Chi phí logistics chờ cú hích từ sân bay Long Thành

Sau bài viết "Dòng vốn logistics tăng tốc về hướng sân bay Long Thành" trên Tuổi Trẻ Online, nhiều chuyên gia cho rằng làn sóng đầu tư quanh sân bay mới chỉ là bước khởi đầu. Bài toán lớn hơn là Long Thành có kéo được chi phí logistics xuống hay không.

Chi phí chỉ giảm khi hàng đi liền mạch

Ông Nguyễn Đức Hùng, quyền Tổng giám đốc Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - ACV, cho biết sân bay Long Thành tiến gần mốc khai thác thương mại vào tháng 12-2026.

Đây là thời điểm được nhiều hãng bay, doanh nghiệp logistics kỳ vọng sẽ mở ra một trung tâm hàng hóa mới ở phía Nam.

Tuy nhiên một sân bay hiện đại chỉ xử lý được một phần trong hành trình hàng hóa. Trước khi vào nhà ga, hàng vẫn phải đi từ nhà máy, khu công nghiệp, vùng nguyên liệu đến kho bãi, cảng cạn, đường kết nối rồi mới đến sân bay.

Nếu các mắt xích này vận hành rời rạc, hàng vẫn chậm, chi phí vẫn khó giảm.

Đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam cho rằng Long Thành chỉ phát huy lợi thế khi đường bộ, đường sắt, đường thủy và hàng không được tổ chức thành một mạng lưới, có dữ liệu dùng chung.

Chẳng hạn, một lô hàng muốn đi nhanh không chỉ cần nhà ga hiện đại mà cần đường vào thông suốt, thủ tục gọn, kho trung chuyển và phương tiện sẵn sàng.

Các mảnh ghép cho mạng lưới này đang dần hiện rõ. Ngày 5-7, Công ty QTM dự kiến khởi công cảng quốc tế QTM tại Mỹ Xuân, vốn hơn 5.733 tỉ đồng, rộng 71,23ha, gồm 8 bến, có thể tiếp nhận tàu đến 60.000DWT.

Cảng cách sân bay Long Thành chưa đầy 30km, mở ra khả năng kết hợp vận tải biển và hàng không.

Một mắt xích khác được doanh nghiệp chờ đợi là trung tâm logistics đường sắt Trảng Bom. Ông Trần Quý Nhân, Phó chủ tịch Hiệp hội Xuất khẩu TP.HCM, cho rằng nơi này có thể gom hàng từ Đồng Nai, Đông Nam Bộ và Tây Nguyên, rồi kết nối tới Long Thành hoặc Cái Mép - Thị Vải.

Hiện chi phí đưa một container 20 feet từ Trảng Bom về cảng Cát Lái khoảng 11,3-14,4 triệu đồng. Nếu kết nối tốt với Long Thành hoặc Cái Mép - Thị Vải, chi phí có thể giảm 10-20%.

Giá cước không tự giảm

Theo các doanh nghiệp logistics, có thêm sân bay, đường sắt hay cảng mới không đồng nghĩa giá cước tự giảm. Điều quan trọng là dòng hàng phải ổn định ở cả hai chiều.

Ông Nhân cho rằng xe chở hàng ra cảng nhưng quay về rỗng thì chi phí chiều trống vẫn được tính vào giá dịch vụ. Hàng không cũng tương tự.

Nếu Long Thành có nhiều hàng xuất nhưng ít hàng nhập, máy bay và xe tải khó khai thác hiệu quả, giá cước khó giảm sâu.

Vì vậy, Long Thành không nên được nhìn như một sân bay riêng lẻ mà là hạt nhân của một mạng lưới logistics mới ở phía Nam. Khi sân bay, cảng biển, đường sắt, ICD, kho bãi và thủ tục được kết nối thông suốt, hàng hóa mới có cơ hội đi nhanh hơn, rẻ hơn.