Có bảo hiểm y tế, vì sao nhiều bệnh nhân chạy thận vẫn chi hàng triệu đồng mỗi tháng?

Chạy thận suốt đời, người bệnh kiệt sức, gia đình kiệt quệ

Nằm trên giường bệnh để chạy thận nhân tạo tại một bệnh viện tuyến cuối ở TP.HCM, khuôn mặt hốc hác, cơ thể rã rời sau nhiều giờ lọc máu, anh N.T.C. (50 tuổi, TP.HCM) chậm rãi kể về hành trình hơn 15 năm chống chọi với căn bệnh suy thận.

Dù được bảo hiểm y tế (BHYT) chi trả 80% chi phí điều trị, mỗi tháng gia đình anh vẫn phải tự xoay xở thêm 2-3 triệu đồng, có tháng gần 4 triệu đồng. Với nhiều người, số tiền ấy có thể không quá lớn, nhưng với gia đình anh là khoản chi đè nặng suốt nhiều năm.

Mắc bệnh đã lâu, anh không còn khả năng lao động. Mọi chi phí sinh hoạt, thuốc men và điều trị đều dồn lên vai người vợ. Một mình chị vừa là lao động chính của gia đình, vừa lặng lẽ đồng hành cùng chồng trong những buổi chạy thận kéo dài để níu giữ sự sống.

Tương tự, chị N.T.K. có người thân đang chạy thận cấp cứu tại TP.HCM cho hay ban đầu người nhà chị được điều trị tại bệnh viện công lập, sau đó được chuyển sang bệnh viện tư nhân và chuyển về bệnh viện tỉnh để chạy thận.

Chị K. cho hay hiện chi phí cho mỗi ca chạy thận được BHYT chi trả nên người bệnh không phải đóng tiền điều trị trực tiếp. Tuy nhiên bệnh nhân vẫn phải tự mua nhiều loại vật tư và thuốc phục vụ quá trình lọc máu như dây dẫn, thuốc, màng lọc...

Theo chị, các khoản này không được bệnh viện cấp mà người bệnh phải tự mua rồi mang vào sử dụng. Có những tháng tổng chi phí chỉ khoảng 2-3 triệu đồng nhưng cũng có tháng lên đến 4-5 triệu đồng, tùy lượng thuốc và vật tư cần dùng.

Chạy thận nhân tạo định kỳ từ năm 16 tuổi, chị M.T. (ngụ phường Chợ Lớn, TP.HCM) đến nay đã trải qua hơn 30 năm gắn bó với máy chạy thận và là một trong những bệnh nhân có thời gian điều trị lâu nhất tại Bệnh viện Chợ Rẫy.

Chị T. cho biết dù được BHYT thanh toán 80% chi phí chạy thận, mỗi tháng chị vẫn phải tự chi trả khoảng 6-7 triệu đồng cho phần đồng chi trả và các khoản ngoài danh mục BHYT.

BHYT nên nâng mức chi trả cho bệnh nhân chạy thận

Trao đổi với Tuổi Trẻ, TS Nguyễn Minh Quân, Phó trưởng khoa nội thận - lọc máu, Bệnh viện Thống Nhất - cho biết hiện nay số lượng bệnh nhân phải lọc máu đang gia tăng ở cả người cao tuổi lẫn người trẻ.

Chất lượng điều trị lọc máu ngày càng được cải thiện giúp người bệnh sống lâu hơn. Trước đây nhiều bệnh nhân chỉ duy trì được 5-10 năm, nhưng hiện nay nhiều trường hợp có thể sống 15-20 năm hoặc lâu hơn.

Một bác sĩ đang là lãnh đạo khoa thận, bệnh viện tuyến cuối TP.HCM cho hay hiện nay dù bệnh nhân có thẻ BHYT đúng tuyến (được hưởng 100%), thế nhưng người bệnh vẫn phải tự chi trả thêm khoảng 1-3 triệu đồng/tháng tùy tháng.

Các khoản chi phí phát sinh ngoài danh mục này bao gồm như nâng cấp màng lọc (quả lọc) theo quy định tiêu chuẩn của BHYT để tiết kiệm chi phí, một quả lọc phải tái sử dụng (rửa lại) 6 lần.

Tuy nhiên để đảm bảo sức khỏe tốt nhất, giảm tối đa các biến chứng, người bệnh thường có nhu cầu chỉ tái sử dụng màng lọc từ 1 - 3 lần, hoặc dùng màng lọc một lần (màng lọc tốt). Phần chênh lệch này bệnh nhân phải tự bù.

Ngoài ra, còn vật tư tiêu hao và thuốc, dây lọc máu, kim chích, dịch lọc chất lượng cao, các loại thuốc đi kèm bắt buộc trong quá trình chạy thận (thuốc chống đông máu, thuốc kiểm soát huyết áp, nước muối sinh lý...). Bệnh nhân còn phải chi trả chi phí làm các xét nghiệm sàng lọc, kiểm tra định kỳ sau lọc máu và tiền khấu hao máy móc của bệnh viện.

"Trong trường hợp các bệnh viện công quá tải máy và không thể tiếp nhận, bệnh nhân buộc phải sang các bệnh viện tư nhân. Chi phí tại đây dao động từ 7-8 triệu đồng/tháng (gần như gấp đôi so với bệnh viện công)", vị này cho hay.

Trong bối cảnh nguồn lực còn hạn chế, các chuyên gia đề xuất trước mắt BHYT nên nâng mức chi trả để người bệnh có thể điều trị ổn định, đồng thời giúp cả bệnh viện công và tư duy trì hoạt động chạy thận.