Ông Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) - chia sẻ thông tin về tuyển sinh đại học tại Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển 2026 do Báo điện tử Tuổi Trẻ tổ chức - Ảnh: TTO
Theo ông Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo), kết quả đăng ký xét tuyển đại học năm 2026 phản ánh xu hướng ngày càng nhiều thí sinh lựa chọn học đại học.
Tuy nhiên điều quan trọng không phải đăng ký thật nhiều nguyện vọng, mà là chọn đúng ngành, phù hợp với năng lực và định hướng nghề nghiệp.
Đăng ký xét tuyển tăng gần 3% so với năm trước
Có thể khái quát kết quả đăng ký xét tuyển đại học năm 2026 qua ba con số: 1.241.914 thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT; hơn 874.000 thí sinh đã nhập nguyện vọng xét tuyển trên hệ thống chung của bộ; tổng số 7.180.860 nguyện vọng.
Như vậy số thí sinh đăng ký xét tuyển chiếm hơn 70% tổng số thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT. Bình quân mỗi thí sinh đăng ký khoảng 8,2 nguyện vọng. So với năm 2025, số thí sinh đăng ký xét tuyển tăng hơn 25.200 người, tương đương gần 3%.
"Kết quả này bước đầu cho thấy công tác tư vấn hướng nghiệp phát huy hiệu quả và nhu cầu học đại học tiếp tục gia tăng.
Tuy nhiên mục tiêu của tuyển sinh không phải khuyến khích thí sinh đăng ký thật nhiều nguyện vọng, mà là lựa chọn đúng ngành học phù hợp với năng lực, sở trường, điều kiện học tập và định hướng nghề nghiệp lâu dài", ông Thảo phân tích.
Phân biệt đăng ký nguyện vọng, trúng tuyển và nhập học
Trước băn khoăn của nhiều phụ huynh và thí sinh về con số hơn 7,1 triệu nguyện vọng, Vụ trưởng Nguyễn Tiến Thảo cho rằng cần phân biệt rõ ba giai đoạn: đăng ký xét tuyển, trúng tuyển và nhập học. Đó là các bước khác nhau trong cùng một chuỗi quy trình.
Việc đăng ký xét tuyển là quyền của thí sinh. Sau đó các cơ sở đào tạo sẽ xét tuyển theo điều kiện đầu vào và chỉ tiêu tuyển sinh. Chỉ những thí sinh đáp ứng đầy đủ yêu cầu và đạt điểm chuẩn mới được xác định trúng tuyển, còn chỉ khi hoàn tất thủ tục nhập học mới chính thức trở thành sinh viên.
Theo quy chế, mỗi thí sinh có thể đăng ký nhiều nguyện vọng nhưng sau quá trình xử lý nguyện vọng chung, chỉ được trúng tuyển vào một nguyện vọng cao nhất đủ điều kiện.
"Vì vậy hơn 7,1 triệu nguyện vọng không phải là hơn 7,1 triệu thí sinh, càng không phải là hơn 7,1 triệu kết quả trúng tuyển. Ngay cả khi đã có thông báo trúng tuyển, thí sinh vẫn phải xác nhận nhập học và hoàn tất các thủ tục theo quy định", ông Thảo nhấn mạnh.
Thí sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh đại học năm 2026 tại Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển 2026 do Báo điện tử Tuổi Trẻ tổ chức - Ảnh: TRẦN HUỲNH
Các trường được dự kiến trúng tuyển vượt chỉ tiêu?
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng cho biết tỉ lệ nhập học so với chỉ tiêu trong các năm 2023, 2024 và 2025 lần lượt đạt 82,45%, 85,23% và 90%. Điều này cho thấy số lượng đăng ký xét tuyển luôn cao hơn số nhập học thực tế, bởi không phải tất cả thí sinh đăng ký đều đủ điều kiện trúng tuyển và cũng không phải tất cả thí sinh trúng tuyển đều lựa chọn nhập học.
Khi xác định số thí sinh dự kiến trúng tuyển, các trường căn cứ dữ liệu nhiều năm về tỉ lệ xác nhận nhập học và tỉ lệ hoàn tất thủ tục nhập học của từng ngành, từng chương trình để dự báo.
Trong thực tế, số lượng thí sinh dự kiến trúng tuyển có thể cao hơn chỉ tiêu khoảng 1-3% nhằm bù đắp tỉ lệ "ảo". Tuy nhiên đây chỉ là biên độ dự báo trong tuyển sinh và không nên mặc nhiên coi đó là một tỉ lệ cố định.
Ông Thảo nhận định: "Đây là diễn biến bình thường của quá trình tuyển sinh, không nên lấy số đăng ký làm số nhập học dự kiến, cũng không mặc nhiên quy định tỉ lệ ảo.
Sau khi nhập học, hằng năm vẫn có sinh viên không tiếp tục chương trình mà chọn con đường du học hoặc lựa chọn định hướng phát triển bản thân theo con đương khác. Ngay cả khi sinh viên đã học tập hết năm thứ nhất vẫn còn có ý định thi lại hoặc chuyển đổi ngành đào tạo đã trúng tuyển".
Nộp lệ phí trực tuyến để hoàn tất đăng ký xét tuyển
Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý nộp lệ phí trực tuyến là bước hoàn tất đăng ký xét tuyển đối với các nguyện vọng thuộc diện phải nộp lệ phí. Theo Vụ Giáo dục đại học, yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm mỗi giao dịch được ghi nhận đầy đủ, chính xác, kịp thời, không để sự cố kỹ thuật ảnh hưởng đến quyền xét tuyển của thí sinh.
Năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Công an và các đơn vị liên quan triển khai thanh toán lệ phí qua Cổng dịch vụ công quốc gia, kết nối với hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung. Việc phối hợp bao gồm chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật, xác thực dữ liệu, kết nối các kênh thanh toán, cập nhật trạng thái giao dịch và đối soát dữ liệu.
Trên cơ sở kinh nghiệm từ các mùa tuyển sinh trước, phương án kỹ thuật năm nay được chuẩn bị theo hướng chủ động phân tải, mở rộng kênh thanh toán và giám sát liên tục trong quá trình vận hành.
Từ đó việc nộp lệ phí trực tuyến được triển khai cơ bản ổn định, giảm thiểu tình trạng nghẽn mạng khi số lượng lớn thí sinh cùng truy cập, đồng thời hạn chế tình trạng giao dịch đã hoàn thành nhưng trạng thái chưa được cập nhật trên hệ thống.
