Táo bón, trào ngược dạ dày thực quản, loét dạ dày, sỏi mật dễ xảy ra ở người lớn tuổi do lão hóa làm suy giảm hoạt động của các cơ quan
ThS.BS Đoàn Bích Hằng, khoa Tiêu hóa - Gan mật - Tụy, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết lão hóa không phải nguyên nhân trực tiếp gây bệnh tiêu hóa, song lại ảnh hưởng đến hoạt động của đường ruột, làm suy giảm hoạt động của các cơ quan. Người lớn tuổi thường mắc các bệnh mạn tính và phải dùng nhiều loại thuốc. Những yếu tố này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tiêu hóa.
Bác sĩ Hằng chỉ ra một số bệnh tiêu hóa thường gặp ở người cao tuổi.
Táo bón mạn tính
Tỷ lệ táo bón tăng rõ sau 65 tuổi do nhu động đại tràng giảm, cơ sàn chậu yếu hơn, ít vận động, uống không đủ nước và chế độ ăn thiếu chất xơ. Một số loại thuốc điều trị tăng huyết áp, parkinson, trầm cảm, giảm đau hoặc bổ sung sắt cũng làm tăng nguy cơ táo bón. Táo bón kéo dài có thể thúc đẩy phát triển trĩ, nứt hậu môn, sa trực tràng, ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng sống.
Trào ngược dạ dày thực quản
Ở người già, cơ thắt thực quản dưới suy yếu, thoát vị khe hoành phổ biến hơn và quá trình làm rỗng dạ dày chậm lại, làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày thực quản.
Theo bác sĩ Hằng, người già thường không có cảm giác nóng rát sau xương ức khi bị trào ngược, thay vào đó là dấu hiệu ho kéo dài, khàn tiếng, nuốt vướng, đau ngực hoặc viêm phổi tái phát do hít phải dịch trào ngược. Những biểu hiện này dễ bị nhầm với bệnh hô hấp hoặc tim mạch.
Êkíp thực hiện nội soi dạ dày cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Loét dạ dày và xuất huyết tiêu hóa
Người lớn tuổi mắc bệnh nền tim mạch, xương khớp thường phải sử dụng thuốc chống đông, thuốc chống kết tập tiểu cầu hoặc thuốc giảm đau chống viêm không steroid (NSAIDs). Đây là những yếu tố làm tăng nguy cơ loét dạ dày, xuất huyết tiêu hóa.
Triệu chứng gồm đau bụng rõ rệt, thiếu máu, mệt mỏi, chóng mặt hoặc đi ngoài phân đen. Nếu không được điều trị kịp thời, xuất huyết tiêu hóa có thể đe dọa tính mạng, đặc biệt ở người có nhiều bệnh nền, theo bác sĩ Hằng.
Bệnh liên quan đến túi thừa đại tràng
Các bệnh túi thừa đại tràng ở người lớn tuổi có thể liên quan đến thành đại tràng suy yếu do tuổi tác và chịu áp lực kéo dài khi táo bón. Phần lớn người bệnh không có triệu chứng, song khi túi thừa bị viêm có thể gây đau bụng, sốt, rối loạn đại tiện hoặc xuất huyết tiêu hóa.
Sỏi mật
Quá trình lão hóa, giảm vận động làm giảm khả năng co bóp của túi mật tạo điều kiện hình thành sỏi. Người bệnh có thể đau vùng hạ sườn phải sau bữa ăn nhiều dầu mỡ, đầy bụng, buồn nôn, khó tiêu. Sỏi gây tắc mật hoặc nhiễm trùng, có thể dẫn đến sốt, vàng da, đau bụng dữ dội.
Ung thư đường tiêu hóa
Nguy cơ ung thư thực quản, dạ dày, đại trực tràng và tụy đều tăng theo tuổi. Bác sĩ Hằng cho biết đây là nhóm bệnh dễ bị bỏ sót vì các triệu chứng ban đầu khá mơ hồ như chán ăn, đầy bụng, sụt cân, thiếu máu hoặc thay đổi thói quen đại tiện.
Người cao tuổi có các dấu hiệu kéo dài trên hai tuần hoặc tiền sử gia đình mắc ung thư tiêu hóa, mắc viêm gan mạn tính, hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia, nên khám định kỳ và tầm soát theo tư vấn của bác sĩ.
Bác sĩ khuyên người lớn tuổi nên duy trì chế độ ăn cân đối, bổ sung đủ chất xơ, uống đủ nước, vận động hằng ngày, hạn chế tự ý sử dụng thuốc giảm đau kéo dài, khám sức khỏe định kỳ. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như sụt cân không rõ nguyên nhân, nuốt nghẹn, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc ra máu, đau bụng kéo dài, vàng da, vàng mắt, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra.
Ly Nguyễn
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh tiêu hóa tại đây để bác sĩ giải đáp
