Bộ GD-ĐT nói gì về phương án tổ chức nhiều đợt thi tốt nghiệp THPT trong năm?

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt đề án tổ chức thi tốt nghiệp trung học phổ thông trên máy tính giai đoạn 2026-2036. Trong đó, thông tin Bộ đang tính toán tổ chức kỳ thi theo nhiều đợt trong năm nhận được nhiều quan tâm của dư luận.

Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng - Bộ Giáo dục và Đào tạo Huỳnh Văn Chương đã có những chia sẻ với Báo điện tử Tuổi Trẻ về đề án này.

Tổ chức nhiều ca thi tốt nghiệp THPT có làm tăng nguy cơ lộ đề?

Theo ông Chương, việc đảm bảo công bằng là điều kiện tiên quyết trong toàn bộ quá trình triển khai đề án thi tốt nghiệp THPT trên máy tính.

Việc tổ chức thi trên máy tính sẽ được thực hiện theo lộ trình, chỉ áp dụng tại những địa phương, điểm thi đáp ứng đầy đủ các điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật và nhân lực, không triển khai đồng loạt khi điều kiện giữa các vùng chưa được bảo đảm.

Học sinh phải được làm quen trước với hình thức thi, địa phương phải có phương án hỗ trợ học sinh ít có điều kiện sử dụng máy tính.

Trong giai đoạn chuyển tiếp, đề án dự kiến tổ chức song song thi trên giấy và thi trên máy tính tại những địa phương, điểm thi đáp ứng điều kiện. Việc tổ chức phải bảo đảm tương đương về yêu cầu đánh giá và giá trị sử dụng kết quả giữa hai phương thức. Phương án bố trí thí sinh sẽ được quy định cụ thể, công khai trước kỳ thi và không tạo ra khác biệt về quyền lợi của thí sinh.

Theo lộ trình dự kiến năm 2027, thí sinh thi trên máy tính và thi trên giấy sử dụng chung nội dung đề thi đối với các môn trắc nghiệm, khác nhau chủ yếu ở phương thức làm bài và ghi nhận kết quả.

Đối với việc tổ chức nhiều ca thi, ông Chương cho biết các đề thi không nhất thiết giống hệt nhau nhưng phải tương đương về nội dung, độ khó và khả năng đo lường. Chỉ khi tính tương đương giữa các đề thi được bảo đảm thông qua ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, thử nghiệm thực tế và các phương pháp khoa học khảo thí thì mới tổ chức nhiều ca, bảo đảm thí sinh không có lợi thế hoặc bất lợi do dự thi ở một ca cụ thể.

Việc tổ chức nhiều ca thi có làm tăng nguy cơ lộ đề? Theo ông Chương, đây là rủi ro được tính toán ngay từ khâu thiết kế hệ thống.

Đề thi của từng ca được lựa chọn từ ngân hàng câu hỏi đủ lớn, được mã hóa và chỉ chuyển đến điểm thi sát giờ thi qua kênh bảo mật. Các ca sử dụng đề khác nhau nhưng phải bảo đảm tương đương. Đồng thời, quy trình tổ chức thi phải có các biện pháp bảo mật phù hợp với đặc điểm tổ chức nhiều ca.

Đối với các tình huống kỹ thuật như mất điện, hỏng máy hoặc lỗi phần mềm, hệ thống phải có khả năng tự động lưu bài định kỳ và ghi nhật ký thao tác; điểm thi phải có máy dự phòng, nguồn điện dự phòng và quy trình xử lý phù hợp. Mọi tình huống phát sinh phải được ghi nhận đầy đủ bằng biên bản và dữ liệu hệ thống để phục vụ hậu kiểm. Đồng thời có phương án bảo đảm đủ thời gian làm bài và quyền lợi của thí sinh.

Đối với học sinh khuyết tật hoặc có nhu cầu hỗ trợ đặc biệt, việc hỗ trợ sẽ được đăng ký, xác minh và bố trí trước kỳ thi, bảo đảm thí sinh tiếp cận được bài thi nhưng không làm thay đổi yêu cầu đánh giá của môn thi.

Không chạy theo tiến độ khi chưa bảo đảm an toàn và công bằng cho kỳ thi

Theo ông Chương, đề án thi tốt nghiệp THPT trên máy tính đã được chuẩn bị trong thời gian dài trên cơ sở nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, khảo sát thực tiễn và tổ chức nhiều đợt thử nghiệm trong điều kiện thực tế của Việt Nam.

Cuối năm 2024 và nửa đầu năm 2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức thử nghiệm đề thi trên máy tính tại nhiều vùng miền với hơn 12.000 học sinh thuộc các nhóm đối tượng khác nhau.

Tiếp đó, trong tháng 4 và 5-2026, việc thử nghiệm được mở rộng trên mạng LAN nội bộ tại 15 tỉnh, thành phố, tại 143 trường THPT, trường chuyên và trung tâm giáo dục thường xuyên, với 36.178 thí sinh và khoảng 143.000 lượt thi.

Kết quả bước đầu cho thấy hệ thống vận hành ổn định, mô hình tổ chức thi có khả năng triển khai trong điều kiện thực tế của Việt Nam.

Tuy nhiên, đây mới là kết quả bước đầu. Bộ sẽ tiếp tục đánh giá toàn diện về độ ổn định của hệ thống, tính tương đương giữa các đề thi, khả năng xử lý sự cố, mức độ thuận tiện, dễ sử dụng đối với thí sinh và các điều kiện bảo đảm an toàn, bảo mật trước khi mở rộng triển khai.

Quan điểm xuyên suốt là triển khai theo lộ trình phù hợp, lấy chất lượng, an toàn và công bằng làm yêu cầu cao nhất.

"Theo lộ trình đề xuất, từ năm 2027 dự kiến triển khai tại một số điểm thi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định. Sau mỗi giai đoạn sẽ tổ chức đánh giá, hoàn thiện trước khi xem xét mở rộng, không chạy theo tiến độ khi chưa bảo đảm an toàn và công bằng. Các chuẩn yêu cầu về kỹ thuật, nhân lực và quy trình tổ chức sẽ được Bộ hướng dẫn cụ thể khi đề án được cấp có thẩm quyền phê duyệt và cho phép triển khai thực hiện", ông Chương cho biết.

Theo ông, ngân hàng câu hỏi sẽ tiếp tục được xây dựng, thẩm định, thử nghiệm và hiệu chỉnh theo quy trình chuẩn hóa, bảo đảm tính tương đương giữa các đề thi và các ca thi.

Sau mỗi giai đoạn thử nghiệm, Bộ sẽ đánh giá, hoàn thiện trước khi mở rộng phạm vi triển khai, hướng tới tổ chức các môn trắc nghiệm trên máy tính ở phạm vi toàn quốc khi đủ điều kiện.