Bộ Tư pháp Mỹ nghi ngờ Harvard sử dụng tiền từ các nhà tài trợ Trung Quốc cho những chương trình học bổng mà sinh viên Mỹ không được hưởng.
Bộ Tư pháp Mỹ ngày 20/7 thông báo rà soát "các chương trình hỗ trợ tài chính xuất phát từ Trung Quốc" tại Đại học Harvard, với lo ngại trường này có dấu hiệu phân biệt đối xử với sinh viên Mỹ trong cách phân bổ học bổng. Cơ quan này lưu ý cuộc điều tra vẫn đang ở giai đoạn xem xét và chưa đưa ra bất kỳ kết luận nào.
Theo Bộ Tư pháp Mỹ, tài liệu tài chính công khai của Harvard cho thấy trường nhận đóng góp từ một số nhà tài trợ Trung Quốc kèm điều kiện số tiền đó nên được ưu tiên cho sinh viên nước ngoài, trong đó có Trung Quốc. Việc phân bổ hỗ trợ tài chính dựa trên quốc tịch có thể vi phạm các luật liên bang của Mỹ về dân quyền.
"Các trường hưởng ngân sách liên bang không thể nhận tiền từ các nguồn nước ngoài cho những chương trình hỗ trợ tài chính mà công dân Mỹ bị cố ý loại trừ. Đây là hành vi bất hợp pháp", Trợ lý Bộ trưởng Tư pháp Mỹ phụ trách dân quyền Harmeet Dhillon cho biết.
Khuôn viên Trường Kinh doanh Đại học Harvard ở Cambridge, bang Massachusetts tháng 4/2025. Ảnh: Reuters
Bộ Tư pháp Mỹ yêu cầu Harvard cung cấp các tài liệu liên quan đến những quỹ mà cơ quan này gọi là "Quỹ hạn chế từ Trung Quốc", cùng thông tin về các sinh viên nhận học bổng.
Harvard cho biết đang xem xét thông báo của Bộ Tư pháp Mỹ. Trường khẳng định tuân thủ đầy đủ quy định về công bố các khoản tài trợ và "không phân biệt đối xử trái pháp luật dựa trên chủng tộc, sắc tộc hoặc quốc tịch khi phân bổ hỗ trợ tài chính".
Lưu Sướng, người phát ngôn đại sứ quán Trung Quốc tại Washington, cho rằng hợp tác giáo dục giữa Trung Quốc và Mỹ mang lại lợi ích cho cả hai bên. Ông nói các hoạt động trao đổi giáo dục và học thuật bình thường "không nên bị gián đoạn vì mục đích chính trị".
Theo hồ sơ công bố với chính phủ Mỹ, Harvard đã nhận khoảng 630 triệu USD từ các nguồn tài trợ của Trung Quốc trong nhiều thập kỷ, trên tổng số khoảng 4,5 tỷ USD tài trợ nước ngoài.
Năm 2014, vợ chồng doanh nhân Trung Quốc Pan Shiyi và Zhang Xin, đồng sáng lập tập đoàn bất động sản SOHO China, quyên góp 15 triệu USD cho Harvard để cấp học bổng cho sinh viên Trung Quốc.
Bộ Tư pháp Mỹ không nêu tên bất kỳ nhà tài trợ hay chương trình học bổng cụ thể nào đang bị điều tra. Đây là động thái mới nhất trong loạt cuộc điều tra của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm vào những trường đại học hàng đầu của Mỹ trong hai năm qua.
Chính quyền Trump đã mở nhiều cuộc điều tra khác nhắm vào Harvard liên quan quy trình tuyển sinh, cách trường xử lý các cáo buộc bài xích sinh viên Do Thái. Các cơ quan chính phủ Mỹ cũng tìm cách hạn chế khả năng tuyển sinh viên quốc tế và cắt giảm nguồn tài trợ nghiên cứu liên bang dành cho trường.
Thanh Danh (Theo AP, Harvard Crimson)
