Tàu thuyền neo đậu tại eo biển Hormuz - Ảnh: REUTERS
Các nhà khoa học cho biết hơn 1.500 tàu thương mại đang neo đậu thời gian dài ở hai phía eo biển Hormuz đã trở thành môi trường lý tưởng để vi khuẩn, vi tảo, rong biển, hà, trai và nhiều loài động vật không xương sống bám kín thân tàu.
Bình thường tàu chỉ lưu lại cảng trong vài ngày, nên lớp sơn chống bám sinh vật vẫn phát huy hiệu quả.
Tuy nhiên sau khoảng 10 ngày không di chuyển, lớp bảo vệ này bắt đầu suy giảm tác dụng, tạo điều kiện để các sinh vật biển bám và phát triển nhanh chóng, theo trang LiveScience ngày 29-7.
Điều đáng lo ngại là những sinh vật này có nguồn gốc từ nhiều khu vực khác nhau trên thế giới. Trong thời gian dài các tàu cùng neo đậu, chúng có cơ hội phát tán giữa các thân tàu.
Khi hoạt động hàng hải được nối lại, các "hành khách bất đắc dĩ" này sẽ theo tàu đến nhiều nước, làm tăng nguy cơ xuất hiện các loài ngoại lai xâm lấn tại những hệ sinh thái mới.
Nhóm nghiên cứu, do các nhà khoa học tại Đại học Maryland (Mỹ) dẫn đầu, gọi đây là một "sự kiện siêu phát tán sinh học" với quy mô chưa từng có.
Lịch sử từng ghi nhận nhiều hậu quả nghiêm trọng từ hiện tượng này.
Chẳng hạn trai vằn, loài có nguồn gốc từ châu Âu và châu Á, được cho là đã theo nước dằn tàu đến Mỹ vào thập niên 1980.
Sau khi xâm nhập, chúng sinh sản nhanh, cạnh tranh nguồn thức ăn với sinh vật bản địa, bám kín các loài trai địa phương, đồng thời làm tắc nghẽn đường ống cấp nước và gây thiệt hại lên tới hàng triệu USD.
Các sinh vật ngoại lai còn có thể mang theo ký sinh trùng và mầm bệnh. Chúng có nguy cơ lây nhiễm cho các loài bản địa, ảnh hưởng đến hoạt động nuôi trồng thủy hải sản và trong một số trường hợp có thể tác động đến sức khỏe con người.
Theo nhóm nghiên cứu, những cảng biển có điều kiện nhiệt độ và độ mặn tương đồng với vùng Vịnh sẽ đối mặt nguy cơ cao nhất.
Các điểm đến đầu tiên của các tàu sau khi rời Hormuz như Ấn Độ, Singapore, Hy Lạp, Tây Ban Nha, Hà Lan cùng nhiều cảng ở Trung Đông được đánh giá là đặc biệt dễ bị ảnh hưởng.
Để giảm thiểu rủi ro, nhóm đề xuất vệ sinh thân tàu ngay khi còn ở vùng Vịnh trước khi tàu tiếp tục hành trình.
Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh rằng trong khi các tác động kinh tế và nhân đạo của xung đột tại Trung Đông vẫn là ưu tiên hàng đầu, những hậu quả sinh thái lâu dài cũng không thể bị xem nhẹ, bởi một khi các loài xâm lấn đã thiết lập được quần thể mới, việc loại bỏ chúng gần như là bất khả thi.
Nghiên cứu công bố trên tạp chí Biological Invasions.
