TP HCMKhám sức khỏe trước khi ra nước ngoài, bé Quang, 12 tuổi, bất ngờ được phát hiện loạn thị gần 5 độ, nhiều năm chưa từng đeo kính.
ThS.BS Dương Minh Phúc, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết bé Quang hay nheo mắt, nhìn xa không rõ. Khi đeo thử kính có độ khúc xạ theo thông số phù hợp, bé vẫn không nhìn rõ.
Bác sĩ nghi ngờ bé bị rối loạn điều tiết nên nhỏ thuốc làm giãn đồng tử tạm thời để đo kính và soi bóng đồng tử giúp xác định chính xác. Sau 45 phút, đo lại ghi nhận mắt phải bé loạn thị 5 độ, mắt trái 4,5 độ.
Theo bác sĩ Phúc, rối loạn điều tiết kết hợp tật khúc xạ tiến triển âm thầm có thể khiến bất thường thị lực ở trẻ bị bỏ sót. Khi mắt khó điều chỉnh tiêu cự, hình ảnh có thể lúc rõ lúc mờ, trẻ dần thích nghi. Đồng thời, mắt liên tục điều chỉnh để bù trừ dẫn đến sai lệch kết quả đo khúc xạ, làm chậm quá trình phát hiện và điều trị. Một số trường hợp gây "cận thị giả", cần nhỏ thuốc liệt điều tiết trước khi đo để xác định chính xác độ khúc xạ.
Bác sĩ Phúc khám mắt cho bé Quang. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bác sĩ đánh giá bé Quang loạn thị ở mức nặng đối với trẻ em, có thể liên quan đến giác mạc chóp - bệnh gây loạn thị và suy giảm thị lực nghiêm trọng nếu không được điều trị. Kết quả kiểm tra chuyên sâu bằng máy chụp cắt lớp bản đồ giác mạc và máy đo độ dày giác mạc ghi nhận cấu trúc giác mạc bình thường, bác sĩ cho bé đeo kính đúng độ để kiểm soát loạn thị. Bé cũng được hướng dẫn cách sinh hoạt, kết hợp cho mắt nghỉ ngơi để giảm dần rối loạn điều tiết.
Tái khám sau hai tuần, bé thích nghi tốt với kính, nhìn rõ, thị lực khi đeo kính đạt 10/10 hai mắt. Tuy nhiên, bác sĩ lưu ý bé hạn chế dụi mắt, chà xát mạnh vùng mặt để tránh làm biến dạng giác mạc, gây giác mạc chóp.
Quang loạn thị nặng, có nguy cơ cao bị nhược thị (mắt lười). Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần cho bé khám mắt định kỳ mỗi 6 tháng để đảm bảo đeo kính đúng độ. Nếu bé có các dấu hiệu bất thường như nhìn mờ dù đeo kính, khó nhìn vào ban đêm, song thị, chói sáng cần đến bệnh viện có chuyên khoa Mắt để được khám và điều trị kịp thời.
Loạn thị là tình trạng giác mạc hoặc thủy tinh thể có độ cong không đều, khiến tia sáng đi vào mắt bị khuếch tán thay vì hội tụ trên võng mạc, dẫn đến hình ảnh bị méo mó hoặc nhòe. Nguyên nhân thường do bẩm sinh, nhưng cũng có thể liên quan đến chấn thương, phẫu thuật mắt hoặc bệnh giác mạc như giác mạc chóp.
Bác sĩ cho biết thực tế có nhiều trường hợp như Quang không phát hiện tật khúc xạ hoặc đeo kính sai độ trong thời gian dài. Điều này không chỉ ảnh hưởng quá trình phát triển, học tập mà còn làm tăng nguy cơ nhược thị. Khi đó, não chỉ sử dụng mắt nhìn rõ, bỏ qua "tín hiệu" mắt yếu, thường gặp ở trẻ có tật khúc xạ cao hoặc chênh lệch độ giữa hai mắt. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh có thể gây suy giảm thị lực vĩnh viễn.
Bác sĩ Phúc khuyến cáo trẻ em nên được khám mắt định kỳ từ 0 tuổi để tầm soát tật khúc xạ và các bất thường thị giác. Khi trẻ có các dấu hiệu như nheo mắt, cúi sát khi nhìn, học kém tập trung, đau đầu hoặc chóng mặt, bố mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện để được khám.
Ngọc Kim Thắm
*Tên người bệnh đã được thay đổi
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nhãn khoa tại đây để bác sĩ giải đáp
