'Dự Luật Phát triển đô thị phải có tính chất đột phá để TP.HCM, các thành phố bứt phá'

Tham dự có Ủy viên Bộ Chính trị, Phó chủ tịch thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến, các Phó chủ tịch Quốc hội, Phó thủ tướng Lê Tiến Châu...

Về phía Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang.

Cùng tham dự có ông Lê Quốc Phong, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó bí thư thường trực Thành ủy; ông Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP; ông Võ Văn Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP; ông Nguyễn Phước Lộc, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.

Ông Đặng Minh Thông, Phó bí thư Thành ủy; bà Văn Thị Bạch Tuyết, Phó bí thư Thành ủy; ông Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó chủ tịch UBND TP, cùng lãnh đạo các cơ quan của Quốc hội, bộ, ngành.

Tập trung vào 6 nhóm cơ chế, chính sách

Báo cáo tại hội nghị, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được cho biết dự luật tập trung vào 6 nhóm cơ chế, chính sách.

Cụ thể về tổ chức bộ máy chính quyền, chế độ công vụ và thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính; về quy hoạch, xây dựng phát triển đô thị và quản lý tài nguyên đất đai; về cơ chế chính sách tài chính ngân sách, đầu tư phát triển; về đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học công nghệ, y tế, giáo dục đào tạo; về phát triển công nghiệp thu hút đầu tư chiến lược và cơ chế, chính sách liên kết phát triển vùng.

Nguyên tắc xuyên suốt là thể chế phải đi trước một bước, mở đường cho phát triển, phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực và trao quyền gắn với trách nhiệm giải trình, bảo đảm tính pháp lý, tính chủ động, sáng tạo của địa phương.

Ông cho biết, ngay trong quá trình xây dựng dự luật, UBND TP đã chỉ đạo các sở, ngành chủ động rà soát toàn bộ các nội dung thuộc thẩm quyền để xây dựng các dự thảo nghị quyết của HĐND TP, các văn bản pháp luật, các kế hoạch tổ chức thực hiện để đảm bảo khi Quốc hội xem xét, thông qua luật, có hiệu lực có thể triển khai ngay.

Thành phố cũng đã chủ động xây dựng các văn bản dưới luật để khi được Quốc hội thông qua thì đã có toàn bộ hệ thống văn bản pháp luật dưới luật để triển khai thực hiện.

Tinh thần của thành phố là không để luật chờ hướng dẫn, không để cơ chế chính sách chậm đi vào cuộc sống, tạo cơ hội phát triển ngay từ đầu, ngay từ khi mới có luật.

Thành phố xác định đây là một nhiệm vụ chính trị hết sức quan trọng, là trách nhiệm trước Bộ Chính trị, trước Quốc hội, Chính phủ và Nhân dân, và mong muốn cống hiến cho sự phát triển chung.

Luật cần có tính dẫn dắt và giá trị vượt trội

Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được sự ủng hộ của lãnh đạo Quốc hội và Chính phủ trong những vấn đề còn ý kiến khác nhau đối với dự thảo, đảm bảo luật có tính dẫn dắt và giá trị vượt trội, để TP.HCM thực hiện các nhiệm vụ lớn lao mà Trung ương giao.

Bí thư Thành ủy TP.HCM mong muốn thành phố được phép hướng dẫn toàn diện việc thực thi luật, hạn chế tối đa các nội dung phải quy định trong nghị định hay thông tư, nhằm giúp thành phố chủ động và tự chịu trách nhiệm.

Ngoài ra, ông Trần Lưu Quang cũng mong muốn dự luật sẽ được thông qua vào kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất của Quốc hội và có hiệu lực từ ngày 1-10.

Và Bí thư Thành ủy TP.HCM khẳng định ngay sau khi luật được thông qua, HĐND và UBND TP.HCM sẽ ban hành các văn bản hướng dẫn cần thiết sớm nhất có thể; đồng thời thành phố xây dựng một cơ chế kiểm tra, giám sát mạnh mẽ để thực thi luật hiệu quả.

Qua thảo luận, các đại biểu đều bày tỏ thống nhất cao sự cần thiết ban hành luật.

Bộ Chính trị đồng ý phân quyền cho đô thị đặc biệt trong xây dựng thể chế

Phát biểu tại đây, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết Bộ Chính trị đã thống nhất đổi tên dự án Luật Đô thị đặc biệt thành dự án Luật Phát triển đô thị và đồng ý phân quyền cho đô thị đặc biệt trong xây dựng thể chế.

Bộ Chính trị giao cho Đảng ủy Chính phủ phối hợp Đảng ủy Quốc hội, các cơ quan có liên quan tiếp thu ý kiến của Bộ Chính trị để bổ sung, hoàn thiện các tờ trình, hồ sơ tài liệu có liên quan về mô hình tổ chức, cơ chế chính sách đối với khu kinh tế đặc biệt, đảm bảo sự chủ động, linh hoạt trong chỉ đạo, điều hành của Chính phủ nhưng phải phù hợp với Hiến pháp.

Trong phát biểu kết luận, Chủ tịch Quốc hội đánh giá cao TP.HCM trong thời gian rất ngắn đã chuẩn bị dự Luật Đô thị đặc biệt và kịp thời điều chỉnh thành dự Luật Phát triển đô thị.

Đây là một dấu mốc quan trọng, đánh dấu bước chuyển trong tư duy quản lý nhà nước về đô thị sang tư duy quản trị đô thị hiện đại và kiến tạo phát triển.

Nhấn mạnh luật phải có tính chất đột phá để TP.HCM và các thành phố trong cả nước phát triển, ông đề nghị hoàn thiện bộ máy quản trị đô thị và cơ chế kiểm soát quyền lực.

Cần quy định rõ tiêu chí định lượng về năng lực bộ máy thực thi khi được phân cấp, tránh tình trạng trao quyền nhưng thiếu nguồn lực hoặc thiếu nhân sự chuyên môn. Đây là vấn đề thuộc trách nhiệm của TP khi được Quốc hội giao.

Về cơ chế kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình, ông lưu ý trao cơ chế vượt trội phải đi đôi với cơ chế hậu kiểm độc lập, cần thiết lập chỉ số đánh giá hiệu quả quản trị đô thị, định kỳ công khai cho người dân, doanh nghiệp, cho Quốc hội, HĐND giám sát.

Quy định rõ giới hạn pháp lý giữa quyền chủ động thí điểm cơ chế mới và các điều cấm để bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.

Ông yêu cầu thể chế hóa mô hình TOD (phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng) và quy hoạch không gian động TP trong dự luật.

Trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI

Với vấn đề cơ chế đột phá tài chính đô thị, huy động nguồn lực đầu tư, Chủ tịch Quốc hội cho rằng dự luật cần bổ sung quy định về phát hành trái phiếu chính quyền địa phương chuyên biệt gắn với các dự án hạ tầng lớn; thí điểm mô hình quỹ đầu tư phát triển hạ tầng đô thị hoạt động theo nguyên tắc thị trường cho phép hợp tác công - tư (PPP).

Ông nêu rõ TP cần phát triển lĩnh vực hạ tầng mềm như chuyển đổi số, trung tâm đổi mới sáng tạo... cắt giảm các tầng nấc thủ tục đầu tư, rút ngắn quy trình thẩm định với các dự án đô thị chiến lược.

Đồng thời quan tâm giải quyết các vấn đề chỉnh trang đô thị, nhất là cải tạo nhà ở ven sông, kênh, rạch nhằm bảo đảm mỹ quan đô thị, an toàn, môi trường sống.

Chủ tịch Quốc hội cơ bản đồng tình với đề xuất của lãnh đạo TP.HCM sẽ trình Quốc hội xem xét, thông qua dự luật tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Dự luật phải được xây dựng theo hướng sau khi ban hành, TP.HCM có thể triển khai ngay, chủ động xây dựng chương trình hành động và tổ chức thực hiện, hạn chế tối đa việc phải chờ đợi các văn bản hướng dẫn.