HLV Kim Sang-sik khiến Indonesia sập bẫy như thế nào?

6 giờ trước 19

Như từng áp dụng trước Singapore, đội tuyển Việt Nam giữ nguyên mô hình gây áp lực tầm cao nói riêng cũng như cách thức phòng ngự nói chung trước Indonesia. Và lần này thành quả đến.

Như phân tích sau trận đấu tại Mỹ Đình ngày 31/7, một trong những điểm sáng giữa trận hòa 0-0 thất vọng là việc Việt Nam lựa chọn tổ chức gây áp lực tầm cao ở giai đoạn Singapore triển khai từ tuyến dưới, với nhiều vị trí trên sân được chỉ đạo theo kèm người một - một, mang đến một nét tươi mới đầy hứa hẹn.

Việt Nam phòng ngự qua cấu trúc 5-4-1 hoặc 5-2-3. Song thay vì chủ trương phòng ngự ở khối tầm trung, đội bóng của HLV Kim duy trì việc tổ chức gây áp lực tầm cao ở cả hiệp một lẫn một số thời điểm trong hiệp hai. Trong cách tiếp cận đó, ba tiền đạo có trọng trách gây áp lực lên ba hậu vệ và thủ thành đối phương, còn cặp Hoàng Đức và Quang Hải theo kèm hai tiền vệ trung tâm Singapore.

Với việc hàng thủ dâng cao trong cả khối pressing, để ngăn không cho hai số 10 lệch của Singapore có không gian và thời gian ở khoảng trống giữa hai tuyến, các trung vệ lệch của Việt Nam phải sẵn sàng dâng cao đánh dập. Có nhiều lúc, Đoàn Văn Hậu và Phạm Xuân Mạnh di chuyển bám theo đối thủ qua vạch giữa sân.

Thực tế, không ít thời điểm, đoàn quân của HLV người Hàn Quốc thực sự khiến Singapore mất quyền kiểm soát bóng ở phần sân nhà, từ đó thu hồi bóng và tổ chức tấn công ngược.

Tuy vậy, một trong những hạn chế ở cách tiếp cận phòng ngự này của Việt Nam là hiệu quả pressing của tuyến đầu chưa được đảm bảo, với Nguyễn Xuân Son và Đỗ Hoàng Hên không quá quyết liệt trong các bước di chuyển gây áp lực. Trong khi đó, cặp Quang Hải – Hoàng Đức dâng cao đeo bám hai tiền vệ trung tâm của Singapore thường trực cũng dẫn tới việc mở ra khoảng trống giữa hai tuyến đủ lớn cho đối phương khai thác. Bấy giờ, trọng trách khóa vùng không gian này đặt hoàn toàn vào bộ ba trung vệ.

Duy trì được tính liên tục trong hành động dâng lên đánh dập nhưng vẫn bảo vệ khoảng trống sau lưng là một nhiệm vụ khó khăn.

Điều chỉnh con người, giữ nguyên ý tưởng trước Indonesia

Giữa nhiều dấu hỏi được đặt ra cho chuyến hành quân đến Indonesia ngày 3/8, HLV Kim quyết định thay đổi nhân sự, nhưng vẫn trung thành với ý tưởng cách chơi đã áp dụng trước Singapore.

Nhà cầm quân 50 tuổi làm mới hai trên ba vị trí ở hàng công, với Nguyễn Tài Lộc và Nguyễn Hai Long đá chính, hợp cùng Nguyễn Đình Bắc. Ông cũng rút trung vệ lệch Đoàn Văn Hậu để thay bằng Bùi Hoàng Việt Anh. Trong khi tiền vệ trung tâm thực thụ Lê Phạm Thành Long thế chỗ Quang Hải để hợp cùng Hoàng Đức. Cả ba tuyến đều đổi con người nhưng cách chơi không thay đổi, cho thấy ý tưởng trước Singapore có cơ sở để tiếp tục duy trì, chỉ là cách thực thi kế hoạch ấy cần điều chỉnh.

Một thứ cần rạch ròi trong mô hình phòng ngự của Việt Nam trước Indonesia: dù có cảm giác cầu thủ chơi kèm người một - một, nhưng thực tế đó là đan xen phòng ngự khu vực. Điều này xuất phát từ cách hoán đổi và lấp vị trí liên tục của Indonesia.

Cụ thể, về mặt sơ đồ tĩnh, đội tuyển xứ vạn đảo đá với cấu trúc 5-4-1. Nhưng ở khâu triển khai bóng đầu tiên, họ có sự biến hóa về mặt vị trí. Bộ ba trung vệ chủ nhà đứng rộng ra, từ đó một tiền vệ trung tâm lùi xuống chơi ở giữa, thường là Marc Klok. Có lúc Klok đứng giữa trung vệ giữa và trung vệ lệch trái, có khi anh lại chọn đứng giữa trung vệ giữa và trung vệ lệch phải. Nghĩa là, giữa Klok và người đá cặp Ivar Jenner thường xuyên đổi vị trí tiền vệ trung tâm trái – phải cho nhau.

Khi Indonesia ở giai đoạn tổ chức tấn công từ giữa sân, Thom Haye - người mà trong sơ đồ tĩnh đá như một tiền vệ phải - lại giật xuống như một tiền vệ trung tâm thứ ba, sát gần biên phải. Bấy giờ, trung vệ lệch phải Rizky Ridho được phép đẩy lên bám biên. Từ điều này, đến lượt hậu vệ biên phải Eliano Reijnders bó vào nách phải trung lộ, ở vị trí Haye bỏ lại.

Ở cánh đối diện, hậu vệ biên trái Dony Pamungkas như một piston đẩy lên chơi tiền đạo cánh trái, cho phép tiền đạo cánh trái ban đầu là Ragnar Oratmangoen dạt vào trung lộ và nổi trôi tự do sau lưng mũi nhọn Mitchell Baker.

Trước cách thức đổi vị trí phức tạp ấy của Indonesia, Việt Nam có sự rạch ròi trong tính thời điểm và không gian quán xuyến ở trạng thái không bóng. Ba tiền đạo liên tục, nhất quán bắt lấy ba trung vệ Indonesia, từ Tài Lộc ở vị trí tiền đạo phải, Đình Bắc vị trí số 9 và Hai Long tiền đạo trái. Họ bền bỉ và miệt mài.

Ở tuyến tiền vệ, cặp Hoàng Đức và Thành Long kèm một - một Klok và Jenner, bất kể hai cầu thủ Indonesia có đổi vị trí trái hoặc phải cho nhau ở trung lộ thì trọng trách bắt người vẫn cứ là một - bắt - một. Đối thủ chỉ đổi tên người, không đổi vị trí.

Ngoài ra, sang hiệp hai, sau khi Klok rời sân ở phút 65, lúc này chính Haye trám lấy vai trò của đồng đội và nhiệm vụ kèm người của Thành Long hay Hoàng Đức vẫn vậy.

Với tuyến hậu vệ, hai hậu vệ biên Trương Tiến Anh và Nguyễn Văn Vĩ đánh chặn hai hậu vệ biên đối thủ. Trung vệ giữa Thành Chung bám lấy số 9 Baker, hai trung vệ lệch Việt Anh và Xuân Mạnh dâng lên dập Haye và Oratmangoen để đảm bảo cự ly giữa các tuyến. Đó gần như là một - một trên toàn mặt sân.

Khi Việt Nam thu quân về phòng ngự tầm trung, vì Klok có xu hướng lùi về rất thấp để làm bóng, nên Thành Long hoặc Hoàng Đức không nhất thiết phải bám theo đến cùng. Thay vào đó, một trong hai người giữ vị trí thấp hơn, lót trước mặt hàng thủ, nơi mà như đã nói Oratmangoen có thể dạt vào khai thác. Vai trò này chủ yếu thuộc về Thành Long.

Đây chính là điểm khác biệt lớn nhất trong cấu trúc tầm trung của Việt Nam so với trận hòa Singapore. Trước đó vài ngày, cả Quang Hải và Hoàng Đức đều dâng lên cao đeo bám cặp tiền vệ trung tâm đối thủ. Còn giờ, Hoàng Đức vẫn có thể làm điều đó, nhưng Thành Long neo lại phía sau, giảm tải cho tuyến thủ.

Cũng ở giai đoạn tầm trung này, nếu Haye lùi về làm bóng, anh ta rơi vào khu vực phòng ngự của Hai Long. Đổi chỗ cho Haye là Reijnders, thuộc về vùng không gian lo liệu của Xuân Mạnh. Còn trung vệ lệch trái Ridho lúc này ở biên thì sẽ do Văn Vĩ phụ trách. Một lần nữa, Indonesia chỉ đổi "tên" cầu thủ, chứ vùng hoạt động của họ vẫn thế, nên Việt Nam đơn giản hóa bằng phòng ngự khu vực.

Hệ quả bàn thắng

Từ cách chơi đó, Việt Nam mở tỷ số trực tiếp từ một pha pressing tầm cao.

Phút thứ 5, Indonesia tái khởi động khâu triển khai bóng từ tuyến dưới, với trung vệ lệch phải Shayne Pattynama đứng sát biên phải chuyền về cho thủ thành Nadeo Argawinata. Các cầu thủ áo trắng xua quân lên, cặp Thành Long và Hoàng Đức bám theo sau Klok và Jenner.

Tài Lộc kích hoạt đợt pressing khi chạy vòng cung gây áp lực lên Pattynama rồi hướng tới thủ thành Argawinata. Klok theo thói quen lùi về sâu giữa hai trung vệ Indonesia để nhận bóng từ thủ môn. Thành Long tăng tốc gây áp lực từ phía sau Klok, buộc cầu thủ này chuyền sang cho trung vệ giữa Jordi Amat. Lúc này, trung vệ lệch trái Ridho đã dạt ra biên. Đó là cách giãn rộng của bộ ba trung vệ Indonesia.

Thoạt nhìn, người gần vị trí của tiền vệ trung tâm Jenner là Hai Long, chỉ vì Hoàng Đức vẫn còn ở phía sau, không nằm trong khung hình. Hai Long không kèm Jenner đâu, mục tiêu của anh là Ridho cơ!

Và khi Đình Bắc ép Amat phải chuyền vào vị trí của Ridho, đối thủ rơi vào cái bẫy Việt Nam giăng ra. Hai Long hùng hục lao tới "con mồi". Hãy để ý cánh tay trái chìa ra của cầu thủ thuộc CLB Hà Nội. Anh ra hiệu cho Văn Vĩ đừng dâng lên đánh chặn, cứ để Ridho cho mình, vì ngay sau lưng Văn Vĩ vẫn còn Reijnders. Đó là sự rạch ròi và nhất quán trong trọng trách kèm người.

Nhưng Văn Vĩ đã lỡ lao lên. Không sao, Ridho nhận bóng trong thế quay lưng, không có góc nhìn phía sau để đẩy quả bóng tới Reijnders, vị trí mà Jenner chỉ tay ra hiệu.

Chiếc lồng sập xuống, Ridho xử lý bóng lỗi và Hai Long đoạt lại. Văn Vĩ đã "lỡ" dâng lên và vô tình hoàn cảnh ấy trao cho anh điều kiện điền tên mình lên bảng tỷ số, sau khi nhận cú chọc khe từ Hoàng Đức – người lúc này đã dâng lên, với ý định ép lấy Jenner – đối tượng thuộc nhiệm vụ theo kèm của mình.

Bàn nâng tỷ số 2-0 của Việt Nam phút 14 lại là một sản phẩm của cấu trúc phòng ngự khu vực rõ ràng, từ đó thu hồi bóng phản công.

Nhìn lại giai đoạn Indonesia có bóng tổ chức ở giữa sân, Việt Nam lúc này phòng ngự tầm trung. Klok lùi về sâu, thấp nhất trong đội hình, vì thế Thành Long không cần phải nhấc lên, cứ neo ở khoảng trống giữa hai tuyến, nơi Oratmangoen vừa dạt vào từ biên trái.

Haye đã lùi xuống làm bóng, lọt vào vùng phòng ngự của Hai Long. Reijnders di chuyển vào nách phải trung lộ, trước mặt vùng phòng ngự của Xuân Mạnh. Còn Ridho đang bám biên, sẽ trở thành trọng trách của Văn Vĩ.

Haye nhận bóng từ Amat, thả một đường bóng bổng ra sau hàng thủ Việt Nam, nhưng có vẻ nó trúng đầu đồng đội dội ngược lại. Các học trò HLV Kim thu hồi bóng hai. Và Hai Long trong vai trò đá trụ khi ấy, sẵn sàng làm cầu nối, mở ra đường bóng chéo sân cho Hai Long ở biên bứt tốc. Hai con người này có mặt ở đúng vị trí ấy vì cấu trúc phòng ngự khu vực trước đó đặt ra.

Hai bàn thắng này chính là bước ngoặt quan trọng, giúp Việt Nam xác lập vị thế vượt trội mà Indonesia dù thay đổi con người đến lối chơi sau đó cũng không thể động đến. Bàn ấn định 3-0 trong hiệp hai của tiền đạo vào thay người Xuân Son chỉ là một sự phụ họa cho thắng lợi cả về tỷ số cũng như lối chơi và con người mà HLV Kim sử dụng trận này.

Hoàng Thông

Đọc toàn bộ bài viết