Theo tiến sĩ tâm lý học người Mỹ Mark Travers, hạnh phúc bền vững chủ yếu được tạo nên từ những lựa chọn và thói quen lặp lại mỗi ngày, hơn là những khoảnh khắc vui vẻ nhất thời.
Dưới đây là năm thói quen được nhiều nghiên cứu xác định có tác động lớn đến hạnh phúc lâu dài.
Đầu tư cho các mối quan hệ
Nghiên cứu Phát triển Người trưởng thành của Đại học Harvard, theo dõi người tham gia suốt hơn 80 năm, cho thấy chất lượng các mối quan hệ là yếu tố dự báo hạnh phúc, sức khỏe và tuổi thọ tốt hơn cả thu nhập, thành công nghề nghiệp hay chỉ số IQ.
Các nghiên cứu cũng chỉ ra cô lập xã hội làm tăng nguy cơ bệnh tật ở mức tương đương hút khoảng 15 điếu thuốc lá mỗi ngày. Cảm giác cô đơn còn liên quan đến tình trạng viêm mạn tính và nhiều vấn đề sức khỏe khác.
Vì vậy, các nhà khoa học xem việc duy trì quan hệ với gia đình, bạn bè như một hành vi chăm sóc sức khỏe, tương tự tập thể dục hay ngủ đủ giấc. Những cuộc gọi, buổi gặp gỡ hay đơn giản là dành thời gian lắng nghe người thân đều mang lại lợi ích lâu dài.
Coi thời gian quý hơn tiền bạc
Theo Ashley Whillans, nhà nghiên cứu tại trường Kinh doanh Harvard, cảm giác luôn thiếu thời gian là một trong những yếu tố làm suy giảm hạnh phúc mạnh nhất. Những người thường xuyên bận rộn, vội vã và mất kiểm soát lịch trình có mức độ hài lòng với cuộc sống thấp hơn.
Ngược lại, nghiên cứu đăng trên PNAS năm 2017, cho thấy việc dùng tiền để mua thời gian - như thuê người dọn nhà, sử dụng các dịch vụ giúp tiết kiệm thời gian - mang lại hạnh phúc nhiều hơn so với chi tiền mua đồ vật.
Theo Travers, trước mỗi quyết định về công việc hay tài chính, nên cân nhắc không chỉ khoản thu nhập nhận được mà cả lượng thời gian và quyền chủ động phải đánh đổi.
Chủ động tìm kiếm thử thách
Một nghiên cứu công bố trên Psychological Review, năm 2022, bổ sung khái niệm "cuộc sống giàu trải nghiệm tâm lý" bên cạnh hạnh phúc và ý nghĩa.
Theo đó, những trải nghiệm mới, khó khăn hoặc buộc con người thay đổi góc nhìn như học kỹ năng mới, đi đến nơi xa lạ hay thử sức với một dự án đầy thách thức giúp cuộc sống trở nên phong phú hơn.
Chúng có thể không mang lại cảm giác dễ chịu ngay lập tức, nhưng tạo nên những ký ức sâu sắc và cảm giác đã sống trọn vẹn khi nhìn lại.
Dành ít nhất hai giờ mỗi tuần ở thiên nhiên giúp cải thiện đáng kể sức khỏe tinh thần. Ảnh minh họa: Pexels
Cho đi nhiều hơn
Tổng hợp nhiều nghiên cứu công bố năm 2023, cho thấy việc chi tiền hoặc dành thời gian giúp đỡ người khác đều làm tăng mức độ hạnh phúc, bất kể thu nhập hay nền văn hóa.
Đó có thể là quyên góp, mua quà cho người thân, làm thiện nguyện hoặc hỗ trợ ai đó khi họ cần.
Theo các nhà nghiên cứu, con người tiến hóa trong môi trường phụ thuộc lẫn nhau, vì vậy hành động cho đi không chỉ củng cố các mối quan hệ mà còn tạo cảm giác có ích và ý nghĩa.
Dành ít nhất hai giờ mỗi tuần ở thiên nhiên
Nghiên cứu trên gần 20.000 người, công bố trên Scientific Reports, năm 2019, cho thấy những người dành tối thiểu 120 phút mỗi tuần ở công viên, rừng, bãi biển hoặc các không gian xanh có sức khỏe tinh thần và thể chất tốt hơn đáng kể.
Hiệu quả bắt đầu xuất hiện từ ngưỡng 120 phút mỗi tuần và có thể chia thành nhiều lần ngắn thay vì một buổi dài.
Các nhà khoa học cho rằng thiên nhiên giúp giảm căng thẳng, hạn chế suy nghĩ tiêu cực và phục hồi khả năng tập trung sau áp lực của cuộc sống đô thị.
"Hãy xem việc dành hai giờ mỗi tuần cho thiên nhiên như một thói quen chăm sóc sức khỏe, tương tự ngủ đủ giấc hay tập thể dục. Chỉ cần những buổi đi bộ khoảng 20 phút mỗi ngày cũng có thể tạo ra khác biệt", tiến sĩ Mark Travers.
Nhật Minh (Theo Psychology Today)
