PJM, nhà điều hành lưới điện lớn nhất Mỹ, cảnh báo về giá điện tăng vọt và tình trạng nghẽn đường dây truyền tải điện, trong bối cảnh nhu cầu tăng cao kỷ lục do nắng nóng.
Theo PJM, giá điện bán buôn giao ngay vào chiều 1/7 đã tăng vọt lên hơn 600 USD/megawatt giờ (MWh) tại khu vực Virginia, nơi tập trung các trung tâm dữ liệu lớn nhất thế giới. Vào đầu ngày, mức giá chỉ khoảng 40 USD/MWh trước khi nhiệt độ tăng lên 37,8°C.
Nhu cầu tiêu thụ điện trên toàn hệ thống đã vượt quá 160 gigawatt (GW) vào chiều 1/7, tiến gần đến mức cao kỷ lục mọi thời đại. Theo dữ liệu dự báo của PJM, kỷ lục 165,5 GW của hệ thống này dự kiến bị phá vỡ vào tối 2/7.
Đường dây truyền tải điện ở Commerce, California ngày 7/8/2025. Ảnh: Reuters
Hiện tượng tắc nghẽn đường dây truyền tải điện xảy ra khi nhu cầu tiêu thụ năng lượng tại một khu vực tăng vọt, vượt quá khả năng chịu tải vật lý an toàn của hệ thống dây dẫn kết nối. Tương tự hiện tượng kẹt xe trong giao thông vào giờ cao điểm, mỗi đường dây điện có một sức chứa giới hạn nhằm đảm bảo dây không bị quá nhiệt, giãn dòng hoặc gây sự cố cháy nổ. Khi tình trạng tắc nghẽn xuất hiện, nhà điều hành lưới điện buộc phải hạn chế dòng điện giá rẻ từ các nguồn phát ở xa, đồng thời kích hoạt các nhà máy điện dự phòng tại chỗ - thường là các nguồn năng lượng đắt đỏ từ than hoặc khí đốt - để bù đắp lượng thiếu hụt, từ đó đẩy chi phí mua điện bán buôn tăng vọt.
PJM cung cấp điện cho 67 triệu người tại các khu vực Trung Đại Tây Dương, miền Nam và Washington D.C. Ngay cả trước đợt nắng nóng tuần này, PJM đã phải nỗ lực nâng cấp hệ thống vốn đang quá tải do mức tiêu thụ năng lượng tăng vọt từ các trung tâm dữ liệu và xe điện.
Nhà vận hành lưới điện vào chiều 1/7 đã phát đi cảnh báo yêu cầu các nhà máy điện tối đa hóa công suất, đồng thời xem xét liệu có thể khởi động lại bất kỳ máy phát điện nào đang tạm ngừng hoạt động hay không.
PJM còn phát đi cảnh báo điện áp thấp, cho thấy nguy cơ xảy ra cắt điện luân phiên đang lớn hơn khi dòng điện trên các đường dây truyền tải bị suy yếu
Theo ông Georg Rute, CEO của Gridraven, sự kết hợp giữa nắng nóng gay gắt, gió yếu và nhu cầu điện tăng vọt đã tạo áp lực cực lớn đúng thời điểm biên độ an toàn của lưới điện đang ở mức thấp nhất. Điều đó đang góp phần khiến giá điện tăng đột biến, do chi phí truyền tải điện tăng lên.
Nhiệt độ tuần này được dự báo sẽ dao động quanh mức 37,8°C từ Boston đến Washington D.C., ngay gần trung tâm dữ liệu khổng lồ của Bắc Virginia, thúc đẩy nhu cầu sử dụng điều hòa tăng mạnh và sẽ tiếp tục gây áp lực lên PJM cũng như các lưới điện khu vực khác.
Người đàn ông lau mồ hôi bên ngoài Madison Square Garden trong đợt nắng nóng ở New York ngày 1/7. Ảnh: AFP
New York ISO (NYISO), đơn vị điều hành lưới điện của bang New York, đã kêu gọi khách hàng sử dụng điều hòa và các thiết bị điện lớn một cách hợp lý.
Vào khoảng 18h ngày 2/7 giờ miền Đông nước Mỹ, nhu cầu lưới điện dự kiến đạt 166,3 gigawatt. Theo dự báo của PJM, con số này sẽ phá vỡ kỷ lục nhu cầu điện mọi thời đại được thiết lập cách đây 20 năm. Để đáp ứng tình trạng thiếu hụt bất ngờ, PJM báo cáo có 18 GW nguồn điện dự trữ có thể được đưa vào hoạt động trong vòng 30 phút.
Sản lượng điện từ các nhà máy than trong tuần này đã chiếm tới 22% nguồn cung điện của PJM. Con số này cao hơn khoảng 75% so với mức trung bình tính từ đầu năm 2026 đến nay.
Hoàng Lan (Theo Reuters, AFP)
