Nhiều thông tin cho rằng ăn cơm trắng hàng ngày không tốt, góp phần gây thừa cân, béo phì, rối loạn chuyển hóa, điều này có đúng? (Hồng, 40 tuổi, Thái Nguyên)
Trả lời:
Ăn cơm mỗi ngày không tự thân gây hại. Vai trò của cơm trong khẩu phần ăn rất quan trọng. Cơm trắng chứa nhiều tinh bột (carbohydrate), khi tiêu hóa sẽ nhanh chóng được phân giải thành glucose - nguồn năng lượng thiết yếu cho mọi tế bào và não bộ. Cơm còn giàu vitamin D, niacin, canxi, chất xơ, riboflavin, sắt và thiamine, góp phần làm tăng cường hệ thống miễn dịch và cân bằng các hoạt động chung của cơ thể, bộ não. Ngoài ra, cơm còn giúp kiểm soát huyết áp.
Điều quan trọng là sự cân đối tổng thể của chế độ ăn. Mỗi người cần cân đối ba chất sinh năng lượng là bột đường, chất đạm, chất béo, trong đó chất bột đường cần bổ sung 50-60%; nhóm chất đạm từ thực vật và động vật được khuyến nghị 13-20% tổng năng lượng. Cuối cùng là chất béo có nguồn gốc động vật như mỡ (mỡ thịt, mỡ cá) và chất béo có nguồn gốc thực vật như dầu (dầu có trong các loại hạt, loại quả). Bên cạnh đó là vitamin và khoáng chất khác.
Nếu mọi người ít vận động, ăn quá nhiều cơm trắng lại thiếu các chất dinh dưỡng khác thì có thể gây thừa cân, béo phì, tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa.
Thực tế, nhiều người nghĩ ngày nào cũng ăn cơm trắng sẽ gây hại nên có thói quen cắt bỏ hoặc ăn rất ít tinh bột, mỗi bữa chỉ ăn một bát, một ngày một bát, thậm chí vài ngày mới ăn cơm một lần. Họ nghĩ việc này giúp giảm cân, khỏe mạnh hơn song đây là một cách nghĩ sai lầm. Với người bình thường, một ngày nếu chỉ ăn cơm, không ăn mì phở bún, cần tối thiểu 4 bát. Nếu có hoạt động hay các mức lao động khác, nên ăn nhiều hơn.
Nếu bạn muốn duy trì cân nặng hoặc giảm cân, có thể thay thế cơm trắng bằng gạo lứt, ăn nhiều rau xanh và chú trọng hoạt động thể chất. Người muốn giảm cân cần kiên trì thực hiện chế độ ăn và tập luyện trong vòng 6 tháng, hạn chế thực phẩm nhiều chất béo, nhiều muối như các đồ xào, rán, thức ăn chế biến sẵn, thay vào đó là các món luộc, hấp. Không nên ăn tối muộn.
PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng
Viện Dinh dưỡng Quốc gia
