Chứng kiến những gì diễn ra với Iran, Triều Tiên dường như tin rằng củng cố năng lực hạt nhân là cách duy nhất để ngăn nguy cơ bị tấn công.
Lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un hồi đầu tháng tuyên bố sẽ tăng cường năng lực phòng vệ của Triều Tiên, với lý do nỗ lực hiện đại hóa quân đội mà Mỹ và Hàn Quốc tiến hành đang "đẩy khu vực đến bờ vực chiến tranh hạt nhân". Ông Kim sau đó thông báo Bình Nhưỡng sẽ trang bị vũ khí hạt nhân cho hải quân và đóng các tàu chiến có lượng giãn nước tới 10.000 tấn.
Trong cuộc họp toàn thể hồi giữa tháng, đảng Lao động Triều Tiên đã nhất trí công nhận vị thế hạt nhân của nước này là "cách thức đúng đắn và duy nhất để chủ động, tự tin đối phó với tình hình quân sự, chính trị quốc tế khó lường", hãng thông tấn trung ương Triều Tiên KCNA ngày 23/6 cho biết.
KCNA cho hay lãnh đạo Kim Jong-un đã đề ra nhiệm vụ thúc đẩy mạnh mẽ nỗ lực tăng cường phòng thủ "theo cách riêng của Triều Tiên và với mục tiêu vượt qua thế giới".
Ông Kim gần đây liên tục đưa ra những tuyên bố cứng rắn về chương trình hạt nhân Triều Tiên. Hôm 3/6, ông nhấn mạnh việc mở rộng kho vũ khí hạt nhân với tốc độ "theo cấp số nhân", coi đây là trụ cột của chiến lược an ninh quốc gia.
Thông điệp này còn được lặp lại trong nhiều tuyên bố khác của giới lãnh đạo Triều Tiên. Bà Kim Yo-jong, Trưởng ban Tổng vụ đảng Lao động Triều Tiên, em gái ông Kim Jong-un, gọi chương trình hạt nhân của nước này là "lằn ranh không thể quay đầu" và "không thể đem ra thương lượng".
Peter Ward, nghiên cứu viên tại Viện Sejong ở Seoul, nhận định chiến dịch tấn công của Mỹ, Israel vào Iran hồi cuối tháng 2 với lý do "xóa sổ chương trình hạt nhân của Tehran" càng củng cố nhận định mà Triều Tiên đã rút ra từ lâu. Đó là việc theo đuổi chương trình hạt nhân mà không đạt khả năng răn đe "không khác gì tự vẽ hồng tâm lên lưng mình", ông Ward nói với Guardian.
Lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un cùng các quan chức thị sát nhà máy sản xuất đạn dược tại một địa điểm không được tiết lộ vào ngày 11/5. Ảnh: KCNA
Theo Hong Min, nhà nghiên cứu thuộc Viện Hàn Quốc về Thống nhất Quốc gia, sau khi chứng kiến những gì diễn ra với Iran, Triều Tiên tin rằng họ đang phải đối mặt với mức độ đe dọa ngày càng tăng.
"Do đó, họ cần tăng cường năng lực răn đe tương ứng với mức độ đe dọa mà họ cảm nhận từ Washington và Seoul", ông Hong nói với Asia News.
Mục tiêu của Bình Nhưỡng hiện không chỉ nằm ở số lượng đầu đạn, mà còn ở khả năng triển khai đa dạng, từ bệ phóng cơ động trên đường bộ, hệ thống đường sắt, cơ sở ngầm kiên cố cho đến lực lượng tàu ngầm đang được mở rộng.
Triều Tiên gần đây đã thử nghiệm phóng tên lửa hành trình có khả năng mang đầu đạn hạt nhân từ tàu khu trục mới, đồng thời mở rộng chương trình đóng tàu chiến cỡ lớn. Ông Kim cũng yêu cầu tăng tốc chế tạo thêm chiến hạm, trong đó có kế hoạch đóng mới hai tàu mỗi năm trong vòng 5 năm.
Ông Ward cho rằng cách tiếp cận này phản ánh chiến lược phân tán vũ khí để tăng khả năng tự vệ trước nguy cơ bị can thiệp, tương tự kịch bản xảy ra với Iran. Chiến lược này còn gia tăng răn đe, bởi đối phương không thể xác định chính xác vị trí và số lượng vũ khí còn lại sau một đòn tấn công.
"Mỹ và Hàn Quốc không biết các kho vũ khí của Triều Tiên nằm ở đâu, năng lực thế nào. Bình Nhưỡng cũng cố tình giữ những lời đe dọa ở mức mơ hồ", chuyên gia Ward lưu ý.
Về mặt kỹ thuật, Hàn Quốc và Triều Tiên đang trong tình trạng chiến tranh do cuộc chiến năm 1950-1953 kết thúc bằng thỏa thuận đình chiến, không phải hiệp ước hòa bình. Căng thẳng giữa hai bên thường ở mức cao, khi Triều Tiên đẩy mạnh thử vũ khí và đưa ra các thông điệp răn đe, còn Hàn Quốc tăng cường tập trận chung với đồng minh Mỹ. Triều Tiên xác định nước này và Hàn Quốc là "hai quốc gia thù địch", cho thấy tình trạng đối đầu còn kéo dài.
Triều Tiên gần đây chỉ trích mạnh mẽ cuộc họp của Nhóm Tham vấn Hạt nhân (NCG), cơ chế hợp tác mà Mỹ và Hàn Quốc thiết lập năm 2023, được tổ chức tại Seoul đầu tháng 6. Bình Nhưỡng gọi NCG là "cơ chế chiến tranh hạt nhân nhằm tấn công Triều Tiên", cáo buộc cuộc họp đã "vạch ra các kịch bản chiến tranh hạt nhân cụ thể, bao gồm hình thái chiến tranh, trình tự nhiệm vụ".
Do đó, Triều Tiên tin rằng họ cần có kho vũ khí lớn hơn nhiều để có thể đối trọng với quy mô và mức độ phức tạp của các lực lượng đang liên kết chống lại họ, theo ông Hong. "Điều này đã vượt ra ngoài khái niệm răn đe tối thiểu".
"Răn đe tối thiểu" là học thuyết cho rằng một quốc gia không cần phải chạy đua vũ trang để sở hữu kho vũ khí khổng lồ hay ngang bằng với đối thủ mới có thể ngăn chặn một cuộc tấn công. Thay vào đó, họ chỉ cần duy trì số lượng vũ khí "tối thiểu" nhưng đáp ứng được hai điều kiện then chốt và khả năng sống sót sau đòn tấn công phủ đầu, và đủ sức trả đũa gây thiệt hại không thể chấp nhận được với đối phương.
Yang Moo-jin, giáo sư tại Đại học Nghiên cứu Triều Tiên ở Hàn Quốc, cho biết các phát biểu về tăng cường năng lực hạt nhân còn cho thấy Bình Nhưỡng muốn tái khẳng định quan điểm không phi hạt nhân hóa, ngay cả khi đàm phán với Washington được nối lại.
"Thay vào đó, Bình Nhưỡng muốn chuyển trọng tâm sang khuôn khổ kiểm soát vũ khí hạt nhân", ông Yang tiếp tục.
Cách tiếp cận này đánh dấu sự khác biệt đáng kể so với các khuôn khổ đàm phán từng được thúc đẩy trước đây, khi mục tiêu chính vẫn là loại bỏ chương trình hạt nhân của Triều Tiên
Tên lửa đạn đạo xuyên lục địa Hwasong-20 của Triều Tiên trong cuộc duyệt binh tháng 10/2025 ở Bình Nhưỡng. Ảnh: KCNA
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hồi tháng 5 tái khẳng định cái mà Nhà Trắng gọi là "mục tiêu chung" trong việc phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên. Tuy nhiên, khi ông Tập thăm Bình Nhưỡng, các thông cáo phía Trung Quốc không đề cập đến nội dung này.
Việc Triều Tiên ngày càng tăng cường quan hệ quân sự với Nga và củng cố quan hệ với Trung Quốc được cho là đã giúp Bình Nhưỡng giảm đáng kể áp lực bên ngoài. Dù có nhiều khác biệt, ba quốc gia này vẫn có điểm chung là cùng muốn kiềm chế ảnh hưởng của Mỹ.
Theo bà Lee Ho-ryung, chuyên gia Viện Phân tích Chiến lược Quốc phòng Hàn Quốc (KIDA), Mỹ và Hàn Quốc vẫn sẽ duy trì mục tiêu phi hạt nhân hóa trên danh nghĩa, nhưng trên thực tế trọng tâm nhiều khả năng sẽ chuyển sang kiểm soát vũ khí, khi Triều Tiên ngày càng gia tăng năng lực hạt nhân của mình.
"Rốt cuộc, họ có thể sẽ không còn lựa chọn nào khác", bà Lee nói.
Như Tâm (Theo Guardian, Asia News, Yonhap)
