Giấc ngủ - yếu tố nhiều runner bỏ quên

Nhiều runner dành thời gian theo dõi pace, nhịp tim hay giáo án, nhưng ít chú ý giấc ngủ - yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng phục hồi và thành tích.

Năm 2011, tiến sĩ Cheri Mah cùng các cộng sự tại Đại học Stanford (Mỹ) thực hiện nghiên cứu trên đội bóng rổ nam của trường nhằm tìm hiểu tác động của giấc ngủ đến hiệu suất vận động. Kết quả được công bố trên tạp chí Sleep cho thấy sau giai đoạn kéo dài thời gian ngủ lên khoảng 10 tiếng mỗi đêm trong 5-7 tuần, các vận động viên cải thiện tốc độ chạy nước rút, độ chính xác trong các bài kiểm tra kỹ năng và mức độ tỉnh táo khi thi đấu.

Nghiên cứu được xem là một trong những công trình tiên phong chứng minh việc ngủ nhiều hơn có thể mang lại lợi ích rõ rệt cho thành tích thể thao. "Giấc ngủ tối ưu có khả năng hỗ trợ vận động viên đạt hiệu suất cao nhất", nhóm tác giả kết luận.

Runner tập luyện tại TP HCM. Ảnh: Samsung

Với người chạy bộ, lợi ích của giấc ngủ không chỉ nằm ở ngày thi đấu. Theo các chuyên gia y học thể thao, phần lớn quá trình thích nghi sau tập luyện diễn ra trong lúc nghỉ ngơi. Đây là thời điểm cơ thể phục hồi các tổn thương vi mô ở cơ bắp, tái tạo năng lượng và chuẩn bị cho buổi tập tiếp theo.

Năm 2021, nhóm chuyên gia quốc tế do giáo sư Neil Walsh chủ trì công bố tài liệu "Sleep and the Athlete" trên British Journal of Sports Medicine - một trong những tạp chí hàng đầu về y học thể thao. Báo cáo tổng hợp hàng trăm nghiên cứu và nhận định giấc ngủ có mối liên hệ trực tiếp với quá trình phục hồi, tập luyện và thi đấu của vận động viên.

Theo nhóm tác giả, vận động viên thường đối mặt với nguy cơ thiếu ngủ hoặc ngủ không chất lượng do lịch tập luyện dày đặc, áp lực thi đấu, công việc và các yếu tố tâm lý. Tình trạng ngủ dưới 7 tiếng mỗi đêm hoặc giấc ngủ bị gián đoạn kéo dài có thể ảnh hưởng đến khả năng phục hồi và hiệu suất vận động.

Không chỉ các vận động viên chuyên nghiệp, người chạy bộ phong trào cũng gặp những thách thức tương tự. Nhiều người tranh thủ tập luyện vào sáng sớm hoặc sau giờ làm việc, trong khi vẫn phải cân bằng công việc và cuộc sống gia đình. Thời gian ngủ vì thế dễ bị thu hẹp.

Giấc ngủ chất lượng sẽ tạo nền tảng tâm lý và thể chất cho những buổi chạy dài. Ảnh: Samsung

Những năm gần đây, các nghiên cứu về khoa học thể thao ngày càng quan tâm đến mối liên hệ giữa giấc ngủ và khả năng vận động. Một tổng quan hệ thống do Đại học Porto (Bồ Đào Nha) thực hiện, công bố trên Sports Medicine Open năm 2023, cho thấy các biện pháp kéo dài thời gian ngủ và ngủ trưa là những giải pháp mang lại hiệu quả cải thiện hiệu suất thể chất và khả năng phục hồi.

Nhóm nghiên cứu nhận định giấc ngủ là một trong những phương pháp phục hồi tâm lý và sinh lý quan trọng nhất đối với người thường xuyên tập luyện cường độ cao.

Tuy nhiên, tại Việt Nam hiện chưa có nhiều dữ liệu phản ánh thực trạng giấc ngủ của cộng đồng chạy bộ. Người chạy ngủ bao nhiêu giờ mỗi ngày, chất lượng giấc ngủ ảnh hưởng thế nào đến việc tập luyện, hay liệu các runner có thường xuyên thức giấc giữa đêm trước những giải đấu quan trọng vẫn là những câu hỏi chưa có lời giải rõ ràng.

Nhằm tìm hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa giấc ngủ và hoạt động chạy bộ, VnExpress phối hợp cùng Galaxy Run thực hiện khảo sát về thói quen ngủ của cộng đồng runner.

Khảo sát tập trung vào các nội dung như thời lượng ngủ, chất lượng nghỉ ngơi, cảm nhận về ảnh hưởng của giấc ngủ tới việc tập luyện. Kết quả dự kiến được tổng hợp và công bố trong khuôn khổ các hoạt động của Galaxy Run 2026, diễn ra ngày 20-21/6.

Theo dõi chất lượng giấc ngủ qua các thiết bị đeo tay là xu hướng phổ biến trong cộng đồng thể thao. Ảnh: Samsung

Ban tổ chức kỳ vọng dữ liệu thu thập được sẽ góp phần phác họa bức tranh rõ nét hơn về sức khỏe giấc ngủ của người chạy bộ Việt Nam, từ đó cung cấp thêm góc nhìn cho cộng đồng trong việc xây dựng thói quen tập luyện và phục hồi hiệu quả.

Bạn đọc tham gia khảo sát có cơ hội trở thành một trong 20 người nhận áo chạy bộ VnExpress Marathon. Hệ thống sẽ lựa chọn ngẫu nhiên và gửi quà sau khi chương trình kết thúc.

Đồng hành cùng giải đấu là Galaxy Watch8 series, thiết bị hỗ trợ theo dõi các chỉ số liên quan đến giấc ngủ, phục hồi, nhịp tim và quá trình tập luyện. Người dùng có thể theo dõi các chỉ số sức khỏe hằng ngày và nhận những phân tích, gợi ý phù hợp với thể trạng, thói quen và nhịp sống riêng.

Hoài Phương