UAE cáo buộc Iran phóng tên lửa tấn công hai tàu dầu siêu lớn ở eo biển Hormuz, khiến một thủy thủ thiệt mạng và 8 người bị thương.
"Hai siêu tàu chở dầu thô (VLCC) là Mombasa B và Al Bahiyah trúng tên lửa hành trình của Iran khi đang di chuyển trên tuyến hàng hải phía nam eo biển Hormuz, trong lãnh hải của Oman", Bộ Quốc phòng Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cho biết hôm nay.
VLCC là những siêu tàu chở dầu thô có khả năng trọng tải toàn phần 150.000-320.000 tấn, tương đương khoảng 2 triệu thùng dầu. Chúng là huyết mạch vận tải năng lượng toàn cầu, thường vận chuyển dầu thô từ Trung Đông đến các thị trường tiêu thụ lớn trên thế giới.
Tàu dầu Al Bahiyah ở Talcahuano, Chile, hồi tháng 6/2025. Ảnh: Marinetraffic
Vụ tấn công làm một thành viên thủy thủ đoàn, là công dân Ấn Độ, thiệt mạng. 8 người cũng bị thương, trong đó có 4 người bị thương nặng. Đám cháy đã bùng phát trên cả hai tàu và gây thiệt hại, nhưng ngọn lửa đã được khống chế.
"Chúng tôi lên án vụ tấn công này, coi đó là hành động vi phạm nghiêm trọng và phá vỡ luật pháp quốc tế, đe dọa an ninh cũng như ổn định khu vực", Bộ Quốc phòng UAE nói.
Iran chưa phản hồi cáo buộc của UAE. Lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 13/7 tuyên bố đã bắn cảnh cáo hai tàu "đang tìm cách vượt eo biển Hormuz trái phép".
Eo biển Hormuz, nơi 20% lượng dầu mỏ của thế giới đi qua trước khi nổ ra xung đột Trung Đông, đang là tâm điểm mâu thuẫn giữa Mỹ và Iran. Căng thẳng tại khu vực leo thang trở lại từ ngày 25/6, khi tàu hàng Ever Lovely bị tấn công trong lúc di chuyển gần Oman.
Washington cáo buộc Tehran đứng sau sự việc và không kích nhiều mục tiêu ven biển Iran để trả đũa. Iran đáp trả bằng cách tập kích các căn cứ đồn trú của Mỹ trong khu vực. Vòng lặp ăn miếng trả miếng diễn ra nhiều lần trong những ngày qua, khiến thỏa thuận ngừng bắn hai bên gần như bị vô hiệu hóa.
Tổng thống Donald Trump ngày 13/7 tuyên bố tái áp đặt lệnh phong tỏa đối với cảng biển Iran và sẽ thu "phí bảo vệ" tương đương 20% giá trị hàng hóa của các tàu đi qua eo biển Hormuz. Ông giải thích đây là chi phí cần thiết để Mỹ thực hiện nhiệm vụ đảm bảo an ninh và an toàn qua tuyến đường thủy quan trọng này.
Các hải trình đi qua eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian
Bản ghi nhớ mà Mỹ và Iran ký hồi giữa tháng 6 gồm 14 điểm, trong đó điều 5 nêu rằng Iran cam kết tạo điều kiện để các tàu thương mại đi lại an toàn và miễn phí qua tuyến vịnh Ba Tư - biển Oman trong vòng 60 ngày. Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa cảng biển Iran và miễn trừ trừng phạt với dầu xuất khẩu của nước này.
Iran sẽ phối hợp với Oman và các quốc gia ven vịnh Ba Tư để xây dựng cơ chế quản lý và cung cấp dịch vụ hàng hải tại eo biển Hormuz trong tương lai, trên cơ sở luật pháp quốc tế.
Tuy nhiên, văn bản không nêu cụ thể về phương thức triển khai, nên các bên liên quan có cách diễn giải riêng của mình về từng điều khoản. Iran cho rằng nước này giữ vai trò chủ đạo trong điều phối hoạt động của tàu bè qua Hormuz. Trong khi đó, Mỹ coi điều 5 là chìa khóa để khôi phục tự do đi lại ở eo biển.
Ngọc Ánh (Theo AFP, Reuters)
