Bộ trưởng Lương Tam Quang trình cơ chế đặc thù xử lý vi phạm liên quan kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân

Sáng 3-8, Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang thừa ủy quyền của Thủ tướng trình bày tờ trình về dự án Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Xử lý vi phạm liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân còn nhiều vướng mắc

Đại tướng Lương Tam Quang cho biết việc xây dựng hồ sơ dự án Nghị quyết để thể chế hóa Nghị quyết 04, Kết luận 14, Nghị quyết 57, Nghị quyết 68, Nghị quyết 79...

Đồng thời để khắc phục những khó khăn, vướng mắc của thực tiễn nhằm khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm.

Theo tờ trình, Bộ luật Tố tụng hình sự đã có một số quy định về thẩm quyền, trình tự, thủ tục, thời hạn để thực hiện các quy định nêu trên của Bộ luật Hình sự về loại trừ trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự.

Tuy nhiên các quy định này chưa đáp ứng được yêu cầu, chủ trương mà Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị đề ra tại các nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Mặt khác, về cơ sở thực tiễn, theo ông Quang, việc xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong thời gian qua còn nhiều khó khăn, vướng mắc.

Theo đó, hệ thống pháp luật về đầu tư, quản lý vốn, tài sản nhà nước, đất đai, tài chính, ngân sách, mua sắm công, cổ phần hóa, đấu thầu, hợp tác công - tư, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số còn chồng chéo, mâu thuẫn; quản lý nhà nước vẫn nặng tiền kiểm, cơ chế xin - cho, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, linh hoạt.

Trong khu vực kinh tế nhà nước, nhất là doanh nghiệp nhà nước, đầu tư công và quản lý vốn, tài sản công, nhiều trường hợp vi phạm phát sinh do quy định chưa rõ, chính sách thay đổi, yêu cầu xử lý tình huống cấp bách, rủi ro khách quan hoặc quyết định quản trị không đạt kết quả như dự kiến.

Mặt khác, kinh tế tư nhân cũng còn nhiều rào cản về vốn, đất đai, công nghệ, dữ liệu, nhân lực; quy định chồng chéo, chi phí tuân thủ cao, môi trường pháp lý thiếu ổn định. 

Nhiều dự án liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân, chuyển đổi số, đổi mới công nghệ bị đình trệ vì vướng mắc pháp lý, kết luận thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố hoặc chưa có cơ chế xử lý hậu quả phù hợp, gây lãng phí nguồn lực, giảm thu ngân sách và mất cơ hội đầu tư.

"Việc xây dựng Nghị quyết của Quốc hội về chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là yêu cầu khách quan, cấp thiết", tờ trình nêu.

Quy định 6 nhóm nguyên tắc xử lý vi phạm liên quan kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân

Theo tờ trình, dự thảo Nghị quyết được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn, gồm 3 chương, 13 điều.

Chương I quy định phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, 6 nguyên tắc thực hiện và giải thích 9 thuật ngữ. Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Chương II quy định các chính sách xử lý vi phạm, trong đó có 4 chính sách hình sự gồm: không truy cứu trách nhiệm hình sự; loại trừ trách nhiệm hình sự đối với rủi ro từ ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự và miễn trách nhiệm hình sự. Dự thảo cũng quy định trình tự, thủ tục tố tụng, thi hành án và xử lý kỷ luật tương ứng.

Chương III quy định về hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện. Nghị quyết dự kiến áp dụng trong 3 năm; trường hợp hết hiệu lực nhưng thời gian tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự vẫn còn thì tiếp tục thực hiện đến hết thời hạn, tối đa không quá 2 năm.