Nấu ăn cũng đòi hỏi khả năng lập kế hoạch, giải quyết vấn đề, ghi nhớ và phối hợp tay mắt. Đây đều là những chức năng nhận thức quan trọng thường suy giảm theo tuổi tác - Ảnh: AI
Trong thời đại các ứng dụng giao đồ ăn và thực phẩm chế biến sẵn ngày càng phổ biến, nhiều người xem việc nấu nướng là công việc tốn thời gian. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới tại Nhật Bản cho thấy việc tự chuẩn bị bữa ăn có thể mang lại lợi ích bất ngờ cho não bộ, thậm chí giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc sa sút trí tuệ, mất trí nhớ ở người cao tuổi.
Nghiên cứu được công bố trên Journal of Epidemiology & Community Health đã theo dõi hơn 10.000 người từ 65 tuổi trở lên trong vòng khoảng sáu năm, để tìm hiểu mối liên hệ giữa thói quen nấu ăn và nguy cơ sa sút trí tuệ.
Kết quả cho thấy những người nấu ăn ít nhất một lần mỗi tuần có nguy cơ mắc sa sút trí tuệ thấp hơn đáng kể so với những người hiếm khi vào bếp.
Theo các nhà nghiên cứu, lợi ích của việc nấu ăn không chỉ nằm ở chất lượng dinh dưỡng của bữa ăn.
Để chuẩn bị một món ăn, con người phải thực hiện hàng loạt hoạt động đòi hỏi sự phối hợp giữa thể chất và nhận thức, từ việc lên thực đơn, ghi nhớ nguyên liệu, đi chợ, lựa chọn thực phẩm, sơ chế, nấu nướng cho đến dọn dẹp sau bữa ăn, tất cả đều kích thích nhiều vùng khác nhau của não bộ hoạt động.
Nấu ăn cũng đòi hỏi khả năng lập kế hoạch, giải quyết vấn đề, ghi nhớ và phối hợp tay mắt. Đây đều là những chức năng nhận thức quan trọng thường suy giảm theo tuổi tác.
Bên cạnh đó, việc mua sắm thực phẩm hoặc cùng chuẩn bị bữa ăn với người thân còn tạo cơ hội giao tiếp xã hội, một yếu tố đã được chứng minh có liên quan đến sức khỏe não bộ và quá trình lão hóa lành mạnh.
Trong thời gian theo dõi, các nhà nghiên cứu nhận thấy nguy cơ sa sút trí tuệ giảm dần khi tần suất nấu ăn tăng lên. Sau khi đã điều chỉnh các yếu tố như tuổi tác, trình độ học vấn, thu nhập, hút thuốc, uống rượu và tình trạng sức khỏe ban đầu, mối liên hệ này vẫn được duy trì.
Nhìn chung, những người nấu ăn ít nhất một lần mỗi tuần có nguy cơ mắc sa sút trí tuệ thấp hơn khoảng 30% so với những người nấu ăn ít hơn một lần mỗi tuần.
Một phát hiện đáng chú ý của nghiên cứu là những người có kỹ năng nấu ăn hạn chế lại nhận được lợi ích lớn nhất. Nhóm này vốn có nguy cơ sa sút trí tuệ cao hơn so với những người nấu ăn thành thạo.
Tuy nhiên khi bắt đầu duy trì thói quen nấu ăn ít nhất một lần mỗi tuần, nguy cơ mắc sa sút trí tuệ giảm tới 70% so với những người cùng trình độ kỹ năng nhưng hiếm khi nấu ăn.
Theo các nhà nghiên cứu, điều này có thể xuất phát từ việc học và thực hành các kỹ năng mới giúp kích thích não bộ mạnh mẽ hơn.
Khi một người phải ghi nhớ công thức, học cách sử dụng dụng cụ bếp hoặc thực hiện những thao tác chưa quen thuộc, não bộ sẽ được rèn luyện giống như khi học một ngôn ngữ hoặc kỹ năng mới.
Các tác giả cũng lưu ý đây là nghiên cứu quan sát nên chưa thể khẳng định việc nấu ăn trực tiếp ngăn ngừa sa sút trí tuệ. Ngoài ra, nghiên cứu được thực hiện trên người cao tuổi Nhật Bản nên cần thêm các nghiên cứu tại những quốc gia khác để xác nhận kết quả.
Dù vậy, các chuyên gia cho rằng phát hiện này mang đến một thông điệp tích cực: những hoạt động thường ngày tưởng chừng đơn giản cũng có thể góp phần bảo vệ sức khỏe não bộ.
Bạn không cần trở thành đầu bếp chuyên nghiệp để nhận được lợi ích. Chỉ cần bắt đầu bằng những món ăn đơn giản, dành thời gian chuẩn bị bữa ăn tại nhà và duy trì thói quen này đều đặn mỗi tuần cũng có thể là một cách giúp não bộ luôn năng động khi tuổi tác tăng lên.
