Điểm chuẩn đại học sẽ phân hóa mạnh theo từng tổ hợp

ThS Phùng Quán, chuyên gia tuyển sinh Trường đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM), dự báo điểm chuẩn đại học được xây dựng từ phổ điểm, bảng bách phân vị và cấu trúc các tổ hợp xét tuyển của kỳ thi năm 2026

Cạnh tranh khốc liệt nhất ở tổ hợp B00

Tổ hợp B00 (toán - hóa - sinh) là tổ hợp tăng mạnh nhất. Điểm trung bình tăng từ 18,29 lên 19,69, trung vị tăng từ 18 lên 19,95 điểm, số điểm tuyệt đối tăng từ 1 lên 4. Đây được dự báo là tổ hợp có mức cạnh tranh lớn nhất trong mùa tuyển sinh năm nay.

Tổ hợp A00 (toán - lý - hóa), điểm môn toán và hóa tăng nhưng bị bù trừ bởi mức giảm của môn lý khiến điểm trung bình chỉ tăng nhẹ từ 19,37 lên 19,41 điểm. Số thí sinh đạt 30/30 giảm từ 8 xuống còn 1 cho thấy khả năng phân loại nhóm điểm xuất sắc tốt hơn.

A01 (toán - lý - ngoại ngữ) chịu tác động rõ nhất khi điểm cả môn lý và tiếng Anh đều giảm. Điểm trung bình giảm từ 18,87 xuống 18,41 điểm nên điểm chuẩn nhiều khả năng ổn định hoặc giảm nhẹ.

Trong khi đó, C00 (văn - sử - địa) giảm mạnh khi điểm trung bình từ 19,72 xuống 17,23, trung vị từ 19,85 xuống 17,25. Sự sụt giảm chủ yếu đến từ lịch sử và địa lý, trong khi ngữ văn là môn tự luận nên tiếp tục hạn chế số lượng thí sinh đạt mức điểm rất cao.

Đối với D01 (toán - văn - ngoại ngữ), điểm trung bình tăng nhẹ từ 18,58 lên 19,01, trung vị tăng từ 18,50 lên 19. Mức tăng của môn toán đã bù lại sự giảm của tiếng Anh giúp mặt bằng điểm của tổ hợp này cải thiện.

Khoảng 189.000 thí sinh dưới 15 điểm

Ước tính số thí sinh có tổng điểm 3 môn dưới 15 điểm ở năm tổ hợp phổ biến như sau:

Tổng cộng khoảng 189.000 thí sinh nằm dưới ngưỡng 15 điểm. Đây là nhóm có khả năng cạnh tranh thấp khi xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT.

Trong thực tế không phải tất cả đều từ bỏ nguyện vọng đại học nhưng dự kiến 60 - 75% trong số này sẽ chuyển hướng sang cao đẳng, giáo dục nghề nghiệp hoặc các phương thức tuyển sinh khác.

Như vậy, khoảng 110.000 - 140.000 thí sinh có thể không còn cạnh tranh thực chất trong đợt xét tuyển bằng điểm thi THPT.

Có thể thấy trong năm tổ hợp xét tuyển phổ biến nhất, môn toán xuất hiện ở bốn tổ hợp và văn xuất hiện ở hai tổ hợp. Điều đó khiến hai môn này chiếm khoảng 1/3 tổng trọng số của toàn bộ hệ thống tuyển sinh.

Điểm toán tăng đã kéo mặt bằng của nhiều tổ hợp lên, đặc biệt là B00 và D01. Trong khi ngữ văn tiếp tục giữ vai trò "neo điểm" làm giảm số lượng thí sinh đạt mức điểm rất cao ở các tổ hợp có môn này.

Đừng hoảng vì điểm thi thấp, cơ hội trúng tuyển vẫn còn

Theo nhận định của ThS Cù Xuân Tiến, Trưởng phòng tuyển sinh và công tác sinh viên Trường đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM), năm 2026 phần lớn các môn có điểm thấp hơn năm ngoái.

"Khi mặt bằng điểm cả nước cùng thấp, điểm chuẩn của nhiều ngành cũng sẽ hạ theo. Điểm thô thấp hơn không có nghĩa cơ hội trúng tuyển giảm đi.

Điều thật sự quyết định không phải là con số tuyệt đối mà là một thí sinh đang đứng ở đâu so với các bạn cùng thi. Nếu điểm thấp hơn năm ngoái nhưng vẫn ở nhóm trên so với mặt bằng chung năm nay, cơ hội của bạn vẫn rất tốt", ông Tiến khẳng định.

Thực tế điểm thi năm nay không giảm đều hay tăng đều mà thay đổi khác nhau tùy tổ hợp, phân hóa thành hai chiều ngược nhau. Năm nay toán "dễ thở" hơn và phân loại thí sinh tốt nên kéo theo các tổ hợp có toán được nâng lên.

Ngược lại các môn lý, địa, giáo dục kinh tế và pháp luật đề khó hơn khiến tổ hợp C00 tụt sâu.

Ông Tiến dự báo điểm chuẩn theo điểm thi sẽ dịch chuyển cùng chiều với mặt bằng từng tổ hợp. Theo đó, C00 và các tổ hợp có môn lý, tiếng Anh nhiều khả năng giảm; các tổ hợp có toán như B00, D01 có xu hướng nhích lên; A00 gần như giữ nguyên.

"Điều tác động đến điểm chuẩn mạnh nhất không phải điểm thi mà là cách các trường thay đổi phương thức xét tuyển và quy đổi điểm. Thí sinh hãy bám sát thông báo tuyển sinh của từng trường, đừng chỉ so điểm chuẩn năm nay với năm trước", ông Tiến lưu ý.