Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus hôm 7/8 cảnh báo dịch Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo đã vượt ngoài sức ứng phó của các lực lượng chống dịch.
Sau gần 3 tháng bùng phát, số ca nhiễm mới tăng gấp đôi tại nhiều điểm nóng, buộc WHO kêu gọi hành động khẩn cấp.
Cụ thể, thống kê của Bộ Y tế Congo tính đến 3/8, dịch ghi nhận 3.874 ca nhiễm xác định với 1.751 ca tử vong, tương ứng tỷ lệ tử vong 45%. Virus Bundibugyo, một chủng Ebola hiếm gặp, đã lan từ khu vực y tế Mongbwalu ở tỉnh Ituri sang 5 tỉnh khác, ảnh hưởng 49 khu vực y tế. Đây là đợt bùng phát lớn nhất từng xảy ra tại Congo và lớn thứ hai toàn cầu sau đại dịch Tây Phi 2014-2016 (28.000 ca nhiễm, 11.000 ca tử vong).
Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus phát biểu tại cuộc họp với các đối tác ở Kinshasa, Cộng hòa Dân chủ Congo, ngày 5/8. Ảnh: WHO/AP
Bệnh Ebola lây truyền từ dơi ăn quả sang người, sau đó lây từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với máu và dịch tiết. Thời gian ủ bệnh kéo dài 2-21 ngày. Triệu chứng ban đầu là sốt, mệt mỏi, đau cơ - dễ nhầm với sốt rét, khiến chẩn đoán chậm trễ. Bệnh sau đó tiến triển thành các biểu hiện tiêu hóa, suy đa tạng và xuất huyết. Hiện chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu được phê duyệt.
Tổ chức Bác sĩ Không Biên giới nhận định dịch bệnh vẫn đang lây lan với tốc độ đáng báo động. Dù các nỗ lực ứng phó đang được mở rộng, lực lượng y tế vẫn chưa thể tiếp cận cộng đồng đủ nhanh để cắt đứt các chuỗi lây nhiễm. Tiến sĩ Jean Kaseya, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi (Africa CDC), cho biết công tác truy vết tiếp xúc đang gặp bế tắc khi có tới 60% đến 70% số ca nhiễm mới nằm ngoài danh sách theo dõi.
Tại tỉnh Ituri, tâm dịch của cả nước, nhiều nhân viên y tế tuyến đầu đã ngừng làm việc để phản đối tình trạng chậm lương. Điều này khiến khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc y tế tại khu vực vốn chịu nhiều tổn thương do xung đột phiến quân giáp ranh Nam Sudan, Uganda và Rwanda lại càng trở nên tồi tệ. Anicet Baluku, một người dân tại Bunia (thủ phủ tỉnh Ituri), chia sẻ cuộc đình công đã khiến hai người em trai của anh tử vong vì Ebola. Anh khẩn thiết kêu gọi chính quyền sớm có giải pháp tháo gỡ.
Các nhân viên y tế Congo trong trang phục bảo hộ bế những em nhỏ ở cô nhi viện Saint Nicholas được xác nhận không mắc Ebola rời khỏi trung tâm y tế tại tỉnh Ituri, Cộng hòa Dân chủ Congo, ngày 9/6. Ảnh: Reuters
Trước tình hình khẩn cấp, CDC châu Phi khẳng định đang phối hợp chặt chẽ với các lực lượng ứng phó nhằm tập trung vào việc phát hiện sớm, tăng cường truy vết và đảm bảo người bệnh tiếp cận nhanh với dịch vụ chăm sóc chất lượng.
Người đứng đầu WHO kêu gọi hành động quyết liệt để tiếp cận tất cả địa phương bị ảnh hưởng, củng cố sự phối hợp dưới sự lãnh đạo của chính phủ và bảo vệ an toàn cho lực lượng y tế. Ông nhấn mạnh cộng đồng phải là trung tâm của cuộc chiến chống dịch, vì không thể dập tắt Ebola "nếu thiếu niềm tin và sự hợp tác của người dân".
Bình Minh (Theo AP, WHO)
