Huy động AI, giải mật hồ sơ phục vụ Chiến dịch 500 ngày đêm tìm liệt sĩ

Theo Bộ Nội vụ, đây là đợt huy động tổng lực chưa từng có nhằm đưa nhiều liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương.

HUY ĐỘNG TOÀN BỘ HỆ THỐNG LƯU TRỮ PHỤC VỤ CHIẾN DỊCH 500 NGÀY ĐÊM

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Chiến Thắng cho biết một trong những trọng tâm của Bộ Nội vụ trong 6 tháng cuối năm là phối hợp triển khai hiệu quả Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Thân nhân liệt sĩ chưa rõ thông tin được lấy mẫu sinh phẩm ADN để xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng công nghệ sinh học

ẢNH: THU HẰNG

Để phục vụ chiến dịch, Cục Văn thư và lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ) đã huy động đồng loạt các trung tâm lưu trữ quốc gia rà soát, thống kê và khai thác các nguồn tài liệu liên quan đến liệt sĩ, các trận đánh, chiến dịch và những địa bàn hoạt động quân sự trọng điểm.

Qua rà soát bước đầu, nhiều hồ sơ, tài liệu có giá trị đã được phát hiện, bổ sung nguồn thông tin phục vụ xác minh địa bàn, sự kiện và các đầu mối liên quan đến liệt sĩ.

Song song với việc thống kê tài liệu, Cục Văn thư và lưu trữ nhà nước phối hợp với các cơ quan chức năng tra cứu, xác minh và cung cấp thông tin từ hồ sơ lưu trữ; hỗ trợ thân nhân liệt sĩ, các đơn vị chuyên môn khai thác tài liệu phục vụ xác minh thông tin và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Theo Cục Văn thư và lưu trữ nhà nước, kết quả bước đầu tiếp tục khẳng định giá trị của tài liệu lưu trữ trong một nhiệm vụ chính trị - xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Thời gian tới, Cục Văn thư và lưu trữ nhà nước sẽ tiếp tục rà soát, thống kê, số hóa và chuẩn hóa các tài liệu lưu trữ có liên quan; đồng thời đẩy mạnh khai thác, cung cấp thông tin phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; đồng thời tăng cường phối hợp với các cơ quan, đơn vị trong chia sẻ, kết nối và khai thác dữ liệu nhằm nâng cao hiệu quả xác minh thông tin.

Đáng chú ý, để nâng cao hiệu quả tra cứu, nhận diện và tổng hợp thông tin, đơn vị sẽ nghiên cứu ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ khai thác dữ liệu nhằm rút ngắn thời gian tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

"CHƯA BAO GIỜ CÓ MỘT ĐỢT HUY ĐỘNG TỔNG LỰC NHƯ THẾ"

Chia sẻ về ý nghĩa của Chiến dịch 500 ngày đêm, bà Vũ Ngọc Thủy, Phó cục trưởng Cục Người có công (Bộ Nội vụ), cho biết công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ nhiều năm qua đã đạt nhiều kết quả tích cực, nhiều liệt sĩ được tìm thấy, được trả lại tên tuổi và trở về với gia đình, quê hương. Tuy nhiên, so với yêu cầu thực tế, kết quả vẫn còn hạn chế do nhiều nguyên nhân như cơ chế, nguồn thông tin phân tán, tư liệu thất lạc hoặc chưa được khai thác hiệu quả.

Theo bà Thủy, bối cảnh hiện nay đã hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai một chiến dịch quy mô lớn. "Chưa bao giờ chúng ta có một đợt huy động tổng lực lớn như thế này. Điểm mới của chiến dịch là được triển khai thành đợt cao điểm với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, từ các bộ, ngành T.Ư đến địa phương, lực lượng quân đội, công an, các nhà khoa học, chuyên gia giám định ADN và toàn xã hội; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số để nâng cao hiệu quả tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", bà Thủy nhấn mạnh.

Một trong những điểm nhấn của Chiến dịch 500 ngày đêm là ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ trong tìm kiếm và xác định danh tính liệt sĩ. Bộ Nội vụ đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị quyết 26/2026/NQ-CP về cơ chế, chính sách đặc thù đối với việc lấy mẫu, giám định và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng ADN. Theo bà Thủy, nghị quyết này tạo hành lang pháp lý quan trọng để đẩy nhanh quá trình lấy mẫu, giám định và trả lại danh tính cho các liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Trong khi đó, Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia 515 cho biết nhiều kết quả tích cực thời gian qua đến từ việc khai thác hồ sơ giải mật của nước ngoài, kết hợp tổ chức các hội thảo xác minh thông tin về mộ liệt sĩ tập thể. Quá trình tìm kiếm cũng được đổi mới khi kết hợp đối chiếu tọa độ trên bản đồ với khảo sát thực địa, lời kể nhân chứng cùng các thiết bị hiện đại như radar quét ngầm để tăng độ chính xác, giảm khối lượng đào đắp và rút ngắn thời gian tìm kiếm.

Thời gian tới, Ban Chỉ đạo quốc gia 515 sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách, đẩy nhanh việc lấy mẫu ADN đối với các mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính, xây dựng ngân hàng gen thân nhân liệt sĩ, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế với Lào, Campuchia, Mỹ, Úc, Hàn Quốc và Trung Quốc trong trao đổi thông tin, di vật và công nghệ giám định ADN.

Theo lãnh đạo Cục Người có công, đây có thể được xem là một sự kiện mang tính lịch sử trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Chiến dịch không chỉ là một nhiệm vụ chính trị mà còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện sự tri ân và trách nhiệm của Đảng, Nhà nước đối với các anh hùng liệt sĩ; đáp ứng mong mỏi của thân nhân liệt sĩ, góp phần đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với tên tuổi, quê hương và gia đình, qua đó tiếp tục lan tỏa đạo lý "uống nước nhớ nguồn", củng cố niềm tin của nhân dân đối với chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.