Hơn 50% sân ở World Cup 2026 'nguy hiểm với cầu thủ'

Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Scientific Reports từ cuối năm 2024 đã đưa ra lời cảnh báo rất đáng sợ - hơn 50% sân vận động tại World Cup 2026 "nguy hiểm" với sức khỏe của các cầu thủ.

Sau khi mô phỏng điều kiện khí hậu tại toàn bộ 16 thành phố đăng cai World Cup 2026, các nhà khoa học nhận thấy có tới 9 địa điểm nằm trong nhóm nguy cơ rất cao về stress nhiệt đối với cầu thủ thi đấu đỉnh cao. 

Đây là lời cảnh báo khiến giới chuyên môn phải nhìn World Cup 2026 không chỉ như một sự kiện bóng đá, mà còn là một bài kiểm tra sinh lý khắc nghiệt chưa từng có.

Stress nhiệt là gì?

Hiểu đơn giản, stress nhiệt là tình trạng cơ thể phải chịu áp lực quá lớn từ môi trường nóng, khiến khả năng điều hòa thân nhiệt không theo kịp lượng nhiệt được sinh ra và hấp thụ.

Đối với một người bình thường, điều này có thể gây mệt mỏi, chóng mặt hoặc mất nước. Nhưng với một cầu thủ bóng đá đang chạy nước rút, tranh chấp liên tục và duy trì cường độ vận động cao trong suốt 90 phút, câu chuyện phức tạp hơn nhiều.

Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể phải dồn nhiều máu hơn ra da để làm mát. Tim buộc phải đập nhanh hơn nhằm duy trì tuần hoàn. 

Trong khi đó, việc đổ mồ hôi liên tục khiến lượng nước và điện giải suy giảm. Nếu quá trình này kéo dài, vận động viên có thể đối mặt với chuột rút, kiệt sức do nhiệt, sốc nhiệt, thậm chí làm gia tăng nguy cơ các biến cố tim mạch ở những người có bệnh lý tiềm ẩn.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), nhiệt độ cực đoan là một trong những yếu tố làm gia tăng đáng kể gánh nặng bệnh tim mạch trên toàn cầu. Điều này càng đáng lo ngại khi bóng đá hiện đại đòi hỏi cường độ vận động ngày càng cao.

9 địa điểm đáng lo ngại nhất

Điểm đặc biệt của nghiên cứu trên Scientific Reports nằm ở chỗ các nhà khoa học không chỉ sử dụng nhiệt độ không khí thông thường. Họ áp dụng chỉ số khí hậu nhiệt phổ quát (UTCI), đồng thời tính đến lượng nhiệt được sinh ra từ hoạt động cơ bắp của cầu thủ.

Kết quả cho thấy 9 địa điểm có nguy cơ stress nhiệt rất cao gồm Arlington, Houston, Kansas City, Miami, Monterrey, Guadalajara, Philadelphia, Boston và New York/New Jersey.

Trong đó, Arlington, Houston và Monterrey được xem là 3 địa điểm đáng lo ngại nhất. Một số mô hình dự báo cho thấy chỉ số nhiệt sinh lý tại đây có thể vượt ngưỡng 49,5 độ C trong những khung giờ nóng nhất trong ngày.

Nhóm nghiên cứu cũng ước tính cầu thủ có thể mất hơn 1,5kg nước mỗi giờ thi đấu nếu không có các biện pháp kiểm soát nhiệt hiệu quả.

Tiến sĩ Katarzyna Lindner-Cendrowska, trưởng nhóm nghiên cứu, cho rằng các đánh giá truyền thống có thể chưa phản ánh đầy đủ mức độ nguy hiểm mà cầu thủ phải đối mặt.

"Bóng đá không phải là hoạt động đi bộ ngoài trời thông thường. Khi thi đấu cường độ cao, cơ bắp tạo ra một lượng nhiệt rất lớn bên trong cơ thể. Đó là yếu tố phải được tính đến khi đánh giá nguy cơ stress nhiệt", bà giải thích.

Những trận đấu nào có thể chịu ảnh hưởng?

Theo lịch thi đấu đã được FIFA công bố, nhiều trận đấu quan trọng của World Cup 2026 sẽ diễn ra tại các địa điểm nằm trong nhóm nguy cơ cao.

Sân MetLife tại New Jersey sẽ tổ chức trận chung kết World Cup. Đây cũng là một trong những địa điểm được các nghiên cứu khí hậu đánh giá có nguy cơ stress nhiệt đáng kể nếu thi đấu vào ban ngày trong điều kiện nắng nóng mùa hè.

Miami sẽ tổ chức nhiều trận vòng bảng, vòng 32 đội và tứ kết. Thành phố này từ lâu nổi tiếng với khí hậu nóng ẩm, vốn được các chuyên gia xem là môi trường đặc biệt khó chịu đối với vận động viên sức bền.

Dallas và Houston sẽ tổ chức nhiều trận đấu từ vòng bảng đến vòng loại trực tiếp. Trong khi đó, Kansas City và Philadelphia cũng nằm trong danh sách các thành phố được cảnh báo về nguy cơ nhiệt độ cao.

Ở Mexico, sân Azteca thuộc Mexico City và sân Akron tại Guadalajara lại tạo ra một thử thách khác. 

Ngoài nhiệt độ, cầu thủ còn phải thích nghi với độ cao trên 1.500 - 2.200m so với mực nước biển. Điều này khiến khả năng hấp thụ oxy suy giảm, làm gia tăng cảm giác mệt mỏi và kéo dài thời gian hồi phục.

Giáo sư Madeleine Orr, chuyên gia về khí hậu và thể thao tại Đại học Toronto, nhận định rằng các giải đấu thể thao lớn đang ngày càng phải đối mặt với những rủi ro mới do biến đổi khí hậu.

"Bài toán hiện nay không còn là liệu nhiệt độ có ảnh hưởng đến thể thao hay không. Câu hỏi là các nhà tổ chức sẽ thích nghi với điều đó như thế nào để bảo vệ vận động viên, nhân viên và người hâm mộ", bà cho biết.