Lực lượng Houthi tại Yemen bác bỏ thông tin đang lên kế hoạch thu phí các tàu thuyền đi qua biển Đỏ và eo biển chiến lược.
Trung tâm Điều phối Hoạt động Nhân đạo (HOCC), cơ quan do Houthi điều hành và phụ trách điều phối hoạt động tàu thuyền qua eo biển Bab al-Mandeb, ngày 1/8 khẳng định cơ chế "dịch vụ quá cảnh an toàn" của họ mang tính tự nguyện và không thu bất kỳ khoản phí nào.
HOCC nhấn mạnh bất kỳ bên nào yêu cầu tàu thuyền trả tiền để được đi qua đều không đại diện cho Yemen hoặc HOCC, đồng thời khuyến cáo các công ty vận tải không chia sẻ thông tin hay thực hiện thanh toán cho những tổ chức khác.
Tuyên bố được đưa ra sau khi Reuters hôm 29/7 dẫn các nguồn tin khu vực cho biết Houthi đang cân nhắc áp phí đối với tàu đi qua eo biển Bab al-Mandeb, một tuần sau khi lực lượng này tuyên bố phong tỏa trên biển đối với Arab Saudi.
Các nguồn tin cho biết ý tưởng này đã được Houthi trao đổi cùng giới chức Iran trong chuyến thăm Tehran hồi đầu tháng 7. Các cố vấn Iran có thể hỗ trợ Houthi thiết lập một cơ quan chuyên quản lý việc thu phí.
Vị trí biển Đỏ và khu vực lực lượng Houthi kiểm soát tại Yemen. Đồ họa: Conversation
Afrah al-Zouba, Ngoại trưởng của chính phủ Yemen được quốc tế công nhận, hôm 27/7 cũng cáo buộc Houthi đang tìm cách "sao chép mô hình của Iran" để kiểm soát hoàn toàn biển Đỏ.
Houthi đã tiến hành chiến dịch nhằm vào tàu thuyền trên biển Đỏ từ năm 2023 sau khi xung đột tại Gaza bùng phát và chỉ tạm dừng các cuộc tấn công sau khi đạt được lệnh ngừng bắn vào tháng 10/2025. Liên Hợp Quốc cho rằng lực lượng này có thể đã thu các khoản phí không chính thức từ một số doanh nghiệp vận tải trong năm 2024.
Bab al-Mandeb là tuyến hàng hải chiến lược nối biển Đỏ với vịnh Aden, nơi các tàu chở dầu và hàng hóa giữa châu Á, châu Âu và Trung Đông thường xuyên đi qua. Lưu lượng tàu qua Bab al-Mandeb đến nay vẫn chưa trở lại mức trước năm 2023.
Khói bốc lên từ tàu MV Tutor sau khi bị Houthi tấn công trên Biển Đỏ ngày 12/6/2024. Ảnh: Reuters
Nếu Bab al-Mandeb bị áp phí, Arab Saudi sẽ chịu tác động đáng kể do nước này ngày càng phụ thuộc vào tuyến hàng hải này để xuất khẩu dầu trong bối cảnh hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn.
Arab Saudi ngày 31/7 thông báo thành lập liên minh đảm bảo an ninh và tự do hàng hải tại eo biển Bab al-Mandeb, biển Đỏ và vịnh Aden.
Riyadh đã mời đại diện của 51 quốc gia và tổ chức tham dự cuộc họp về sáng kiến này. Có đại diện của 43 quốc gia cùng một phái đoàn Liên minh châu Âu tham dự, trong đó 14 nước đã xác nhận tham gia, còn các bên khác đang xem xét. Bộ Quốc phòng Arab Saudi cho biết liên minh hướng tới bảo vệ các tuyến thương mại quốc tế, vận chuyển năng lượng và các lợi ích hàng hải chung.
Thanh Danh (Theo Al Jazeera, AFP)
