Nguồn hình ảnh, Vantor/REUTERS
Được đăng 6 phút trước
Thời gian đọc: 7 phút
Ảnh vệ tinh do Reuters thu thập cho thấy một cấu trúc xuất hiện tại lối vào bãi cạn Scarborough đang tranh chấp ở Biển Đông tuần trước, nhưng các hình ảnh sau đó cho thấy công trình này đã không còn nữa.
Ngày 4/6, Philippines cho hay đang điều tra các thông tin về sự hiện diện của một công trình mới trên bãi cạn Scarborough.
Trung Quốc nhiều lần tìm cách hạn chế quyền tiếp cận khu vực này kể từ khi giành quyền kiểm soát trên thực tế đối với bãi cạn Scarborough vào năm 2012.
Bộ trưởng Quốc phòng Philippines, ông Gilberto Teodoro, đã nhận được thông tin ban đầu về sự hiện diện của cấu trúc này, ông nói với các phóng viên bên lề Đối thoại Shangri-La - một diễn đàn quốc phòng khu vực - tại Singapore hôm 30/5.
Các bức ảnh chụp vào ngày 27, 29 và 30 tháng Năm cho thấy những gì mà một nhà phân tích tại Vantor - công ty cung cấp hình ảnh vệ tinh thương mại - nhận định có thể là một chiếc bè hoặc phao nổi ở cửa vào của bãi cạn này.
Ngoài ra trong các ảnh chụp ngày 27 và 29/5 còn xuất hiện một vật cản kéo dài chắn ngang lối vào bãi cạn.
Ngày 2/6, nhóm giám sát hàng hải SeaLight có trụ sở tại Hoa Kỳ đã đăng trên X hình ảnh vệ tinh chụp ngày 28/5 về bãi cạn Scarborough, cho thấy những gì họ mô tả là "một vật thể nhỏ có khả năng phản chiếu ánh sáng, có thể được nhận diện rõ ràng trên bãi san hô gần lối vào đầm phá".
Nguồn hình ảnh, Vantor/REUTERS
"Các bằng chứng cho thấy đây là một cấu trúc thực sự tồn tại và xuất hiện ổn định qua nhiều lần quan sát, chứ không phải một hiện tượng quang học nhất thời," SeaLight cho hay.
Nhận định này được đưa ra sau khi SeaLight xem xét thêm các hình ảnh vệ tinh khác.
Nhưng đến ngày 1/6 thì cấu trúc này không còn được nhìn thấy trong hình ảnh chụp bởi Vantor.
Đây là bằng chứng đầu tiên được ghi nhận cho thấy cấu trúc bị nghi ngờ này có thể đã không còn hiện diện tại khu vực đó.
Bộ Quốc phòng Trung Quốc và Đại sứ quán nước này tại Manila không trả lời ngay lập tức các yêu cầu bình luận của Reuter.
Scarborough, nơi Trung Quốc gọi là đảo Hoàng Nham còn Philippines gọi là bãi cạn Panatag hay Bajo de Masinloc, là một trong những điểm nóng tranh chấp hàng hải gay gắt nhất ở châu Á.
Một số nhà ngoại giao và nhà phân tích lo ngại rằng những căng thẳng và đối đầu kéo dài xung quanh bãi cạn này có thể leo thang thành xung đột vũ trang.
Trong những năm gần đây, các tàu tuần tra bờ biển Trung Quốc thường xuyên đụng độ với ngư dân Philippines xung quanh bãi cạn này.
Khu vực này nằm gần các tuyến hàng hải quan trọng, đồng thời có nguồn lợi thủy sản dồi dào và một đầm phá nước xanh ngọc tuyệt đẹp, nơi tàu thuyền có thể neo đậu tránh bão.
Quân đội và lực lượng hải cảnh Trung Quốc đã tiến hành các cuộc tuần tra tại khu vực này ngày 31/5, ngay sau khi lực lượng Philippines và Mỹ tiến hành cuộc tập trận hàng hải kéo dài năm ngày trên cùng vùng biển.
Đây là cuộc tập trận thứ ba trong năm nay, nhằm tăng cường khả năng phối hợp tác chiến và an ninh hàng hải.
Năm 2016, Tòa Trọng tài Thường trực ở có trụ sở tại The Hague, Hà Lan, đã ra phán quyết mang tính bước ngoặt, bác bỏ yêu sách "đường chín đoạn" mà Trung Quốc đưa ra ở Biển Đông.
Tòa cũng cho rằng việc Bắc Kinh phong tỏa khu vực này là vi phạm luật quốc tế vì đây là ngư trường truyền thống của một số quốc gia, gồm Trung Quốc, Philippines và Việt Nam.
Tuy nhiên việc thiết lập chủ quyền đối với bãi cạn Scarborough nằm ngoài phạm vi phán quyết của tòa này.
Từ năm 2025, Trung Quốc đã phê duyệt việc thành lập một khu bảo tồn thiên nhiên tại bãi cạn Scarborough, với mục đích bảo tồn hệ sinh thái rạn san hô rộng 3.524 héc ta.
Khu vực này sẽ bao phủ toàn bộ phía đông bắc của đảo san hô hình tam giác, rất gần với lối vào duy nhất dành cho các tàu lớn.
Động thái này nhanh chóng bị Philippines lên án, cho rằng đó là "một cái cớ rõ ràng nhằm củng cố sự chiếm đóng" của Trung Quốc tại khu vực.
Điểm nóng tranh chấp
Trước đó, hồi tháng 4/2026, các hình ảnh vệ tinh do Vantor chụp vào ngày 10, và 11 cho thấy Trung Quốc đang sử dụng tàu chiến và hàng rào để siết chặt kiểm soát lối vào bãi cạn Scarborough ở Biển Đông trong bối cảnh căng thẳng leo thang với Philippines tại khu vực này.
Bốn tàu đánh cá, một tàu hải quân hoặc tàu hải cảnh của Trung Quốc và một rào chắn nổi mới được ghi nhận tại khu vực này.
Đây cũng là khoảng thời gian mà Philippines đang điều động các tàu tuần tra bờ biển và tàu đánh cá của mình để hỗ trợ ngư dân thường xuyên bị các tàu tuần tra lớn hơn của Trung Quốc xua đuổi.
Các bức ảnh cho thấy các tàu đánh cá neo đậu dọc theo lối vào bãi cạn, ngoài ra còn có một rào chắn nổi trải dài.
Nhà cung cấp hình ảnh vệ tinh Vantor, trước đây là Maxar Technologies, cho biết có thể nhìn thấy một tàu tuần tra hải quân hoặc tàu tuần tra hải cảnh của Trung Quốc ngay bên ngoài lối vào bãi cạn Scarboroug.
Được đặt tên theo một con tàu của Anh bị mắc cạn tại rạn san hô này gần ba thế kỷ trước, bãi cạn Scarborough nằm cách Philippines 200km và thuộc vùng đặc quyền kinh tế của nước này.
Vị trí của bãi cạn này mang tính chiến lược đối với Bắc Kinh, khi nằm ở giữa Biển Đông và gần các tuyến hàng hải nơi có lưu lượng hàng hóa trị giá lên đến 3.000 tỷ đô la Mỹ mỗi năm.
Philippines và Trung Quốc đều tuyên bố chủ quyền đối với bãi cạn Scarborough nhưng chủ quyền này chưa bao giờ được xác lập và thực tế bãi cạn này nằm dưới sự kiểm soát của Bắc Kinh.
Các tàu thuyền của ngư dân Philippines vẫn hoạt động tại đó nhưng Trung Quốc là lực lượng hiện diện áp đảo.
Trung Quốc đã chiếm giữ bãi cạn này vào năm 2012 sau một cuộc đối đầu với Philippines và kể từ đó đã duy trì lực lượng hải cảnh và tàu cá tại đây.
Các cuộc đối đầu quân sự giữa Philippines và Trung Quốc đã leo thang dưới thời Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr., người đã xích lại gần hơn với Mỹ để đáp trả sự hiện diện ngày càng tăng của Trung Quốc tại tuyến đường thủy nhộn nhịp này.
Các nhà ngoại giao cho biết các cuộc tập trận và sự căng thẳng đang leo thang tại khu vực này đang được theo dõi chặt chẽ trong bối cảnh lo ngại Trung Quốc có thể lợi dụng việc Mỹ được cho là bị phân tâm bởi xung đột Iran và nỗ lực mở lại eo biển Hormuz.
Việt Nam không tuyên bố chủ quyền đối với bãi cạn Scarborough, nhưng luôn khẳng định đây là ngư trường truyền thống của ngư dân nhiều nước trong khu vực, trong đó có Việt Nam.
