiêu dùng, thanh toán số và các dịch vụ tài chính hiện đại.

Ngân hàng thực hiện các hoạt động cộng đồng. Ảnh: HDBank

Trong dòng chảy đó, HDBank từng bước mở rộng cùng sự phát triển của TP HCM. Năm 2011, ngân hàng đổi tên từ Ngân hàng TMCP Phát triển Nhà TP HCM thành Ngân hàng TMCP Phát triển TP HCM, đồng thời hoàn tất sáp nhập DaiABank, đánh dấu bước chuyển từ ngân hàng chuyên ngành sang ngân hàng thương mại đa năng. Cùng với sự phát triển của thị trường tiêu dùng, HDBank mở rộng sang lĩnh vực tài chính tiêu dùng thông qua HD SAISON; đến năm 2018, ngân hàng niêm yết cổ phiếu trên HoSE, tham gia sâu hơn vào thị trường vốn và hoạt động theo các chuẩn mực quản trị của doanh nghiệp đại chúng.

Quá trình chuyển đổi đó cũng được phản ánh qua quy mô hoạt động. Từ mức vốn điều lệ 3 tỷ đồng khi thành lập năm 1989, đến cuối năm 2025, vốn điều lệ HDBank đạt hơn 50.000 tỷ đồng. Tổng tài sản hợp nhất vượt 931.000 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận trước thuế đạt hơn 21.300 tỷ đồng và tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) đạt 25,3%, thuộc nhóm cao trong hệ thống ngân hàng. Những con số này cho thấy sự mở rộng về năng lực tài chính song hành với quá trình phát triển của nền kinh tế thành phố.

Không chỉ lớn hơn về quy mô, HDBank cũng mở rộng về vai trò. Nếu những năm đầu Đổi mới, ngân hàng chủ yếu đáp ứng nhu cầu vốn cho phát triển nhà ở và sản xuất kinh doanh, thì đến giai đoạn hội nhập, hoạt động đã trải rộng sang ngân hàng bán lẻ, doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), tài chính tiêu dùng và thị trường vốn. Quá trình này phản ánh xu hướng phát triển chung của hệ thống tài chính TP HCM, khi các ngân hàng dần chuyển từ mô hình cung cấp tín dụng sang định chế tài chính đa năng.

Khi TP HCM đặt mục tiêu trở thành Trung tâm tài chính quốc tế, hành trình phát triển của HDBank cũng bước sang một giai đoạn mới, với yêu cầu không chỉ mở rộng quy mô mà còn nâng cao năng lực số hóa, quản trị và kết nối với thị trường tài chính khu vực và toàn cầu.

Đồng hành với giai đoạn hội nhập

Sau gần bốn thập niên Đổi mới, TP HCM không chỉ giữ vai trò đầu tàu kinh tế mà còn hướng tới mục tiêu trở thành Trung tâm tài chính quốc tế. Theo Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội, Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam được thành lập tại TP HCM nhằm phát triển thị trường vốn quốc tế, dịch vụ tài chính phục vụ thương mại và đầu tư, ngân hàng số, fintech cùng các sản phẩm tài chính mới. Đây được xem là bước phát triển tiếp theo của hệ thống tài chính sau quá trình hình thành ngân hàng thương mại, thị trường vốn và các định chế đầu tư.

Sự chuyển dịch đó cũng đặt ra yêu cầu mới đối với các ngân hàng. Nếu ở giai đoạn đầu Đổi mới, nhiệm vụ trọng tâm là huy động vốn và cấp tín dụng cho sản xuất, thì hiện nay các định chế tài chính phải mở rộng sang chuyển đổi số, quản trị theo chuẩn mực quốc tế, quản lý dữ liệu, tài chính xanh và kết nối dòng vốn xuyên biên giới.

Tòa Saigon Marina IFC giữa trung tâm TP HCM. Ảnh: HDBank

Đối với HDBank, quá trình chuyển đổi không chỉ thể hiện ở quy mô mà còn ở định hướng phát triển. Đến cuối năm 2025, tổng tài sản hợp nhất của ngân hàng vượt 931.000 tỷ đồng, vốn điều lệ hơn 50.000 tỷ đồng và tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) đạt 25,3%, tạo nền tảng tài chính cho giai đoạn phát triển mới. Cùng với đó, ngân hàng tiếp nhận DongA Bank theo chủ trương tái cơ cấu hệ thống các tổ chức tín dụng và phát triển thành Vikki Digital Bank, mở rộng hiện diện trong lĩnh vực ngân hàng số và dịch vụ tài chính dựa trên công nghệ.

Song song với việc mở rộng hoạt động ngân hàng truyền thống, HDBank phát triển hệ sinh thái tài chính gồm ngân hàng, tài chính tiêu dùng và ngân hàng số, hướng tới đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng cá nhân, doanh nghiệp và doanh nghiệp nhỏ và vừa. Những bước chuyển này phản ánh xu hướng phát triển chung của hệ thống tài chính TP HCM, khi các ngân hàng không còn chỉ cung cấp tín dụng mà dần trở thành những định chế tài chính đa năng, có khả năng kết nối giữa vốn, công nghệ và dữ liệu. Hướng tới trở thành Trung tâm tài chính quốc tế, HDBank tiếp tục chuyển dịch theo hướng số hóa, hội nhập và phát triển hệ sinh thái tài chính.

Từ một ngân hàng chuyên ngành đến định chế tài chính đa năng, quá trình lớn lên của HDBank cũng là một phần trong câu chuyện phát triển của TP HCM – nơi mỗi bước chuyển của nền kinh tế đều tạo ra những yêu cầu mới và cũng mở ra những cơ hội mới cho các định chế tài chính.

Nhìn lại gần 40 năm kể từ khi thành lập, hành trình của HDBank gắn với nhiều bước chuyển quan trọng của TP HCM. Khi thành phố khơi thông nguồn vốn cho nền kinh tế thời kỳ Đổi mới, HDBank ra đời để đáp ứng nhu cầu phát triển đô thị và sản xuất kinh doanh. Khi thị trường vốn hình thành và khu vực kinh tế tư nhân mở rộng, ngân hàng chuyển mình thành mô hình thương mại đa năng. Và khi TP HCM hướng tới trở thành Trung tâm tài chính quốc tế, HDBank tiếp tục mở rộng sang ngân hàng số, công nghệ tài chính và các dịch vụ phục vụ hội nhập.

Từ một ngân hàng chuyên ngành đến định chế tài chính đa năng, quá trình phát triển của HDBank không tách rời sự chuyển mình của TP HCM. Mỗi giai đoạn phát triển của thành phố đều mở ra những yêu cầu mới đối với hệ thống tài chính, đồng thời tạo động lực để ngân hàng mở rộng vai trò, nâng cao năng lực cạnh tranh và thích ứng với một nền kinh tế ngày càng hội nhập.

Hoàng Đan