Đừng chọn ngành theo đám đông, 'sĩ diện', hãy chọn con đường phù hợp

Chọn đúng ngành quan trọng hơn đỗ vào trường nào

Phát biểu khai mạc Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng 2026 tại Hà Nội, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) - cho rằng sau kỳ thi tốt nghiệp THPT, điều quan trọng với thí sinh không chỉ là điểm số, tổ hợp xét tuyển hay xác suất trúng tuyển, mà là lựa chọn con đường phù hợp với năng lực, đam mê và khát vọng của bản thân.

Theo ông, điểm số có thể mở ra một cánh cửa nhưng không thể thay các em đi hết chặng đường. Mỗi học sinh cần tự trả lời những câu hỏi mình muốn trở thành ai, muốn làm gì và sẽ đóng góp gì cho gia đình, cộng đồng, đất nước. Giá trị của một con người không chỉ nằm ở tấm bằng hay vị trí việc làm mà còn ở khả năng học tập suốt đời, tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh và khát vọng vươn lên.

Ông nhận định Gen Z đang bước vào đại học trong bối cảnh công nghệ thay đổi rất nhanh với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, bán dẫn, robot, năng lượng mới, điện hạt nhân hay đường sắt tốc độ cao. Nhiều nghề sẽ được AI thay thế một phần, đồng thời cũng xuất hiện nhiều ngành nghề mới. Cơ hội sẽ thuộc về những người biết học tập liên tục, thích nghi và kết hợp công nghệ với tư duy nhân văn.

Vì vậy, theo ông, câu hỏi lớn của mùa tuyển sinh năm nay không chỉ là 'đỗ trường nào' mà là chọn con đường phù hợp để phát triển năng lực bản thân và tạo giá trị cho xã hội. Thí sinh không nên chọn ngành theo đám đông, vì sĩ diện hay vì chưa hiểu chính mình, mà cần tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo, môi trường học tập, cơ hội nghiên cứu, thực hành và việc làm trước khi quyết định.

Đối với phụ huynh, ông mong cha mẹ đồng hành cùng con thay vì áp đặt, kỳ vọng nhưng không tạo áp lực, để các em được lắng nghe, được tôn trọng và trưởng thành từ chính lựa chọn của mình.

Ông Thảo cũng thông tin Chính phủ đã ban hành Nghị định 179 với nhiều chính sách hỗ trợ sinh viên theo học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. 

Theo đó, sinh viên đáp ứng điều kiện về tổ hợp xét tuyển và điểm số sẽ được hưởng học bổng từ 3,7-5,4 triệu đồng mỗi tháng. Theo ông, đây không chỉ là chính sách hỗ trợ tài chính mà còn thể hiện sự đầu tư của Nhà nước đối với nguồn nhân lực chất lượng cao.

Không chỉ là chọn nguyện vọng, mà chọn cánh cửa vào tương lai

Phát biểu tại Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng 2026 tại TP.HCM, ông Trần Xuân Toàn - Phó tổng giám đốc Báo và Phát thanh - Truyền hình TP.HCM, Tổng biên tập Báo điện tử Tuổi Trẻ - cho rằng sau kỳ thi tốt nghiệp THPT, việc lựa chọn nguyện vọng là một trong những quyết định quan trọng nhất của học sinh.

Theo ông Toàn, ngày hội được tổ chức nhằm đồng hành, giúp học sinh có thêm thông tin để đưa ra quyết định tự tin, khoa học và phù hợp.

Gửi đến thí sinh, ông nhấn mạnh chọn nguyện vọng không đơn thuần là chọn một trường mà là chọn hướng đi cho tương lai. Học sinh cần hiểu rõ năng lực, sở thích, mục tiêu của bản thân và giá trị muốn đóng góp cho xã hội, thay vì chỉ nhìn vào điểm chuẩn, xu hướng hay lựa chọn của bạn bè.

Ông cũng lưu ý không có ngành nào là 'tốt nhất', chỉ có ngành phù hợp nhất. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang làm thay đổi thị trường lao động, điều quan trọng là tìm được điểm giao giữa năng lực, đam mê của bản thân với nhu cầu của xã hội.

Ông khuyến khích học sinh tận dụng cơ hội tại ngày hội để trao đổi trực tiếp với các trường và chuyên gia về ngành học, chương trình đào tạo, học bổng, cơ hội việc làm cũng như cách sắp xếp nguyện vọng. "Một câu hỏi đúng hôm nay có thể giúp các em tránh được một quyết định sai trong tương lai", ông nói.

Ông Trần Xuân Toàn khẳng định Báo Tuổi Trẻ sẽ tiếp tục đồng hành cùng người trẻ trên hành trình trưởng thành. Theo ông, nhiều năm qua, công tác tuyển sinh không chỉ là một mảng thông tin mà đã trở thành sứ mệnh xã hội của báo thông qua các bài viết tư vấn, chương trình truyền hình, nền tảng số và các ngày hội tuyển sinh trên cả nước.

Ông cũng gửi gắm tới phụ huynh hãy đồng hành, lắng nghe và tôn trọng lựa chọn phù hợp với năng lực, khát vọng của con. Theo ông, khi gia đình, nhà trường và xã hội cùng đồng hành, học sinh sẽ có thêm sự tự tin để bước vào chặng đường mới.

Kết thúc bài phát biểu, ông nhắn nhủ: "Hôm nay, các em không chỉ chọn một nguyện vọng để vào đại học. Các em đang chọn một cánh cửa để bước vào tương lai. Chúc tất cả các em bước qua cánh cửa ấy bằng sự tự tin, bản lĩnh và niềm tin vào chính mình".