Con trai tôi 13 tuổi, nói năng nhẹ nhàng, thường xưng "bà - tui" với bạn và có sở thích khác nhiều bạn nam cùng tuổi. Làm sao biết con là đồng tính hay dị tính? (Phương Mai, TP HCM)
Trả lời:
Việc một bé trai 13 tuổi nói chuyện với bạn theo kiểu "bà- tui", cư xử nhẹ nhàng hoặc không thích những trò thường được xem là "của con trai" chưa đủ để kết luận trẻ là đồng tính. Cách xưng hô, sở thích, dáng điệu và xu hướng tính dục là những vấn đề hoàn toàn khác nhau.
Xu hướng tính dục là sự hấp dẫn về tình cảm hoặc tình dục của một người đối với người khác. Trong khi đó, cách ăn mặc, nói chuyện, lựa chọn môn thể thao hay sở thích nghệ thuật chỉ là biểu hiện cá nhân. Một bé trai thích nấu ăn, ít chơi bóng đá, thân với các bạn nữ hoặc có cách nói chuyện mềm mại vẫn có thể là người dị tính. Ngược lại, một người có vẻ ngoài rất nam tính vẫn có thể bị thu hút bởi người cùng giới.
Ở tuổi 13, một số trẻ đã bắt đầu nhận biết mình thích ai, nhưng cũng có trẻ chưa có cảm xúc rõ ràng hoặc chưa biết cách gọi tên cảm xúc ấy. Vì vậy, cha mẹ không nên vội hỏi dồn "con có phải đồng tính không" hoặc tìm cách kiểm tra điện thoại, bạn bè và hành vi của trẻ.
Việc con lớn lên chủ yếu với mẹ, bà ngoại và các dì cũng không phải là nguyên nhân khiến trẻ trở thành người đồng tính. Không có bằng chứng khoa học cho thấy thiếu hình mẫu người cha hay sống trong môi trường có nhiều phụ nữ sẽ làm thay đổi xu hướng tính dục. Người mẹ không nên tự trách mình, cũng không cần ép con phải chơi những trò "nam tính" để sửa cách cư xử.
Điều quan trọng hơn là xây dựng mối quan hệ để con cảm thấy an toàn khi chia sẻ. Mẹ có thể hỏi con về việc học, bạn bè, những điều làm con vui hoặc áp lực, thay vì tập trung vào việc con thích nam hay nữ. Có thể nhẹ nhàng nói với con rằng: "Dù sau này con thích ai, mẹ vẫn yêu thương và tôn trọng con".
Ảnh minh họa bằng AI
Cha mẹ cũng cần dạy trẻ những kiến thức phù hợp với tuổi dậy thì như ranh giới cơ thể, sự đồng thuận, an toàn khi sử dụng mạng xã hội và cách xử lý khi bị trêu chọc hoặc bắt nạt. Những kỹ năng này cần thiết với mọi trẻ, bất kể xu hướng tính dục.
Tóm lại, không thể xác định một trẻ là đồng tính hay dị tính chỉ từ cách nói chuyện, sở thích hoặc môi trường gia đình. Điều trẻ cần nhất ở tuổi này là một người mẹ bình tĩnh, không phán xét và sẵn sàng lắng nghe. Nếu trẻ buồn bã kéo dài, thu mình, bị bắt nạt, kết quả học tập giảm hoặc có hành vi tự làm tổn thương bản thân, gia đình nên đưa trẻ gặp chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ sức khỏe vị thành niên.
TS.BS.CK2 Trà Anh Duy
Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health
