Thứ bảy, 20/6/2026, 07:13 (GMT+7)
Tổng thống Nawrocki thông báo thu hồi Huân chương Đại bàng Trắng, giải thưởng danh giá mà Ba Lan đã trao cho Tổng thống Ukraine Zelensky.
"Sự thật lịch sử không phải là thứ có thể thương lượng hay đánh đổi. Do Tổng thống Volodymyr Zelensky chấp thuận đặt tên một đơn vị quân đội Ukraine là 'Những anh hùng UPA', tôi quyết định thu hồi Huân chương Đại bàng Trắng đã trao cho ông ấy", Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki nói ngày 19/6.
UPA là tên một nhóm nổi dậy dân tộc chủ nghĩa thời Thế Chiến II. Lực lượng này từng chiến đấu chống lại cả phát xít Đức lẫn lực lượng Liên Xô và các đơn vị Ba Lan ở khu vực.
UPA bị cáo buộc tham gia các cuộc thảm sát Volhynia giai đoạn 1943-1945. Ba Lan cho rằng khoảng 100.000 người Ba Lan đã bị các lực lượng dân tộc chủ nghĩa Ukraine sát hại trong giai đoạn này. Hàng nghìn người Ukraine cũng thiệt mạng trong các cuộc trả đũa sau đó.
Theo ông Nawrocki, Ba Lan đã nhiều lần kêu gọi Ukraine chọn cách đặt tên khác, nhưng "lập trường của Kiev không thay đổi".
"Tôi muốn nhấn mạnh rằng quyết định này không nhằm vào người dân Ukraine và không phản ánh bất kỳ sự thay đổi nào trong định hướng chiến lược của Ba Lan về chính sách an ninh", ông Nawrocki bổ sung.
Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki phát biểu tại Bucharest, Rumania ngày 12/5. Ảnh: AFP
Ukraine từng giải thích tên gọi UPA được chính các binh sĩ trong đơn vị đặc nhiệm lựa chọn, khẳng định họ không có ý xúc phạm hay khiêu khích Ba Lan.
Ông Zelensky được tổng thống Ba Lan Andrzej Duda trao Huân chương Đại bàng Trắng năm 2023 để ghi nhận những đóng góp của lãnh đạo Ukraine "cho quan hệ song phương, dân chủ, hòa bình và an ninh tại châu Âu cũng như sự kiên định trong việc bảo vệ các quyền con người không thể bị tước bỏ". Đây là giải thưởng cao quý nhất của Ba Lan.
Văn phòng Tổng thống Zelensky chưa bình luận về diễn biến mới. Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha gọi quyết định của Ba Lan là "sai lầm chiến lược".
"Chúng tôi lấy làm tiếc rằng thay vì tìm giải pháp, phía Ba Lan lại quyết định đẩy mâu thuẫn leo thang đến mức không thể chấp nhận và không phù hợp", ông Sybiha viết trên Facebook. "Không một nguyên thủ nước ngoài nào có thể quyết định hay áp đặt cách chúng tôi nhìn nhận lịch sử".
Tổng thống Zelensky nhận Huân chương Đại bàng Trắng do tổng thống Ba Lan lúc đó là Andrzej Duda trao tặng tại Warsaw năm 2023. Ảnh: Văn phòng Tổng thống Ukraine
Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, đối thủ chính trị của ông Nawrocki, tìm cách xoa dịu tranh cãi giữa Warsaw và Kiev, kêu gọi hai tổng thống tránh làm căng thẳng leo thang.
"Mâu thuẫn giữa Ba Lan và Ukraine chỉ mang lại lợi ích cho Nga và khiến các đồng minh của chúng ta sửng sốt. Nhiệm vụ của Tổng thống Zelensky và Tổng thống Nawrocki là làm dịu tình hình, không phải kích động thêm căng thẳng. Tiền tuyến nằm ở nơi khác", ông Tusk viết trên X.
Như Tâm (Theo AFP, Reuters)
