Mỹ thử nghiệm tên lửa hành trình phóng từ mặt đất tại đảo San Nicolas, bang California, năm 2019 - Ảnh: Reuters
Theo báo cáo công bố ngày 8-6 của Chiến dịch Quốc tế Xóa bỏ vũ khí hạt nhân (ICAN), 9 quốc gia có vũ khí hạt nhân - gồm Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh, Pháp, Ấn Độ, Israel, Triều Tiên và Pakistan - đã chi tổng cộng gần 119 tỉ USD cho các chương trình hạt nhân quân sự trong năm ngoái, tăng 19% (9 tỉ USD) so với năm 2024.
Tổ chức này cảnh báo thế giới đang bước vào một giai đoạn cạnh tranh hạt nhân mới trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị ngày càng gia tăng.
Những đánh giá tương tự cũng được nêu trong báo cáo mới của Viện Nghiên cứu hòa bình quốc tế Stockholm (SIPRI), theo Hãng tin AFP.
Dù tổng số đầu đạn hạt nhân trên thế giới tiếp tục giảm xuống còn khoảng 12.187 đầu đạn vào đầu năm 2026, SIPRI cho biết số đầu đạn sẵn sàng sử dụng đã tăng lên 9.745, cho thấy nguy cơ hạt nhân thực tế đang lớn hơn.
Giám đốc SIPRI, ông Karim Haggag, nhận định rằng rủi ro hạt nhân đang gia tăng do sự suy yếu của các cơ chế kiểm soát vũ khí và cạnh tranh ngày càng quyết liệt giữa các cường quốc.
Theo viện nghiên cứu này, kho vũ khí hạt nhân toàn cầu có thể bắt đầu tăng trở lại trong những năm tới khi tốc độ tháo dỡ đầu đạn cũ chậm lại, còn việc triển khai các hệ thống vũ khí mới được đẩy nhanh.
Mỹ và Nga hiện vẫn là hai cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới, nắm giữ khoảng 83% tổng số đầu đạn toàn cầu.
Trong khi đó, Trung Quốc được đánh giá là quốc gia mở rộng năng lực hạt nhân nhanh nhất, với khoảng 620 đầu đạn.
Về chi tiêu, Mỹ tiếp tục dẫn đầu với 69,2 tỉ USD dành cho vũ khí hạt nhân trong năm 2025, nhiều hơn tổng mức chi của tất cả các quốc gia còn lại cộng lại.
Trung Quốc đứng thứ hai với 13,5 tỉ USD, tiếp theo là Anh với 12,6 tỉ USD và Nga với 9,5 tỉ USD.
ICAN cho biết các khoản đầu tư này sẽ tiếp tục tăng trong nhiều thập niên tới. Riêng Mỹ được dự báo sẽ chi gần 1.000 tỉ USD cho lực lượng hạt nhân trong giai đoạn 2025 - 2034.
Báo cáo cũng lưu ý một số hệ thống mới, như tên lửa đạn đạo liên lục địa Sentinel của Mỹ, có thể hoạt động đến sau năm 2100.
Các nhà nghiên cứu cho rằng việc các nước tiếp tục đổ hàng trăm tỉ USD vào vũ khí hạt nhân là đặc biệt đáng lo ngại trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng nhân đạo.
Theo ICAN, chỉ một ngày chi tiêu cho vũ khí hạt nhân trong năm ngoái cũng đủ để bảo đảm an ninh lương thực cho hơn 2 triệu người trên toàn cầu.
