Các nhà nghiên cứu cảnh báo học sinh Mỹ đang sa sút về kỹ năng đọc, xu hướng đã xuất hiện trước thời kỳ gián đoạn học tập do Covid-19.
Các học giả từ Harvard, Stanford và Dartmouth đã phân tích điểm kiểm tra của học sinh từ lớp 3 đến lớp 8 tại hơn 5.000 học khu thuộc 38 bang, dựa trên Bảng điểm Giáo dục quốc gia. Trong vòng 3 năm 2022-2025, chỉ 5 bang và thủ đô Washington ghi nhận điểm đọc hiểu tăng đáng kể. Trên toàn nước Mỹ, điểm đọc hiểu thấp hơn so với trước đại dịch, trong khi điểm toán chỉ nhỉnh hơn đôi chút.
"Đại dịch giống như trận lở bùn ập xuống sau 7 năm thành tích học tập sa sút liên tục", giáo sư Đại học Harvard Thomas Kane, thành viên nhóm phân tích, nhận định.
Các nhà nghiên cứu đang tranh luận về nguyên nhân của tình trạng sa sút kỹ năng đọc ở học sinh Mỹ. Họ cho rằng một yếu tố có thể dẫn đến tình trạng này là sự lên ngôi của mạng xã hội trên điện thoại thông minh cùng với sự sụt giảm tương ứng trong thói quen đọc sách giải trí của trẻ em.
Ông Kane cho biết tình trạng kỹ năng đọc lao dốc cũng diễn ra khi các bang nới lỏng biện pháp xử lý nghiêm khắc đối với những trường có học sinh không đạt tiến bộ trong các bài kiểm tra tiêu chuẩn.
Trong nhiều năm, các trường ở Mỹ dạy đọc theo phương pháp ít chú trọng ngữ âm, khuyến khích học sinh đoán từ dựa trên ngữ cảnh. Khi điểm đọc hiểu giảm trong thập kỷ qua, phụ huynh, học giả và các nhà vận động về năng lực đọc viết mới thúc đẩy áp dụng cách dạy phù hợp hơn, chủ yếu thông qua việc đánh vần và phát âm từng từ dựa trên ngữ âm.
Những bang áp dụng phương pháp "khoa học đọc hiểu" này, như Louisiana, Maryland, Tennessee, Kentucky và Indiana, đều ghi nhận điểm đọc hiểu của học sinh được cải thiện.
Song song với cải cách phương pháp giảng dạy, các bang này cũng yêu cầu trường học sàng lọc rối loạn học tập như chứng khó đọc, đồng thời tuyển huấn luyện viên để hỗ trợ giáo viên cải thiện kỹ năng dạy đọc.
Cô giáo Aja Penick hướng dẫn học sinh lớp một tại Trường Tiểu học - Trung học Munger ở Detroit, bang Michigan, hôm 7/5. Ảnh: AP
Tại Modesto, bang California, phương pháp dạy đọc được thay đổi trong đại dịch, còn chương trình toán đã được điều chỉnh từ vài năm trước đó. Học khu này lập một bộ phận riêng để hỗ trợ học sinh đang học tiếng Anh, đồng thời tăng cường đào tạo giáo viên. Mỗi giáo viên được trả 5.000 USD nếu hoàn thành chương trình chuyên sâu về khoa học đọc hiểu LETRS.
Điểm kiểm tra của Modesto nhờ đó cải thiện tương đương 18 tuần học bổ sung ở môn toán và 13 tuần ở kỹ năng đọc. Dù vậy, học khu này vẫn còn nhiều việc phải làm khi điểm tổng thể của học sinh còn thấp hơn nhiều so với chuẩn cấp lớp.
Trong thập kỷ qua, miền nam nổi lên là khu vực đi đầu trong cải cách giáo dục, trái với hình ảnh lâu nay là thường đứng cuối các bảng xếp hạng. Các bang trong khu vực nhanh chóng chuyển sang phương pháp dạy học dựa trên nghiên cứu, đồng thời chi tiền đào tạo và hỗ trợ giáo viên.
Những nỗ lực này bắt đầu cho thấy hiệu quả. Louisiana và Alabama là hai bang có điểm toán năm 2025 cao hơn mức trước đại dịch. Louisiana cũng là bang duy nhất có điểm đọc vượt mức trung bình trước đại dịch, với 87% học sinh trường công truyền thống theo học tại các học khu có điểm số cao hơn năm 2019.
Alabama ghi nhận mức tăng nổi bật về kỹ năng đọc sau đại dịch, nhờ luật yêu cầu mọi trường áp dụng phương pháp dạy dựa trên ngữ âm. Năm 2022, cơ quan lập pháp bang dựa trên thành công này để cải cách môn toán. Đạo luật ra đời đã chuẩn hóa lại cách dạy toán với yêu cầu kiểm tra định kỳ và bắt buộc can thiệp với học sinh chưa đạt kỹ năng toán cần thiết.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh tiến bộ này có thể được nhân rộng trên khắp nước Mỹ, bởi điều đó từng xảy ra trước đây. Từ thập niên 1990 đến giữa thập niên 2010, điểm kiểm tra và tỷ lệ tốt nghiệp ở Mỹ tăng trong nhiều năm, trong khi chênh lệch giữa các nhóm sắc tộc thu hẹp.
"Trong hơn 30 năm, nước Mỹ đã đạt tiến bộ rất lớn về giáo dục", Sean Reardon, giáo sư Đại học Stanford, nói. "Điều đó cho thấy chúng ta có thể cải thiện chất lượng giáo dục và mở rộng cơ hội học tập".
Hà Linh (Theo AP)
