Tiêm vaccine, hạn chế tiếp xúc các đường lây nhiễm, tăng cường miễn dịch góp phần phòng ngừa viêm gan B.
Việt Nam có khoảng 7,6 triệu người mắc bệnh song chỉ hơn 1,6 triệu người được chẩn đoán viêm gan B, thuộc nhóm 10 quốc gia trên thế giới có số lượng người nhiễm virus viêm gan B và C. Mỗi năm, căn bệnh này gây hơn một triệu ca tử vong do xơ gan và ung thư gan.
Thạc sĩ, bác sĩ Đoàn Vĩnh Bình, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết viêm gan B có thể diễn tiến âm thầm trong nhiều năm. Trong quá trình này, virus liên tục nhân lên gây tổn thương tế bào gan. Tại gan, tế bào kupffer đóng vai trò là hàng rào miễn dịch tại chỗ, giúp nhận diện tác nhân gây hại, đồng thời điều phối đáp ứng miễn dịch. Nếu virus không được kiểm soát, tế bào kupffer có thể bị kích hoạt quá mức, tăng sinh các yếu tố gây viêm, thúc đẩy tổn thương tế bào gan, dẫn đến xơ gan, ung thư.
Bác sĩ Bình chỉ ra một số cách góp phần phòng viêm gan B.
Tăng cường miễn dịch
Sau khi virus xâm nhập, diễn tiến của bệnh phụ thuộc vào độc lực của virus cùng khả năng đáp ứng của hệ miễn dịch. Hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả giúp nhận diện và loại bỏ virus, tế bào nhiễm virus tốt hơn, góp phần hạn chế tình trạng viêm kéo dài ở gan. Ngược lại, khi miễn dịch suy giảm hoặc hoạt động kém hiệu quả, virus tồn tại lâu hơn trong cơ thể, làm tăng nguy cơ tiến triển thành viêm gan mạn.
Để duy trì miễn dịch khỏe mạnh, mỗi người nên ngủ đủ giấc, duy trì vận động, hạn chế rượu bia, không hút thuốc, xây dựng chế độ dinh dưỡng cân đối. Một số dưỡng chất chuyên biệt như wasabia, s.marianum hỗ trợ điều hòa hoạt động của tế bào kupffer, từ đó hạn chế tổn thương gan tiến triển, giảm viêm, góp phần bảo vệ tế bào gan trước nguy cơ xơ hóa.
Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đang tư vấn cho bệnh nhân viêm gan B. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Hạn chế tiếp xúc các đường lây nhiễm
Virus viêm gan B không lây qua ăn uống chung, bắt tay hay ho, hắt hơi. Tuy nhiên, HBV có thể tồn tại trong máu và nhiều loại dịch cơ thể, vì vậy nguy cơ lây nhiễm vẫn hiện hữu nếu tiếp xúc trực tiếp với nguồn bệnh.
Nhiều trường hợp nhiễm virus xuất phát từ những thói quen như dùng chung dao cạo râu hoặc dụng cụ cắt móng tay, xăm hình và xỏ khuyên tại cơ sở không đảm bảo vô khuẩn. Những vật dụng này có thể dính một lượng máu rất nhỏ làm tăng nguy cơ lây nhiễm.
Quan hệ tình dục không an toàn là một trong những con đường lây truyền viêm gan B phổ biến. Nguyên nhân là do virus viêm gan B ngoài hiện diện trong máu còn có mặt trong tinh dịch và dịch âm đạo. Nguy cơ lây nhiễm tăng lên khi không sử dụng bao cao su hoặc có nhiều bạn tình.
Bác sĩ Bình khuyến cáo phụ nữ mang thai nên tầm soát viêm gan B trong thai kỳ để được dự phòng lây truyền virus sang trẻ ngay sau sinh.
Tiêm vaccine phòng bệnh
Vaccine giúp cơ thể tạo kháng thể đặc hiệu chống lại virus viêm gan B trước khi xảy ra phơi nhiễm, góp phần phòng ngừa viêm gan B.
Bác sĩ Bình khuyến cáo người chưa từng tiêm hoặc chưa có miễn dịch nên chủ động tiêm phòng theo khuyến cáo của Bộ Y tế. Nếu thuộc nhóm có nguy cơ phơi nhiễm cao như nhân viên y tế, người sống chung với người mắc viêm gan B hoặc thường xuyên tiếp xúc với máu và dịch cơ thể cũng cần tiêm phòng đầy đủ. Mỗi người nên xét nghiệm viêm gan B ít nhất một lần để biết mình đã có miễn dịch, đang nhiễm virus hay chưa từng tiếp xúc với HBV. Với người mắc bệnh, ngoài điều trị kiểm soát bệnh còn phải tuân thủ các biện pháp phòng ngừa tránh lây nhiễm cho người thân.
Bên cạnh nguy cơ từ virus, gan còn chịu tác động của nhiều yếu tố khác như rượu bia, gan nhiễm mỡ, béo phì, một số loại thuốc và hóa chất. Hạn chế các yếu tố này cũng là cách bảo vệ chức năng gan.
Đình Diệu
Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tiêu hóa tại đây để bác sĩ giải đáp
