Thứ sáu, 5/6/2026, 11:06 (GMT+7)
UBND cấp tỉnh có thể thực hiện kiểm kê khí nhà kính hàng năm và chủ động quản lý các cơ sở phát thải trên địa bàn, theo dự thảo Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi).
Tại Diễn đàn quốc gia về Môi trường và khí hậu - Từ chính sách đến hành động, sáng 5/6, ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó cục trưởng phụ trách Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết việc kiểm tra khí nhà kính có thể sẽ thực hiện hàng năm, thay vì hai năm một lần như hiện nay. Đây cũng là điểm mới tại dự thảo Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi).
Ông Quang cho rằng, việc thực hiện kiểm kê hai năm một lần gây khó khăn cho doanh nghiệp, cơ quan quản lý khi theo dõi, đánh giá hiệu quả và hoạch định chính sách giảm nhẹ phát thải.
"Số liệu được cập nhật thường xuyên giúp theo dõi sát diễn biến, đánh giá việc thực hiện các cam kết giảm phát thải. Đây cũng là cơ sở để phân bổ hạn ngạch phát thải hàng năm, vận hành thị trường carbon", ông Quang nói.
Ông Nguyễn Tuấn Quang nói về dự thảo quy định về kiểm kê khí nhà kính, sáng 5/6. Ảnh: Gia Chính
Dự thảo Luật sửa đổi cũng lần đầu tiên đề xuất giao UBND tỉnh thực hiện kiểm kê khí nhà kính ở địa phương và đưa ra danh mục các cơ sở phải kiểm kê trên địa bàn. Hiện nay, danh mục này do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, trình Thủ tướng phê duyệt.
Theo cơ quan soạn thảo, việc phân cấp cho địa phương nhằm tăng tính chủ động trong quản lý nguồn, xây dựng kế hoạch giảm phát thải phù hợp thực tế. Thông tin về giảm thải ở các cơ sở sẽ được cập nhật đầy đủ, kịp thời hơn.
Dự thảo cũng làm rõ trách nhiệm của các bộ quản lý ngành, lĩnh vực trong thực hiện Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) - cam kết giảm phát thải khí nhà kính của Việt Nam theo Thỏa thuận Paris. Nếu luật hiện hành chủ yếu giao trách nhiệm cho Bộ Nông nghiệp và Môi trường, quy định mới yêu cầu các bộ trực tiếp đề xuất mục tiêu, theo dõi và đánh giá kết quả giảm phát thải trong lĩnh vực quản lý.
Đối với phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính, dự thảo đề xuất chuyển trách nhiệm từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang các bộ, ngành quản lý lĩnh vực. Theo đó, các bộ sẽ ban hành định mức phát thải trên đơn vị sản phẩm và phân bổ hạn ngạch cho từng cơ sở thuộc phạm vi quản lý.
Một thay đổi quan trọng khác là bổ sung tiêu chí xác định cơ sở được phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính. Theo quy định hiện hành, tất cả cơ sở thuộc diện kiểm kê khí nhà kính đều được phân bổ hạn ngạch. Tuy nhiên, dự thảo đề xuất trong giai đoạn đầu của thị trường carbon, các cơ sở phát thải lớn và đủ dữ liệu phục vụ giám sát sẽ được ưu tiên phân bổ hạn ngạch này.
Theo cơ quan soạn thảo, cách tiếp cận này phù hợp với kinh nghiệm quốc tế, giúp việc tính toán và phân bổ hạn ngạch chính xác, minh bạch khi thị trường carbon đi vào vận hành.
Toàn bộ quy trình kiểm kê khí nhà kính, đo đạc, báo cáo và thẩm định kết quả giảm phát thải dự kiến được thực hiện trực tuyến. Việc này giúp tăng minh bạch, giảm thời gian và chi phí thực hiện thủ tục cho doanh nghiệp, địa phương và các bộ ngành. Dữ liệu phát thải cũng sẽ được lưu trữ tập trung, tạo điều kiện thuận lợi cho quản lý, kiểm tra và vận hành thị trường carbon trong tương lai.
Dự thảo Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) dự kiến sẽ được trình Quốc hội xem xét vào kỳ họp cuối năm nay.
Gia Chính
