Chạy đua cho chiến dịch khám sức khỏe bao phủ toàn dân

Để cán đích đúng hẹn trong năm 2026, các địa phương đang kích hoạt chiến dịch tổng lực khám sức khỏe định kỳ cho toàn dân.

Ai sẽ được khám?

Chia sẻ về việc chuẩn bị kế hoạch khám sức khỏe định kỳ cho người dân, ông Vương Ánh Dương - Phó cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh, Bộ Y tế - cho hay theo lộ trình quy định tại Luật Phòng bệnh, năm 2026 sẽ là giai đoạn trọng tâm triển khai khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí cho người dân.

Các nhóm được tổ chức khám gồm người có công, đối tượng chính sách, trẻ em, người lao động, cán bộ chiến sĩ lực lượng vũ trang và các nhóm dân cư khác. Đối với học sinh, việc khám sức khỏe sẽ được thực hiện thông qua hệ thống trường học. Người lao động được khám sức khỏe định kỳ và khám bệnh nghề nghiệp theo trách nhiệm của người sử dụng lao động.

Các nhóm dân cư còn lại việc tổ chức khám sẽ căn cứ vào khả năng cân đối ngân sách và nguồn lực huy động của từng địa phương. Theo ông Dương, mục tiêu trước mắt là bảo đảm người dân được khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm.

Để chuẩn bị cho chương trình này, thời gian qua Bộ Y tế đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn chuyên môn để thống nhất triển khai trên toàn quốc. Sau khi khám, cơ sở y tế sẽ phân loại sức khỏe theo các tiêu chuẩn hiện hành. Trường hợp phát hiện dấu hiệu nghi ngờ bệnh lý chuyên khoa, người dân sẽ được tư vấn và chuyển đến cơ sở chuyên khoa phù hợp để tiếp tục thăm khám.

Các địa phương tăng tốc triển khai kế hoạch

Tại Hà Nội, TP đã ban hành kế hoạch triển khai khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân. Theo nghị quyết của HĐND TP, từ năm 2026 người dân có hộ khẩu thường trú hoặc tạm trú từ 12 tháng trở lên trên địa bàn sẽ được khám sức khỏe miễn phí ít nhất một lần mỗi năm.

Đối với người từ 18 tuổi trở lên, chương trình không chỉ bao gồm khám lâm sàng mà còn thực hiện các xét nghiệm cần thiết và sàng lọc nhiều bệnh lý phổ biến như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi mạn tính, một số loại ung thư và các rối loạn sức khỏe tâm thần.

Tại TP.HCM, TP cũng đang triển khai chương trình khám sức khỏe cho toàn bộ người dân với quy mô lớn nhất cả nước (15 triệu người), UBND TP.HCM đã ban hành kế hoạch khám sức khỏe tại 168 phường, xã, đặc khu trong năm 2026.

Theo đó, nội dung khám sức khỏe định kỳ thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Y tế. Đặc biệt, đối với người từ đủ 18 tuổi trở lên sẽ kiểm tra tổng phân tích tế bào máu, X-quang ngực phẳng; xét nghiệm tiểu đường, ung thư vú, cổ tử cung...; đối với người cao tuổi (bệnh mạn tính, huyết áp, tiểu đường...). Chi phí khám sức khỏe định kỳ không vượt quá 350.000 đồng/người/lần/năm.

Từ ngày 25-5 đến nay có 9 địa bàn đầu tiên của TP đã tăng tốc triển khai chương trình khám sức khỏe toàn dân với quyết tâm cơ bản hoàn thành ngay trong quý 2-2026. Đối tượng ưu tiên gồm trẻ em dưới 18 tuổi chưa được khám sức khỏe trong năm học 2025-2026, người lao động phi chính thức và người cao tuổi. Đặc biệt, lần đầu tiên nhiều bệnh viện tuyến trên được huy động trực tiếp hỗ trợ trạm y tế xã, đặc khu tổ chức khám sức khỏe cho người dân.

Khám sức khỏe miễn phí phải thực chất, hiệu quả

Trong cuộc họp triển khai chương trình mới đây, Thứ trưởng thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh công tác khám sức khỏe cần bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ khám sức khỏe định kỳ thuận lợi, hiệu quả.

Thứ trưởng Hà cho biết nghị định 165 đã quy định tương đối toàn diện về phạm vi, đối tượng, lộ trình triển khai, cơ sở tổ chức thực hiện, cơ chế phối hợp và nguồn lực bảo đảm cho công tác khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc và quản lý dữ liệu sức khỏe người dân.

"Bộ Y tế xác định tinh thần triển khai phải thực chất, đồng bộ, tránh hình thức; bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ khám sức khỏe định kỳ thuận lợi, hiệu quả và từng bước hình thành hệ thống dữ liệu sức khỏe đồng bộ, liên thông, phục vụ công tác quản lý, dự phòng và chăm sóc sức khỏe lâu dài cho nhân dân", Thứ trưởng Hà nhấn mạnh.

Bác sĩ Trần Văn Sóng, Giám đốc Bệnh viện Nhân dân 115, cho biết bệnh viện đã xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện, bố trí toàn bộ khu vực lầu 4, khoa khám bệnh để triển khai sáu phòng khám sàng lọc sức khỏe cho người dân với quy trình khám một chiều khép kín từ khâu đón tiếp, khám chuyên khoa, lấy mẫu xét nghiệm, chụp X-quang đến khâu trả kết quả và tư vấn sức khỏe.

Việc tổ chức tách biệt một khu khám riêng giúp mang lại sự thuận tiện tối đa cho người dân. Theo chỉ đạo của Sở Y tế, bệnh viện đã thành lập 15 đội khám sàng lọc sức khỏe, sẵn sàng tham gia công tác khám bệnh tại bệnh viện, trạm y tế, cơ quan đơn vị và cộng đồng.

PGS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết trước thách thức rất lớn về quy mô dân số, đồng thời để bảo đảm công tác khám sức khỏe định kỳ được triển khai đúng theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế, ngành y tế TP.HCM xác định cần huy động toàn bộ hệ thống y tế cùng tham gia.

Lực lượng này bao gồm các bệnh viện công lập và ngoài công lập, phòng khám đa khoa, trung tâm y tế khu vực, trạm y tế phường, xã, đặc khu cùng các lực lượng y tế cộng đồng nhằm bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ khám sức khỏe thuận lợi, đồng bộ và rộng khắp trên toàn địa bàn TP.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là hoàn thành số lượt khám theo kế hoạch mà phải hình thành được một hệ thống quản lý sức khỏe toàn dân dựa trên dữ liệu. Những người thuộc nhóm nguy cơ cao cần được các trạm y tế và đội chăm sóc sức khỏe liên tục theo dõi thường xuyên; người mắc bệnh mạn tính được quản lý lâu dài; trong khi nhóm khỏe mạnh tiếp tục được duy trì các hoạt động dự phòng và khám định kỳ.