Đề xuất bỏ sát hạch hành nghề kiến trúc, giảm thi tuyển kiến trúc

Sáng 8-7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc.

Đề xuất giảm thi tuyển kiến trúc

Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, dự luật sửa đổi, bổ sung các quy định về thẩm quyền quản lý kiến trúc và hành nghề kiến trúc phù hợp tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Với thi tuyển kiến trúc, dự luật bổ sung quy định về thi tuyển ý tưởng kiến trúc và tuyển chọn ý tưởng, phương án kiến trúc.

Đáng chú ý, Chính phủ đề nghị bổ sung quy định công trình xây dựng khẩn cấp, cấp bách, công trình thuộc dự án đầu tư theo thủ tục đầu tư đặc biệt, công trình thuộc dự án không sử dụng vốn đầu tư công không bắt buộc phải thi tuyển kiến trúc.

Trường hợp cần thiết phải thi tuyển kiến trúc thì người có thẩm quyền quyết định trên cơ sở bảo đảm tiến độ thực hiện của dự án để phù hợp với thực tiễn và trình tự, thủ tục quy định tại pháp luật về đầu tư, pháp luật về xây dựng.

Dự thảo luật sửa đổi, bổ sung quy định liên quan việc cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc, bảo đảm vừa đơn giản hóa thủ tục hành chính, vừa đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế trong lĩnh vực kiến trúc.

Theo đó, dự luật bỏ quy định về sát hạch hành nghề kiến trúc, thủ tục công nhận tổ chức xã hội - nghề nghiệp đủ điều kiện sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc quy định, bỏ quy định thành lập hội đồng xét cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc.

Dự thảo luật quy định quản lý cá nhân hành nghề kiến trúc đối với các công việc không phải cấp chứng chỉ bằng tiêu chuẩn là được đào tạo về chuyên ngành kiến trúc, xây dựng, phù hợp với công việc đảm nhận.

Chỉ các công trình trọng điểm, quan trọng của đô thị mới thi tuyển kiến trúc

Nêu quan điểm cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải nói cơ bản tán thành sự cần thiết sửa đổi luật.

Dẫn tờ trình của Chính phủ khẳng định luật hóa nghị quyết cắt giảm điều kiện kinh doanh, tại phụ lục nêu không thực hiện thủ tục cấp, cấp lại, gia hạn chứng chỉ hành nghề kiến trúc.

Nhưng bà Hải cho hay, dự luật lại đề xuất giữ 2 chứng chỉ hành nghề với thiết kế kiến trúc công trình và thiết kế kiến trúc trong quy hoạch. Như vậy chưa đảm bảo tính nhất quán.

Dự luật bãi bỏ 6/7 thủ tục hành chính (trong đó bao gồm cả thi sát hạch), chỉ giữ lại duy nhất thủ tục cấp, cấp lại chứng chỉ.

Để thực sự thuyết phục, theo bà cần đánh giá định lượng cụ thể tổng số tiền tiết kiệm hằng năm nếu cắt giảm 6 thủ tục này và các nguy cơ, rủi ro có thể xảy ra (nếu có).

Cơ quan thẩm tra lưu ý việc bãi bỏ thi sát hạch chứng chỉ và thực hiện cơ chế hậu kiểm chỉ có thể thực hiện khi Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia được liên thông đồng bộ, song hồ sơ dự luật hiện chưa có nội dung này và cũng chưa nêu lộ trình chuyển tiếp.

Theo bà Hải, việc này sẽ có khoảng trống pháp lý khi luật có hiệu lực nếu bãi bỏ chứng chỉ nhưng chưa thể thực hiện hậu kiểm. Do đó đề nghị bổ sung làm rõ.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết dự luật không quy định kinh doanh dịch vụ kiến trúc là ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, và không đề xuất các quy định có tính chất điều kiện kinh doanh với tổ chức hành nghề kiến trúc.

Chứng chỉ hành nghề kiến trúc, theo ông được xác định là công cụ xác nhận năng lực cá nhân với chức danh chịu trách nhiệm chuyên môn chính trong thiết kế kiến trúc công trình, quy hoạch đô thị, nông thôn hoặc kiến trúc sư hành nghề cá nhân.

Vì thế chính sách dự luật không mâu thuẫn với yêu cầu cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh.

"Điều kiện kinh doanh của các tổ chức đã được bãi bỏ, còn yêu cầu năng lực cá nhân đối với người trực tiếp chịu trách nhiệm chuyên môn trong công việc có rủi ro cao vẫn được duy trì ở mức tối thiểu", ông nhấn mạnh.

Liên quan thi tuyển kiến trúc, ông khẳng định chỉ những công trình trọng tâm, trọng điểm, công trình cấp I, công trình đặc biệt, công trình quan trọng của đô thị mới tổ chức thi tuyển.

Việc này nhằm tránh tình trạng thi tuyển tràn lan toàn quốc, gây vất vả như trước đây và luật sửa lần này đơn giản, xác định đối tượng rất cụ thể.