Trước tình trạng tai nạn giao thông liên quan đến tài xế trên 65 tuổi tăng cao, giới chức nước này đang đẩy mạnh vận động người cao tuổi tự nguyện trả bằng lái.
Ngày 21/6, một tài xế ngoài 70 tuổi đâm vào phố đi bộ tại khu Daeyeon-dong, quận Nam Busan, khiến 4 người thương vong. Ngày 22/6, tại Tây Daegu, một tài xế taxi ngoài 70 tuổi gây tai nạn liên hoàn, làm 10 người bị thương và 9 phương tiện hư hại. Cùng ngày tại Busan, một tài xế khác ngoài 70 tuổi lùi xe đâm liên tiếp vào 4 phương tiện khác.
Những sự việc này châm ngòi cho cuộc tranh luận về chính sách quản lý giấy phép lái xe của người trên 65 tuổi.
Trong 5 năm qua, số vụ tai nạn do tài xế từ 65 tuổi gây ra tăng 44%, từ 32.000 vụ năm 2021 lên 46.000 vụ năm 2025. Ngược lại, tai nạn do nhóm dưới 65 tuổi giảm 13,5% trong cùng kỳ.
Hiện trường vụ tai nạn giao thông do một tài xế ngoài 70 tuổi bất ngờ lao xe lên vỉa hè gần ga Jonggak Seoul, ngày 2/1, khiến một người thiệt mạng và 14 người khác bị thương. Ảnh: Yonhap
Nhiều địa phương, trong đó có Seoul, khuyến khích những người từ 65 tuổi trả lại giấy phép nhằm bảo đảm an toàn giao thông. Năm ngoái, Seoul tăng trợ cấp cho người từ 70 tuổi từ bỏ giấy phép từ 100.000 won (65 USD) lên 200.000 won. Dữ liệu thành phố cho thấy 31.800 tài xế trên tuổi 65 chủ động trả bằng trong năm ngoái, tăng 27,4%. Thành phố kỳ vọng 35.000 người sẽ tiếp tục thực hiện việc này trong năm 2026.
Dù vậy, tỷ lệ trả bằng lái của nhóm này vẫn duy trì dưới 3%. Nhiều người cao tuổi tại vùng ngoại ô chia sẻ họ gặp trở ngại vì phương tiện công cộng thiếu thốn. "Yêu cầu từ bỏ bằng lái đổi lấy khoản trợ cấp nhỏ là xâm phạm quyền tự do di chuyển", ông Kwon, 70 tuổi, sống tại Yangpyeong, nói.
Viện Seoul cho rằng tiền thưởng một lần không mang lại kết quả lâu dài, đề xuất hỗ trợ phiếu giảm giá taxi và dịch vụ xe đưa đón.
Hiện tượng già hóa dân số khiến số tài xế từ 65 tuổi tăng 40%, từ 4,02 triệu người năm 2021 lên 5,63 triệu người năm 2025. Con số này dự báo chạm mức 13,16 triệu vào năm 2040.
Năm ngoái, số thương vong trên mỗi vụ tai nạn do tài xế trên 65 tuổi gây ra là 1,4 người, thấp hơn mức 1,42 ở nhóm dưới 65 tuổi. Tuy nhiên, số ca tử vong trên 100 vụ tai nạn ở nhóm trên 65 tuổi là 1,8 người, cao hơn mức 0,8 ở nhóm trẻ. Các vụ va chạm của người trên 65 tuổi chủ yếu xảy ra vào ban ngày (chiếm 75,2%).
Một nhân viên tại Phòng Chính sách Giao thông thành phố Suwon, tỉnh Gyeonggi sắp xếp giấy phép lái xe. Ảnh: News1
Giới chức đang đối mặt với bài toán mưu sinh của nhóm tài xế chuyên nghiệp cao tuổi. Cơ quan An toàn Giao thông Hàn Quốc (TS) thống kê, nhóm trên 65 tuổi chiếm gần 22% trong số 147.000 tài xế xe buýt, 119.000 tài xế taxi và 76.000 tài xế xe tải. Việc thu hồi giấy phép gây biến động thu nhập cho nhóm này.
Giới chuyên gia khuyến nghị nhà chức trách quản lý tài xế qua bài kiểm tra năng lực thay vì cấm đoán. Các đề xuất bao gồm kiểm tra chức năng nhận thức, cấp giấy phép kèm điều kiện giới hạn giờ lái hoặc tuyến đường.
Một số quốc gia bắt đầu lắp đặt thiết bị chống đạp nhầm chân ga, tự động khống chế phương tiện khi tài xế nhầm lẫn. Tại Nhật Bản, thiết bị này có trên 93% xe xuất xưởng. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý thiết bị này chỉ hoạt động ở dải tốc độ thấp. Nhà nghiên cứu Park Yo-han từ Viện Văn hóa An toàn Giao thông Samsung cho biết ưu tiên trang bị công nghệ nhận diện và kiểm soát nhầm lẫn chân ga theo thời gian thực ở mọi dải tốc độ.
Minh Phương (Theo Chosun, Korea Times)
