Hợp tác công - tư mở lối cho nền y tế bền vững

Hệ thống y tế Việt Nam đang đứng trước những áp lực lớn từ xu hướng già hóa dân số nhanh chóng và gánh nặng bệnh không lây nhiễm như ung thư, tim mạch, tiểu đường.

Ước tính, các căn bệnh này chiếm tới 77-80% số ca tử vong cả nước. Trong bối cảnh đó, theo ông Atul Tandon, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc AstraZeneca Việt Nam, để xây dựng một hệ thống y tế bền vững, điều quan trọng không chỉ là nâng cao năng lực điều trị mà còn phải thay đổi tư duy chăm sóc sức khỏe.

Từ điều trị sang phòng ngừa

Đây là thời điểm hệ thống y tế cần dịch chuyển mạnh mẽ từ tư duy "chữa bệnh" sang xây dựng một mô hình mang tính chủ động hơn.

Trong đó, phát hiện sớm cần được xem là yếu tố cốt lõi. Định hướng này trở nên cấp thiết khi các bệnh không lây nhiễm đang chiếm tỷ trọng lớn trong gánh nặng bệnh tật tại Việt Nam.

Việc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm không chỉ cải thiện cơ hội điều trị mà còn giúp giảm tỷ lệ nhập viện, giảm nhu cầu điều trị phức tạp, qua đó giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh, gia đình và toàn bộ hệ thống y tế.

Vì vậy, đây là một trong những khoản đầu tư hiệu quả nhất để nâng cao sức khỏe cộng đồng và hướng tới phát triển y tế bền vững.

Đây cũng là định hướng AstraZeneca Việt Nam theo đuổi trong nhiều năm qua. Bên cạnh đổi mới trong điều trị, doanh nghiệp thúc đẩy các chương trình sàng lọc và phát hiện sớm bệnh không lây nhiễm thông qua hợp tác với các đối tác trong hệ sinh thái y tế.

Chương trình Tiếp cận y tế toàn diện cho sức khỏe phổi đã hỗ trợ hơn 1,2 triệu lượt chụp X-quang ngực được hỗ trợ AI nhằm tăng cơ hội phát hiện sớm ung thư phổi.

Ngoài ra, các chương trình đánh giá nguy cơ tim mạch và bệnh thận mạn góp phần nhận diện sớm người có nguy cơ cao trước khi xảy ra biến chứng.

Đẩy mạnh vai trò hợp tác công – tư

Theo ông Atul Tandon, để tạo ra những thay đổi mang tính hệ thống, việc phát huy nguồn lực thông qua hợp tác công – tư đóng vai trò then chốt.

"Giá trị lớn nhất của hợp tác công – tư không chỉ nằm ở nguồn lực tài chính mà còn ở khả năng kết nối dữ liệu, chuyên môn, công nghệ và kinh nghiệm triển khai.

Khi cùng chia sẻ tầm nhìn dài hạn và đặt sức khỏe cộng đồng làm trọng tâm, chúng ta có thể tạo ra những thay đổi mang tính hệ thống và bền vững hơn."

Minh chứng rõ nét cho sự hợp tác này là Chương trình Sức khỏe Thanh thiếu niên Việt Nam do AstraZeneca Việt Nam phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo và Tổ chức Plan International Việt Nam thực hiện.

Dự án đã nâng cao năng lực cho 700 tuyên truyền viên tuyến đầu, tiếp cận trực tiếp hơn 61.000 người để thúc đẩy phòng ngừa các yếu tố nguy cơ của bệnh không lây nhiễm, đồng thời đóng góp vào các khuyến nghị chính sách quan trọng về chăm sóc sức khỏe học đường giai đoạn 2026–2035.

Ở quy mô chiến lược, AstraZeneca đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác toàn diện với Bộ Y tế, xác định vai trò đối tác chiến lược qua việc đầu tư nghiên cứu lâm sàng và chuyển giao công nghệ.

Từ năm 2005 đến nay, doanh nghiệp đã đầu tư hơn 92 triệu USD cho nghiên cứu lâm sàng, hiện đang tài trợ 78 nghiên cứu tại 59 bệnh viện nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu y sinh trong nước theo chuẩn quốc tế.

Theo ông Atul Tandon, vai trò của một doanh nghiệp y tế hiện đại không dừng lại ở việc mang đến các giải pháp điều trị tiên tiến mà còn là đồng hành cùng hệ thống y tế trong việc nâng cao năng lực hệ thống, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và mở rộng khả năng tiếp cận chăm sóc sức khỏe chất lượng.

Từ góc độ rộng hơn, phát triển bền vững không chỉ còn là câu chuyện môi trường hay quản trị doanh nghiệp, mà ngày càng được nhìn nhận ở năng lực tạo ra giá trị lâu dài cho xã hội.

"Chúng tôi mong muốn trở thành đối tác chiến lược dài hạn của Bộ Y Tế và các bên liên quan hướng đến xây dựng một hệ thống y tế hiện đại, tự chủ và có khả năng chống chịu tốt hơn trước những thách thức của tương lai.

Chúng tôi cam kết tiếp tục đồng hành cùng quá trình chuyển dịch sang mô hình y tế chủ động hơn, từ phát hiện sớm và quản lý bệnh mạn tính hiệu quả đến thúc đẩy công bằng y tế và phát triển bền vững", ông nhấn mạnh.